Ziraatciyiz - Organik Tarım - Tarım Teknolojileri

BAKANLIKLARIN KURULUŞ VE GÖREV ESASLARI
HAKKINDA 174 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME
İLE 13/12/1983 GÜN VE 174 SAYILI BAKANLIKLARIN
KURULUŞ VE GÖREV ESASLARI HAKKINDA KANUN
HÜKMÜNDE KARARNAMENİN BAZI MADDELERİNİN
KALDIRILMASI VE BAZI MADDELERİNİN
DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDA 202 SAYILI KANUN
HÜKMÜNDE KARARNAMENİN DEĞİŞTİRİLEREK
KABULÜ HAKKINDA KANUN (1)
Kanun Numarası : 3046
Kabul Tarihi : 27/9/1984
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 9/10/1984 Sayı : 18540
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 24 Sayfa : 12
*
* *
Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren
yönetmelik için, "yönetmelikler Külliyatı"nın kanunlara göre
düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
*
* *
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam
Amaç:
Madde 1 – Bu Kanunun amacı, kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkili, verimli ve
ekonomik bir şekilde yürütülebilmesi için bakanlıkların kurulmasına, teşkilat, görev ve
yetkilerine ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.
Kapsam:
Madde 2 – Bu Kanun, Milli Savunma Bakanlığı hariç diğer bakanlıkların merkez,
taşra, yurt dışı teşkilatları ile bağlı ve ilgili kuruluşlarını kapsar.
İKİNCİ KISIM
Teşkilat Yapısı, Kuruluş, Esas ve Usuller, Görevler
BİRİNCİ BÖLÜM
Teşkilat Yapısı
Bakanlıkların kurulması:
Madde 3 – Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, mevcut bakanlıkların bölünmesi
veya birleştirilmesi, bakanlıkların görevleri, yetkileri ve teşkilatı bu Kanun esaslarına göre
düzenlenir.
Bu düzenlemede uyulması zorunlu esaslar şunlardır:
a) İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür. Teşkilatlanmada görev ve yetkilerin
tespitinde bu bütünlük bozulamaz.
——————————
(1) Bu Kanunun evveliyatını teşkil eden 13/12/1983 tarih ve 174 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname ile, 8/6/1984 tarih ve 202 sayılı Kanun Hükmünde Kararname sırasiyle,
14/12/1983 ve 18/6/1984 tarihlerinde yürürlüğe girmişlerdir.
6440
b) Bakanlıkların kuruluş ve teşkilatlanmalarında etkili bir idare, iş bölümü, kontrol ve
koordinasyonun sağlanması esastır.
c) Aynı ve benzer hizmet veya görevlerin tek bir bakanlık tarafından veya
sorumluluğunda yürütülmesi, atıl kapasite ve kaynak ısrafının önlenmesi esastır.
Başbakan Yardımcıları ve Devlet Bakanları (1)
Madde 4 – (Değişik : 22/12/1994 - 4060/1md.)
(Değişik ilk cümle : 23/6/1999 - 4391/1 md.) Başbakana yardım etmek ve Bakanlar
Kurulunda eşgüdüm sağlamak üzere Hükümetin oluşumu ve genelsiyasetinin yürütülmesinin
gerektirdiği sayıda bakan, Başbakan Yardımcısı olarak görevlendirilebilir.Ayrıca Başbakana
yardım etmek ve Başbakan tarafından verilecek görevleri yerine getirmek,Bakanlar
Kurulunda koordinasyonu sağlamak,özel önem ve öncelik taşıyan konularda tecrübe ve
bilgilerinden istifade edilmek amacıyla Başbakanın teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile
sayıları yirmiyi geçmemek kaydıyla Devlet Bakanları görevlendirilebilir.Devlet Bakanlarının
danışma ve büro hizmetlerini yürütecek personele ait kadrolar Başbakanlık kadro cetvelinde
gösterilir.
Bu Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen bakanlık ilgili kuruluşları, Başbakanın
teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı ile, Başbakanlıkla veya diğer bakanlıklarla
ilgilendirilebilir.
Bakanlıkların temel kuruluşları:
Madde 5 – Bakanlıklar, merkez teşkilatı ile ihtiyaca göre kurulan taşra ve yurt dışı
teşkilatından ve bağlı ve ilgili kuruluşlardan meydana gelir.
Bakanlık merkez teşkilatı:
Madde 6 – Bakanlık merkez teşkilatı, bakanlığın sorumlu olduğu hizmetlerin
yürütülmesi, bu hizmetlerle ilgili amaç ve politika tayini, planlama, kaynakları düzenleme ve
sağlama, koordinasyon, gözetim ve takip, idareyi geliştirme ve denetim gibi görevleri yerine
getirmek üzere aşağıdaki birimlerden meydana gelecek şekilde düzenlenir.
a) Bakanlıkların hizmet ve görev alanlarına giren faaliyetlerini yürüten anahizmet
birimleri,
b) Bakana ve anahizmet birimleri ile bağlı ve ilgili kuruluşlara istişari mahiyette
yardımcı olan teknik, idari, hukuki ve mali konularda faaliyette bulunan danışma ve denetim
birimleri,
c) Yukarıdaki birimlere yardımcı olan ve her bakanlıkta zorunlu olarak yürütülmesi
gereken idari, mali, güvenlik ve sivil savunma gibi hizmetleri yerine getirmekle görevli
yardımcı birimler.
