HAYVAN SAĞLIĞI VE ZABITASI KANUNU
Kanun Numarası : 3285
Kabul Tarihi : 8/5/1986
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 16/5/1986 Sayı : 19109
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 25 Sayfa : 209
*
*
Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren
yönetmelik için, “Yönetmelikler Külliyatı” nın kanunlara göre
düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
*
*
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Tanımlar ve Hastalıklar
Amaç:
Madde 1 – Bu Kanunun amacı, hayvanlardan ve hayvan maddelerinden insan ve
hayvanlara geçebilen hastalıklardan korunulmasını ve bulaşıcı hayvan hastalıkları ile
mücadele edilmesini sağlamaktır.
Kapsam
Madde 2 – Bu Kanun:
a) Hayvanların sağlığını korumaya,
b) Bulaşıcı hastalıklarla mücadeleye ve bu hususta her türlü tedbirleri almaya,
c) Ülke içindeki hayvan hareketlerine, hayvan maddelerinin sevkine, hayvan ve
hayvan maddelerinin ithal ve ihracını sağlık açısından düzenlemeye ve muayeneye,
Dair hükümleri kapsar.
Madde 3 – Bu Kanunda:
a) Bakanlık; Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığını,
b) Hükümet veteriner hekimi; Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca bu Kanunun
uygulamasında görevlendirilen veteriner hekimleri,
c) Hastalıktan şüpheli; açık ve tam olmayan hastalık belirtisi gösteren hayvanları,
d) Bulaşmadan şüpheli; hastalığın hiçbir belirtisini göstermemekle beraber, hastalığı
almış olduğu kabul olunan hayvanları,
e) Hayvan maddeleri; et, süt, yumurta, bal, deri, yün, yapağı, tiftik, bağırsak, sakatat,
tırnak, boynuz, kan, kemik, gübre gibi hayvan maddelerini,
İfade eder.
Madde 4 – Bu Kanun hükümlerine tabi ve ihbarı mecburi hastalıklar Bakanlıkça
tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır.
6860
İKİNCİ BÖLÜM
Sınırlarda Sağlık Zabıtası
Hayvan ve hayvan maddelerinin ithal ve ihraç yeri
Madde 5 – Yabancı ülkelerle yapılacak her nevi hayvan ve hayvan maddelerinin ithal
ve ihracı Bakanlık ile Maliye ve Gümrük Bakanlığı tarafından müştereken tespit edilen
gümrük kapılarından yapılır.
İthal olunacak hayvan ve hayvan maddelerinin muayeneleri
Madde 6 – Yurda kara, su ve hava yollarıyla ithal olunacak hayvan ve hayvan
maddelerinin sağlıklı olduğuna ve menşelerinde hastalık bulunmadığına dair resmi veteriner
hekim tarafından çıkış yerinde verilmiş menşe ve sağlık raporlarının ibrazı şarttır.
Yurda ithal olunacak hayvanların sağlık durumuna dair ilk muayeneleri kapı ve
limanlarda; kara, su ve hava taşıt araçları içinde son muayeneleri ise gümrük kapılarında
gösterilecek yerlerde hükümet veteriner hekimi tarafından yapılır. Hastalık bulunmadığı
anlaşıldıktan sonra ithaline izin verilir. Hasta ve hastalıktan şüpheli hayvanlar ile hastalık
amili taşıyan ve bulaşmadan şüpheli hayvan maddeleri reddolunur.
Hayvan maddelerinin muayenesi ve muayene sonucuna ait işlem bunların
tahaffuzhane ve gümrük ambarlarına taşınmasından sonra yapılır; hastalık bulunmadığı
takdirde ithaline izin verilir.
Menşe ve veteriner sağlık raporlarının tanzim şekline ait hususlar yönetmelikle
belirlenir.
Madde 7 – Bu Kanunun 5 inci maddesine göre tespit edilen gümrük kapılarına,
menşe ülkeden veteriner sağlık raporu olmadan getirilen hayvan ve hayvan maddeleri ile
herhangi bir bulaşık hastalıklı hayvan reddolunur.