Bakanlık merkez teşkilatı anahizmet birimleri:
Madde 7 – Bakanlıkların yürütmekten sorumlu oldukları hizmet ve görevlerden bağlı
kuruluş kurulmasını gerektirmeyenler, bakanlığın merkez teşkilatı bünyesinde kurulan
anahizmet birimlerince yerine getirilir.
Anahizmet birimleri her bakanlığın hizmet ve görev özelliklerine ve alanlarına göre,
bu bakanlıklara ait kuruluş kanunlarıyla düzenlenir.
Bakanlık taşra teşkilatı:
Madde 8 – Bakanlığın kuruluş amaçlarını gerçekleştirmek ve yürütmekte oldukları
hizmetleri vatandaşlara sunmakla görevli bakanlık taşra teşkilatı, ihtiyaca göre aşağıdaki
kuruluşların tamamından veya birkaçından meydana gelecek şekilde düzenlenir.
——————————
(1) Bu madde başlığı, 22/12/1994 tarih ve 4060 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve metne
işlenmiştir.
6441
a) İl valisine bağlı il kuruluşları,
b) Kaymakama bağlı ilçe kuruluşları,
c) Doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşları.
Bakanlık yurt dışı teşkilatı:
Madde 9 – Bakanlık yurt dışı teşkilatı; yurt dışında sürekli veya geçici görev yapan,
hizmet gereklerine ve ihtiyaçlarına göre kurulan aşağıdaki kuruluşlardan meydana gelir.
a) Dış temsilcilik niteliğindeki diplomatik temsilcilikler ve konsolosluklar,
b) Dış temsilcilikler bünyesindeki ihtisas birimleri,
c) Dış temsilcilik niteliğinde olmayan yurt dışı teşkilatı.
Bakanlık bağlı kuruluşları:
Madde 10 – Bağlı kuruluşlar bakanlığın hizmet ve görev alanına giren anahizmetleri
yürütmek üzere, bakanlığa bağlı olarak özel kanunla kurulan, genel bütçe içinde ayrı bütçeli
veya katma bütçeli veya özel bütçeli kuruluşlardır.
Bağlı kuruluşlar, merkez teşkilatı ile ihtiyaca göre kurulan taşra teşkilatından
meydana gelecek şekilde düzenlenir.
Bağlı kuruluşların taşra teşkilatı; bölge, il ve ilçe kuruluşları şeklinde veya doğrudan
kendine bağlı olarak kurulabilir.
(Ek : 15/10/1986 - 3313/2 md.) Bağlı kuruluşlar, Başbakanın teklifi ve
Cumhurbaşkanının onayı ile, diğer bir bakanlığa bağlanabilir.
Bakanlık ilgili kuruluşları:
Madde 11 – İlgili kuruluşlar; özel kanun veya statü ile kurulan, iktisadi devlet
teşekkülleri ve kamu iktisadi kuruluşları ile bunların müessese ortaklık ve iştirakleri veya özel
hukuki, mali ve idari statüye tabi, hizmet bakımından yerinden yönetim kuruluşları şeklinde
düzenlenir. Bu kuruluşların ilgili olduğu bakanlık bu Kanunun koyduğu usule göre belirlenir.
Bakanlık ve bağlı kuruluşların merkez teşkilatındaki danışma ve denetim birimleri:
Madde 12 – Bakanlık merkez teşkilatında ihtiyaca göre aşağıdaki danışma ve
denetim birimleri kurulabilir.
a) Teftiş Kurulu Başkanlığı,
b) Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı,
c) Hukuk Müşavirliği,
d) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.
Gerekli görülen hallerde 27 nci madde esasları dahilinde bakanlık müşavirleri ihdas
edilebilir.
Bakanlık bağlı kuruluşlarının merkez teşkilatında ihtiyaca göre aşağıdaki danışma ve
denetim birimleri kurulabilir.
a) Teftiş Kurulu,
b) Hukuk Müşavirliği,
c) Ayrıca gerekli görülen hallerde Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Dairesi
Başkanlığı.
Bakanlık ve bağlı kuruluşların merkez teşkilatındaki yardımcı birimler:
Madde 13 – Bakanlık merkez teşkilatında ihtiyaca göre aşağıdaki yardımcı birimler
kurulur.
6442
a) Personel Genel Müdürlüğü veya Dairesi Başkanlığı,
b) Eğitim Dairesi Başkanlığı,
c) İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı,
d) Savunma Sekreterliği,
e) Özel Kalem Müdürlüğü.
Bakanlık bağlı kuruluşlarının merkez teşkilatında ihtiyaca göre aşağıdaki yardımcı
birimler kurulur.
a) Personel ve Eğitim Şubesi Müdürlüğü veya Dairesi Başkanlığı,
b) İdari ve Mali İşler Şubesi Müdürlüğü veya Dairesi Başkanlığı,
c) Savunma Uzmanlığı.
İhtiyaca göre bakanlık ve bağlı kuruluşların merkez teşkilatında birinci ve ikinci
fıkralarda sayılanların dışında da yardımcı birimler kurulabilir.
İlgili kuruluşların danışma, denetim ve yardımcı birimleri:
Madde 14 – İlgili kuruluşlarda hizmet özelliklerine göre hangi danışma, denetim ve
yardımcı birimlerin kurulacağı bu kuruluşların kuruluş kanunu veya statülerinde belirlenir.
Hiyerarşik kademeler ve birim unvanları:
Madde 15 – Bakanlık merkez, taşra, yurt dışı teşkilatları ile bağlı ve ilgili
kuruluşlarının hiyerarşik kademeleri; hizmetin özelliklerinden kaynaklanan farklılıklar
dikkate alınmak kaydıyla aşağıdaki şekilde düzenlenir.
a) Bakanlık merkez teşkilatında:
1. Müsteşarlık,
2. Müsteşarlığa bağlı Genel Müdürlük, Kurul Başkanlığı veya Daire Başkanlığı,
3. Genel Müdürlük veya Kurul Başkanlığına bağlı Daire Başkanlığı,
4. Şube Müdürlüğü,
5. İhtiyaca göre kurulacak şeflik.
b) Bağlı kuruluşlarda:
1. Genel Müdürlük,
2. Daire Başkanlığı,
3. Şube Müdürlüğü,
4. Şeflik,
5. Memurluk.
c) İlgili kuruluşlarda özel kanunlarında gösterildiği şekilde düzenlenir.
d) Taşra teşkilatı bölge kuruluşlarında:
1. Bölge Müdürlüğü,
2. Şube Müdürlüğü veya Başmühendislik,
3. Şeflik veya Mühendislik,
e) Taşra teşkilatı il kuruluşlarında:
1. Vali,
2. İl Müdürlüğü,
3. Şube Müdürlüğü,
4. Şeflik,
5. Memurluk.
f) Taşra teşkilatı ilçe kuruluşlarında:
1. Kaymakam,
2. İlçe Müdürlüğü,
3. İhtiyaç bulunan ilçelerde Şube Müdürlüğü,
6443
4. Şeflik,
5. Memurluk.
g) Yurt dışı teşkilatında, kamu kurum ve kuruluşlarının Yurt Dışı Teşkilatı Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname esaslarına göre düzenlenir.
İKİNCİ BÖLÜM
Teşkilatlanma Esas ve Usulleri
Bakanlık merkez teşkilatı ile bakanlık bağlı kuruluşlarının düzenlenmesinde uyulacak
esas ve usuller:
Madde 16 – Bakanlık merkez teşkilatı ile bakanlık bağlı kuruluşlarının
düzenlenmesinde aşağıdaki esas ve usuller uygulanır.
a) Genel Müdürlük, müstakil daire başkanlığı, danışma, denetim ve yardımcı
birimlerin kurulması, kaldırılması, görev, yetki ve sorumlulukları kanunla düzenlenir.
b) Diğer daire başkanlıkları ile şube müdürlükleri hizmetin özelliğine göre ilgili
bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulur, kaldırılır, aynı bakanlık
içerisinde veya bakanlıklar arasındaki bağlantısı değiştirilir.
c) Şeflik ve memurluklar ilgili hizmet birimi veya kuruluşun teklifi üzerine bakanlık
onayı ile kurulur.
d) Bir bakanlıkta birden fazla müsteşarlık kurulamaz.
e) Bağlı kuruluşu ve taşra teşkilatı bulunan veya yürütmekle sorumlu oldukları
hizmetler en az üç daire başkanlığı kurulmasını gerektiren anahizmet birimleri genel
müdürlük, diğer anahizmet birimleri daire başkanlığı şeklinde teşkilatlandırılabilir.
f) Bakanlık bağlı kuruluşları eliyle yürütülen hizmetler için bakanlık merkez
teşkilatında ayrıca genel müdürlük düzeyinde anahizmet birimi kurulamaz. Ancak bakanlık
bağlı ve ilgili kuruluşlarının bakanlıktaki iş ve münesebatlerini yürütmek üzere bakanlık
merkez teşkilatında birim kurulabilir.
g) Danışma, denetim ve yardımcı birimler, özellik gösteren bakanlıklarca personel
birimi hariç, genel müdürlük şeklinde teşkilatlandırılamazlar.
h) Bakanlık merkez teşkilatının esas hizmet birimi şube müdürlüğüdür. Ancak şube
müdürlüklerince yürütülen hizmetlerin kapsam ve özelliklerinin gerektirmesi halinde şeflik de
kurulabilir.