Tespit edilen gümrük kapılarına veteriner sağlık raporu olmadan getirilen ve reddi
mümkün olmayan hayvanlardan hastalıklı ve hastalıktan şüpheli görülenler hakkında bu
Kanunun 34 üncü maddesi hükümleri uygulanır.
Tespit edilen gümrük kapılarına veteriner sağlık raporu olmadan getirilen ve reddi
mümkün olmayan hastalık belirtisi göstermeyen hayvanlar sahibi hesabına 21 gün karantinaya
alınır. Karantina sonunda sağlam bulunanların ithaline müsaade edilir. Hastalıklı bulunanlar
hakkında bu Kanunun 34 üncü maddesi hükümleri uygulanır.
Tespit edilen gümrük kapılarına veteriner sağlık raporu olmadan getirilen ve reddi
mümkün olmayan hayvan maddeleri karantinaya alınarak muayeneye tabi tutulur. Muayene
sonucunda hastalık taşımadığı anlaşılanların ithaline izin verilir. Hastalık taşıyanlar
tazminatsız olarak imha edilir.
(Değişik : 19/4/2001 – 4648/1 md.) Kaçak olarak yurda girdiği tespit edilen hayvan
ve hayvan maddelerinden Hükümet veteriner hekimi tarafından sağlıklı olduğu tespit edilenler
usulüne uygun olarak satılmak üzere Maliye Bakanlığının ilgili mahalli teşkilatına teslim
olunur. Hükümet veteriner hekimi tarafından hastalıklı olduğu tespit edilenler ise tazminatsız
olarak imha edilir.
6861
(Değişik : 19/4/2001 – 4648/1 md.) Yabancı bir ülkede hayvan hastalığı çıkması
durumunda, hastalığın türüne göre, bu ülkenin tamamından veya bir bölgesinden bulaşmaya
vasıta olabilecek canlı hayvanlar ile hayvan maddelerinin ithalatı, transit geçişi Bakanlıkça
yasaklanabilir. İthalat yasağının kapsamı yabancı ülkedeki hayvan hastalığının seyrine göre
daraltılabilir veya genişletilebilir. İthalat ve transit yasağının konulmasında Uluslararası
Salgın Hastalıklar Ofisinin hastalık bildirim bültenleri veya yabancı ülke dış
temsilciliklerimizin hastalık bildirimleri esas alınır.
Kapatılmış hudut kapılarından girişlerde yapılacak işlem
Madde 8 – Bulaşık hayvan hastalığı dolayısıyla kapatılmış olan hudutlardan, konulan
yasağa rağmen memlekete sokulan hayvanlar veya hayvan maddeleri, düzenlenecek ve hazır
bulunanlar tarafından imzalanacak tutanağa istinaden derhal mahalli mahkeme kararı ile
müsadere olunur. Müsadere olunan hayvanlarda bulaşık hastalık arazı görülürse bu Kanunun
ilgili hükümlerine göre işlem yapılır. Hastalık amilini taşıyan veya bulaşmadan şüpheli
hayvan maddeleri hakkında yapılacak işlem yönetmelikte gösterilir.
Hastalık belirtisi göstermeyen diğer hayvanlar karantinaya alınır. Karantina süresini
doldurup bulaşık hastalık arazı göstermeyen hayvanlar ile bu hastalıktan salim bulunan
hayvan maddeleri usulüne göre satılmak üzere Maliye ve Gümrük Bakanlığının ilgili mahalli
teşkilatına teslim olunur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Hastalıkların Çıkışında Haberleşme
Hastalık ihbarı
Madde 9 – Bir yerde hastalık yahut sebebi belli olmayan hayvan ölümleri görülürse
bu durumun köylerde hayvan sahipleri,çobanlar, celepler, hayvan bakıcıları tarafından köy
muhtarlarına; çiftliklerde çiftlik sahiplerine veya kahyalara; bu ihbarı alanlarla gezici
sürülerde sürü sahipleri, koruyucuları, çobanları, serbest veteriner hekim veya serbest
veteriner sağlık teknisyeni tarafından en yakın köy muhtarına, bulunmadığı takdirde jandarma
karakoluna; şehir ve kasabalarda ise belediye başkanlıklarına veya mahallin mülki amirlerine
veya Bakanlık ilçe veya il müdürlüğüne veya polis, jandarma veya belediye zabıtasına;
gemilerde kaptana, kaptanlar gümrük idarelerine; trenlerde istasyon idaresine; sınırlarda
gümrük idaresine yazılı veya sözlü olarak belge karşılığında bildirilmesi zorunludur. İhbarı
alanlar derhal mahallin en büyük mülki amirine haber vermekle yükümlüdür. Hastalığın
hüküm sürdüğü bölgelere yakın yerlerde bir hayvanın hastalanması dahi ilgililere haber
verilmesini gerektirir.