i) Bakanlık ve bağlı kuruluşların merkez teşkilatında 15 inci maddenin (a) ve (b)
bendinde gösterilenler dışında hiyerarşik kademe teşkil edilemez. Ancak bağlı olan birim
miktarı esas alınmak kaydıyla müsteşar, genel müdür ve anahizmet birimi niteliğindeki
dairelerin başkanları için iki yardımcı kadrosu ihdas edilebilir. Zorunlu hallerde ilgili
bakanlığın teklifi üzerine ortak kararname ile müsteşar yardımcılarının ve genel müdür
yardımcılarının sayısı beşe kadar çıkarılabilir.
j) Görev ve hizmetin nitelik ve niceliğine göre en az üç şube müdürlüğü
bulunmadıkça daire başkanlığı, en az üç daire başkanlığı bulunmadıkça genel müdürlük
kurulamaz. Şubeler ihtiyaca göre şefliklere ve memurluklara bölünebilir.
k) Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlıklarında Kurula verilen
görevler Başkanlığa bağlı olarak kurulacak birimlerce yürütülür.
l) (Ek : 24/8/2000 - KHK- 618/32 md.; İptal: Ana.Mah.nin 31/10/2000 tarih ve
E.;2000/62, K.;2000/35 sayılı Kararı ile)
l) (Ek: 16/7/2003-4947/38 md.) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bağlı kuruluşları görev, yetki ve
sorumlulukları dikkate alınarak başkanlık şeklinde teşkilâtlandırılabilir.
Taşra teşkilatına ilişkin esaslar:
Madde 17 – Bakanlık ve bağlı kuruluşlarının taşra teşkilatı, bu Kanunla birlikte
teşkilat kanunları, İl İdaresi Kanunu ile belirlenen esas ve usullere göre kurulur.
6444
Taşra teşkilatının kurulmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur:
a) Bölge, il ve ilçe kuruluşları görev ve hizmet alanlarının sosyal, ekonomik
özelliklerine, nüfus ve coğrafi durumuna, görev ve hizmetlerin niteliklerine ve ihtiyaca göre
farklı tip ve statüde kurulabilir ve bunlara farklı yetkiler verilebilir.
b) Bakanlıkların ve bağlı kuruluşların, bölge, il ve ilçelerde, bakanlık veya bağlı
kuruluşu temsil edecek şekilde tek bir taşra teşkilatı kurmaları esastır. Ancak bu şekilde
teşkilat kurmanın ekonomik olmaması, hizmetlerin mahiyet itibariyle tek bir il kuruluşu
bünyesinde birleştirilmesine imkan bulunmaması veya başarılı ve verimli çalışmaları görülen
taşra birimlerinin aynen muhafaza edilebilmesi gibi gerekçelerle bakanlıkların anahizmet
birimleri ve bağlı kuruluşları, ayrı il ve ilçe müdürlükleri de kurabilirler. Bu şekilde kurulan il
ve ilçe müdürlüklerinin görev, yetki ve sorumlulukları birbirleriyle ve diğer kamu kurum ve
kuruluşları ile ilişkileri kuruluş kararnamesinde gösterilir.
c) Merkezi idarenin taşra teşkilatı kurma yetkisi kurum ve kuruluşların kendi
kanunlarında belirtilir. Kanunlarında bu konuda açıkça yetki bulunmayan bir kurum veya
kuruluş taşra teşkilatı kuramaz.
d) Sürekli görev veya hizmet yapacak taşra teşkilatı ihtiyaçlara ve hizmetin
özelliklerine göre bölge, il ve ilçe kuruluşları olarak, ilgili merkez teşkilatının teklifi üzerine
Devlet Planlama Teşkilatı ile Devlet Personel Başkanlığının görüşleri alınarak Bakanlar
Kurulu Kararı ile kurulur, kaldırılır veya değiştirilir.
e) Ülke düzeyinde yerine getirilmesi gereken hizmetler için, taşra teşkilatının il ve
ilçe kuruluşu şeklinde düzenlenmesi esastır. Ancak, bu hizmet alanlarında bölgedeki illerin
tamamına destek sağlayacak nitelikte bölge kuruluşları kurulabileceği gibi, bölgenin bütün
illerinde veya birkaç ilinde görev ve hizmet yapacak şekilde de bölge kuruluşları kurulabilir.
f) Görev veya hizmet Özellikleri sebebiyle bölge kuruluşları ve bunların
merkezlerinin bulunacağı yerler ile Bölge Müdürlüklerine dahil olacak iller kuruluşlarına ait
Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenir.
g) Kalkınma plan ve programları çerçevesinde, geçici taşra teşkilatı; görev veya
hizmet süresi belirtilmek şartıyla ilgili bakanlığın teklifi üzerine ortak kararname ile kurulur.
Bu Kararname Resmi Gazete'de yayımlanır ve bu teşkilat görevleri sona erince kaldırılır.
Geçici taşra teşkilatının görev ve hizmet sürelerinin uzatılması bu fıkradaki usule tabidir.
h) Acil ve olağanüstü hallerde bir bakanlık, Başbakana bildirmek ve yukarıdaki fıkra
esaslarına göre gerekli işlemleri sonradan tamamlamak kaydı ile geçici taşra teşkilatı
kurabilir.
j) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının taşra teşkilatı kendi kanunlarında belirtilen
usule, kendi kanunlarında bir usul yok ise bu maddedeki usule göre kurulur.
Yurt dışı teşkilatına ilişkin esaslar:
Madde 18 – Yurt dışı teşkilatı, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Yurt Dışı Teşkilatı
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede betirtilen esas ve usullere uygun olarak kurulur.
İlgili kuruluşlara ilişkin esaslar:
Madde 19 – İlgili kuruluşların görev, yetki ve sorumluluklar ile teşkilatlanmalarına
ilişkin esaslar bu kuruluşlarla ilgili özel kanunlarına veya statülerine göre düzenlenir.
(Değişik : 24/8/2000 - KHK- 618/33 md.; İptal: Ana.Mah.nin 31/10/2000 tarih ve
E.;2000/62, K.;2000/35 sayılı Kararı ile; Değişik ikinci fıkra: 16/7/2003-4947/39 md.)
Yükseköğretim Kurulu ve bu Kurula bağlı olanlar ile Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili
kuruluşları hariç ilgili kuruluşların genel müdürlük şeklinde teşkilâtlandırılmaları esastır.(1)
_____________________
(1) Bu fıkra, 24/8/2000 tarihli ve 618 sayılı KHK ile değiştirilmiş olup, daha sonra sözkonusu KHK'nin Ana.Mah.nce iptal edilmiştir.
16/7/2003 tarihli ve 4947 sayılı Kanun ile bu düzenleme metne işlenmiştir.
6445
Kurulma işlemlerinin tamamlanması:
Madde 20 – Bakanlık merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşların
kurulma işlemleri, genel hükümlere göre kadro alınması ile tamamlanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bakanlık Makamının Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Bakanların görev, yetki ve sorumlulukları:
Madde 21 – Bakan, bakanlık kuruluşunun en üst amiridir.
Bakanlar, bakanlık hizmetlerini mevzuata, Hükümetin genel siyasetine, milli güvenlik
siyasetine, kalkınma planlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmekle ve bakanlığın
faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla
görevli ve Başbakana karşı sorumludur.
Her bakan, ayrıca emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden de sorumlu olup,
bakanlık merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşların faaliyetlerini,
işlemlerini ve hesaplarını denetlemekle görevli ve yetkilidir.
Müsteşarın görev ve sorumlulukları:
Madde 22 – Müsteşar, bakanın emrinde ve onun yardımcısı olup bakanlık
hizmetlerini bakan adına ve bakanın direktif ve emirleri yönünde, bakanlığın amaç ve
politikalarına, kalkınma planlarına ve yıllık programlara, mevzuat hükümlerine uygun olarak
düzenler ve yürütür. Bu amaçla bakanlık teftiş kurulu hariç bakanlık kuruluşlarına gereken
emirleri verir ve bunların uygulanmasını gözetir ve sağlar.
Müsteşar yukarıda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden bakana karşı sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Danışma ve Denetim Birimlerinin Görevleri
Teftiş Kurulu Başkanlığı:
Madde 23 – Teftiş Kurulu Başkanlığı, bakanın emri veya onayı üzerine bakan adına
aşağıdaki görevleri yapar:
a) Bakanlık teşkilatı ile bakanlığa bağlı ve ilgili kuruluşların her türlü faaliyet ve
işlemleriyle ilgili olarak teftiş, inceleme ve soruşturma işlerini yürütmek,
b) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, plan ve programa
uygun çalışmasını temin etmek amacıyla gerekli teklifleri hazırlamak ve bakana sunmak,
c) Özel kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.
Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı:
Madde 24 – Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığının görevleri
şunlardır:
a) Bakanlığa, Hükümet programı, kalkınma planları, yıllık programlar, Bakanlar
Kurulu Kararları ve milli güvenlik siyaseti çerçevesinde verilen emir ve görevlerin yerine
getirilmesi için çalışma esaslarını tespit etmek, bu esaslara uygun olarak bakanlığın anahizmet
politikasının ve planlarının hazırlanmasına yardımcı olmak,
b) Uzun vadeli planlarla, kalkınma planlarında ve yıllık programlarda öncelikle yer
alması gerekli görülen hizmet ve tedbirlerin ve bunlarla ilgili temel politikaların ilmi
araştırma esaslarına göre tespitini sağlamak, bakanın onayını aldıktan sonra Devlet Planlama
Teşkilatına göndermek,
6446
c) Hizmet ve faaliyetlerin ekonomik ve müessir bir şekilde yerine getirilmesi için
insan gücü ile para ve malzeme gibi mevcut kaynakların en uygun ve verimli bir şekilde
kullanılmasını sağlamak üzere Bakanlık bütçesini plan ve program esaslarına göre hazırlamak
ve uygulamasını takip etmek,
d) Bakanlık yıllık çalışma programlarını hazırlamak, bakanlık hizmetleriyle ilgili
gerekli istatistikleri toplamak ve değerlendirmek,
e) Kalkınma plan ve programları ile Bakanlık yıllık çalışma programlarının
uygulanmaları sırasında, Bakanlık teşkilatında ortaya çıkan çözümlenmesi gereken güçlükleri,
aksaklıkları ve tıkanıklıkları bakanlık veya bakanlıklararası seviyede giderici tedbirleri tespit
ederek makama sunmak, organizasyon ve metod hizmetlerini yürütmek,
f) Planlama ve koordinasyon konularında verilen diğer görevleri yerine getirmek,
yıllık çalışma programlarının yürütülmesini takip etmek,
g) Kanun, tüzük ve yönetmelik tasarıları ile kanun teklifleri hakkında bakanlık
görüşünün tespitine yardımcı olmak,
h) Bakanlığın tarihçesini hazırlamak,
i) Bakan tarafından verilen konularda araştırma ve inceleme yapmak ve diğer
hizmetleri yürütmek.
Hukuk Müşavirliği:
Madde 25 – Hukuk Müşavirliğinin görevleri şunlardır:
a) Bakanlığın diğer birimlerinden sorulan hukuki konular ile hukuki, mali cezai
sonuçlar doğuracak işlemler hakkında görüş bildirmek.
b) Bakanlığın menfaatlerini koruyucu, anlaşmazlıkları önleyici hukuki tedbirleri
zamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak yapılmasına yardımcı
olmak,
c) 8 Ocak 1943 tarih ve 4353 sayılı Kanun hükümlerine göre adli ve idari davalarda
gerekli bilgileri hazırlamak ve Hazineyi ilgilendirmeyen idari davalarla bakanlık veya
kuruluşu temsil etmek,
d) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, plan ve programa
uygun çalışmalarını temin etmek amacıyla gerekli hukuki teklifleri hazırlamak ve bakana
sunmak,
e) Bakanlık kuruluşları tarafından hazırlanan veya diğer bakanlıklardan yahut
Başbakanlıktan gönderilen kanun, tüzük ve yönetmelik tasarılarını hukuki açıdan inceleyerek
görüşlerini bildirmek.
Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği:
Madde 26 – Bakanlıklarda basın ve halkla ilişkilerle ilgili faaliyetleri planlamak ve
bu faaliyetlerin belirlenecek usul ve ilkelere göre yürütülmesini sağlamak üzere Basın ve
Halkla İlişkiler Müşavirliği teşkil edilebilir.
Bakanlık Müşavirleri:
Madde 27 – Bakanlıklarda, özel önem ve öncelik taşıyan konularda bakanlık
makamına yardımcı olmak üzere özel yeteneği olanlardan bakanlık müşavirleri bulunabilir.
Bakanlık müşavirleri bakanlık makamına bağlıdır.
Bakanlık müşavirlerinin gerekli olup olmadığı ve sayısı, otuzu geçmeyecek şekilde
kuruluş kanunlarında gösterilir.
6447
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yardımcı Birimler
Özel Kalem Müdürlüğü:
Madde 28 – Özel Kalem Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Bakanın resmi ve özel yazışmalarını yürütmek,
b) Bakanın her türlü protokol ve tören işlerini düzenlemek ve yürütmek,
c) Bakanın ziyaret, davet, karşılama ve uğurlama, ağırlama, milli ve dini bayramlarla
ilgili hizmetlerini düzenlemek, yürütmek ve diğer kuruluşlarla koordine etmek,
d) Bakanın vereceği diğer görevleri yapmak.
İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı:
Madde 29 – İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bakanlık için gerekli araç, gereç ve malzemenin temini ile ilgili hizmetleri
yürütmek,
b) İhtiyaç duyulan bina ve arazinin kiralanma, satın alma işlemlerini yürütmek,
c) Bakanlığın mali işlerle ilgili hizmetlerini yürütmek,
d) Temizlik, aydınlatma, ısıtma, bakım, onarım ve taşıma hizmetlerini yapmak,
e) Sosyal tesislerin kurulması ve yönetimi ile ilgili hizmetleri düzenlemek ve
yürütmek,
f) Bakanlık personelinin ve ailelerinin sağlık hizmetlerinden yararlanmalarını
sağlamak,
g) Bakanlığa gelen yazı ve mesajlardan gerekenlerin bakan veya müsteşara
sunulmasını sağlamak,
h) Bakan ve müsteşarın direktif ve emirlerini ilgililere duyurmak ve işlemlerini takip
etmek, bakanlığın iç ve dış protokol hizmetlerini yürütmek,
i) Süreli evrakın zamanında işleme konulmasını sağlamak,
j) Bakanlığı ilgilendiren toplantı, brifing ve görüşmeleri düzenlemek, bunlara ait
önemli not ve tutanakları tutmak ve yaymak,
k) Genel evrak, arşiv ve haber merkezinin hizmet ve faaliyetlerini düzenlemek ve
yürütmek,
l) Bakan ve müsteşar tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.
Personel Dairesi Başkanlığı:
Madde 30 – Personel Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bakanlığın insangücü planlaması ve personel politikasıyla ilgili çalışmaları
yapmak, personel sisteminin geliştirilmesiyle ilgili tekliflerde bulunmak,
b) Bakanlık psrsonelinin atama, özlük, emeklilik ve benzeri işlemlerini yürütmek,
c) Eğitim dairesi olmaması halinde eğitim planını hazırlamak, hizmet öncesi ve
hizmet içi eğitim programlarını düzenlemek ve uygulamak,
d) Bakanlıkça verilecek benzeri işleri yapmak.
Eğitim Dairesi Başkanlığı:
Madde 31 – Eğitim Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bakanlık merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşların eğitim
planını hazırlamak, yayınlamak ve uygulanmasını takip etmek,
b) Bakanlık personeli ile ilgili hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim programlarını
düzenlemek ve uygulamak.
6448
Savunma Sekreterliği:
Madde 32 – Savunma Sekreterliği, özel kanununda ve diğer kanunlarda gösterilen
görevleri yerine getirir.
Savunma sekreterleri bu görevlerin yerine getirilmesinde müsteşara karşı sorumludur.
Bağlı ve ilgili kuruluş birimleri:
Madde 33 – Bakanlık bağlı ve ilgili kuruluşlarındaki danışma, denetim ve yardımcı
birimlerinin görevleri bakanlık merkez teşkilatındaki benzer birimlerin görevleri esas alınarak
kanunla düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Sorumluluk ve Yetkiler
Yöneticilerin sorumlulukları:
Madde 34 – Bakanlık merkez, taşra, yurt dışı teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşların
her kademedeki yöneticileri, yapmakla yükümlü bulundukları hizmet veya görevleri, bakanlık
emir ve direktifleri yönünde mevzuata, plan ve programlara uygun olarak düzenlemek ve
yürütmekten bir üst kademeye karşı sorumludur.
Koordinasyon ve işbirliği konusunda bakanlıkların görev, yetki ve sorumluluğu:
Madde 35 – Bakanlıklar anahizmet ve görevleriyle ilgili konularda diğer
bakanlıkların ve kamu kurum ve kuruluşlarının uyacakları esasları yürürlükteki mevzuata
uygun olarak belirlemekle, kaynak ısrafını önleyecek ve koordinasyonu sağlayacak tedbirleri
almakla görevli ve yetkilidir.
Bakanlıklar, diğer bakanlıkların hizmet alanına giren konulara ilişkin faaliyetlerinde,
Başbakanlıkça belirlenen esaslar çerçevesinde ilgili bakanlıklara danışmak ve gerekli işbirliği
ve koordinasyonu sağlamaktan sorumludur.
Mahalli idarelerle koordinasyon sorumluluğu:
Madde 36 – Bakanlıklar, hizmet alanlarına giren konularda mahalli idarelerle
koordinasyonu sağlamaktan sorumludur.
Bakanlıkların düzenleme görev ve yetkisi:
Madde 37 – Bakanlıklar, kanunla yerine getirmekle yükümlü oldukları hizmetleri
tüzük, yönetmelik, tebliğ ve genelgelerle düzenlemekle görevli ve yetkilidir.
Yetki devri:
Madde 38 – Bakan, müsteşar ve her kademedeki bakanlık ve kuruluş yöneticileri,
gerektiğinde sınırlarını yazılı olarak açıkça belirlemek şartıyla yetkilerinden bir kısmını
astlarına devredebilir. Ancak yetki devri yetki devreden amirin sorumluluğunu kaldırmaz.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Çeşitli Hükümler
Sürekli kurullar:
Madde 39 – Bakanlıklarda ve bağlı kuruluşlarda hizmetin kurul biçiminde
yürütülmesi gerektiğinde, görevleri ve teşekkül tarzı kuruluş kanunlarında veya diğer
kanunlarda gösterilmek kaydıyla sürekli kurullar kurulabilir.
Döner sermaye işletmeleri:
Madde 40 – Bakanlıklar ile bağlı kuruluşlar ihtiyaç halinde döner sermaye işletmesi
kurabilirler.
Döner sermaye işletmelerinin kurulması, sermayesi, gelirleri, işleyiş ve denetimi ile
ilgili esas ve usuller kanunla düzenlenir.
6449
Bakanlıklar, bağlı ve ilgili kuruluşlar:
Madde 41 – Bakanlıklar ekli cetvelde gösterilmiştir.
(Değişik : 15/10/1986 - 3313/3 md.) Her Bakanlığın merkez, taşra ve yurt dışı
teşkilatı kendi kuruluş kanunlarında gösterilir.
Kadrolar:
Madde 42 – Kadroların tespit, ihdas, kullanımı ve iptali ile kadrolara ilişkin diğer
hususlar genel hükümlere göre düzenlenir.
Atama:
Madde 43 – 23/4/1981 gün ve 2451 sayılı Kanun hükümleri dışında kalan
memurların atanmaları Bakan tarafından yapılır. Bakan bu yetkisini alt kademelere
devredebilir.
Bakanlık bağlı ve ilgili kuruluşlarının kuruluş kanunlarında atamaya ilişkin özel
hükümler saklıdır.
Kamu kurum ve kuruluşları personelinin bakanlıklarda görevlendirilmesi:
Madde 44 – Bakanlıklar kendi bağlı ve ilgili kuruluşları personelinden ihtiyaç
duyduklarını yatırım programları ve projelerin hazırlanması gibi konularda ve uzmanlık
isteyen işlerde geçici olarak süre ve çalışma konusu belirtilmek şartıyla ve bakanın onayı ile
bakanlık merkez teşkilatında görevlendirebilirler. Ancak bu personelin çalışma süresi altı ayı
geçemez.
Yürürlükten kaldırılan hükümler:
Madde 45 – 13/9/1946 tarih ve 4951 sayılı Bakanlıkların Kuruluşu Hakkında Kanun
ile diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Hükümler
Geçici Madde 1 – Bu Kanun uyarınca bakanlıkların ve bağlı kuruluşların kuruluş
kanunlarında yapılacak düzenlemeler nedeniyle kadro unvanı ve derecesi değişen veya
kaldırılan görevlilerin eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve her türlü zam ve tazminat
hakları, yeni görevlerinde kaldıkları sürece, şahıslarına bağlı olarak saklı tutulur.
Geçici Madde 2 – Bu Kanunun 40 ncı maddesinde belirtilen genel hükümlere ilişkin
düzenleme yapılıncaya kadar, döner sermaye işletmeleri, ilgili bakanlığın teklifi, Maliye ve
Gümrük Bakanlığının ve Sayıştayın olumlu görüşü alındıktan sonra teklifi yapan Bakanlıkça
çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Geçici Madde 3 – Bakanlık teşkilatı, bu Kanun esaslarına göre yeniden
düzenleninceye ve bu düzenleme uyarınca genel hükümlere göre yeni kadrolar tespit ve ihdas
edilinceye kadar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte uygulanmakta olan mevcut kadroların
kullanımına devam olunur.
Geçici Madde 4 – Bu Kanunun yayımı tarihinde, bağlı ve ilgili kuruluş personeli
olup, bakanlıklarda sürekli olarak çalıştırılmakta olanlar en geç bir yıl içinde kadrolarının
bulundukları kurum ve kuruluşlara iade edilirler veya kendi talepleri üzerine bakanlık
kadrolarına atanırlar.
6450
Geçici Madde 5 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 31/12/1984 tarihine
kadar, Başbakanlık ve Bakanlıklarla bağlı kuruluşlarında mevcut kadrolarda artış yapılmamak
kaydıyla 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararname
esaslarına göre sınıf, unvan ve derece değişikliği yapılabilir.
Yürürlük:
Madde 46 – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme:
Madde 47 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
CETVEL
BAKANLIKLAR
1. Adalet Bakanlığı
2. Milli Savunma Bakanlığı
3. İçişleri Bakanlığı
4. Dışişleri Bakanlığı
5. Maliye Bakanlığı (1)
6. Milli Eğitim Bakanlığı (2)
7. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
8. Sağlık Bakanlığı (3)
9. Ulaştırma Bakanlığı
10. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı (4)
11. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
12. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
13. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
14. Kültür ve Turizm Bakanlığı (5)
15. Çevre ve Orman Bakanlığı (6)
_______________________
(1) Bu Bakanlığın ismi “Maliye ve Gümrük Bakanlığı” iken, 2/7/1993 tarihli ve 484 sayılı
KHK ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(2) Bu Bakanlığın ismi “Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı” iken, 14/3/1991 tarihli ve 3703 sayılı Kanun ile metne işlendiği şekilde
değiştirilmiştir.
(3) Bu Bakanlığın ismi “Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı” iken, 14/3/1991 tarihli ve 3703 sayılı Kanun ile metne işlendiği şekilde
değiştirilmiştir.
(4) Bu Bakanlığın ismi “Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı” iken, 7/8/1991 tarihli ve 441 sayılı KHK ile metne işlendiği şekilde
değiştirilmiştir.
(5) Bu Bakanlık, 16/4/2003 tarihli ve 4848 sayılı Kanun ile kurulmuştur.
(6) Bu Bakanlık, 1/5/2003 tarihli ve 4856 sayılı Kanun ile kurulmuştur.
6451
3046 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun
Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
________ ___________________________________________________ __________
3313 —
16/10/1986
3407 —
19/2/1988
4060 —
25/12/1994
4391 —
25/6/1999
KHK/618 ––
4/10/2000
4947 —
24/7/2003
6452