Silahlı Kuvvetlerle haberleşme
Madde 10 – Silahlı Kuvvetlere ait hayvanlarda çıkan hastalıkların mücadelesi ve
hastalığın söndürülmesinde yapılacak işlemler bu Kanunda gösterilen esaslara göre Silahlı
Kuvvetlerce yapılır. Hastalığın çıkış şekli ve mahiyeti ile alınan tedbirler mülki makamlara
bildirilir.
Komşu ülkelerdeki hastalıkların haber verilmesi
Madde 11 – Sınır boylarında görevli idare ve gümrük memurları ile Silahlı Kuvvetler
ve zabıta teşkilatı komşu ülkelerde hüküm süren hastalıklar hakkında alacağı haberleri
mahallin en büyük mülki amirine ve mülki amirine ve mülki amirler de en seri şekilde
Bakanlığa bildirirler. Yabancı ülkelerde bir salgın hayvan hastalığı çıktığı takdirde o ülkelerde
Türkiye Cumhuriyeti Devleti adına görevli olan bütün memurlar hastalığı bağlı bulundukları
dış temsilciliklere haber vermekle yükümlüdür. Dış temsilcilikler de en seri şekilde durumu
Dışişleri Bakanlığı aracılığı ile Bakanlığa bildirir.
6862
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Hastalık Çıkışında Alınacak Genel Tedbirler
Geçici kordon
Madde 12 – Bu Kanunun 9 ve 10 uncu maddesine göre hastalık haberini alan
makamlar vakit kaybetmeksizin en yakın Bakanlık ilçe ve il müdürlüğüne bildirir. Veteriner
hekim gelinceye kadar mahalli idari makamlar, belediye ve ihtiyar heyetleri tarafından hasta
ve sağlam hayvanlar ayrı ayrı muhafaza altına alınarak geçici kordon konulur.
Hastalık yerine gidilmesi
Madde 13 – Hastalık haberini alan hükümet veteriner hekimi en seri vasıta ile
hastalık yerine gider. Bu maksat için mülki ve mahalli idare ve zabıta makamları gereken
kolaylığı ve yardımı göstermeye mecburdur.
Hastalığa el koyma ve duyurma
Madde 14 – Hastalık çıkan yerde hükümet veteriner hekimi derhal mahalli hayvan
sağlık zabıtası komisyonunu toplar. Bu komisyon, hastalığın önlenmesi ve söndürülmesi için,
hastalık çıkış kararı düzenler. Bu kararda yazılı tedbirler, komisyon tarafından uygulanır ve
hükümet veteriner hekimi tarafından denetlenir. Hayvan sağlık zabıtası komisyonu
toplanıncaya kadar hükümet veteriner hekimi gerekli gördüğü tedbirleri almaya yetkilidir.
Alınan tedbirler idare amirleri ve muhtarlar tarafından mahalli vasıtalarla halka ilan
ve ilgililere tebliğ edilmekle birlikte civar illere ve Bakanlığa en seri şekilde bildirilir.
Mülki amirin yükümlülüğü
Madde 15 – Hayvan sağlık zabıtası komisyonu kararı gereğince konulan kordon ve
karantinanın yürütülmesi ve korunması için gerekli tedbirleri almakla o yerin mülki amiri
yükümlüdür. Hastalığın etrafa yayılma tehlikesi ve mahalli zabıta ile korunması mümkün
olmayan hallerde kordonlar Silahlı Kuvretlerle takviye edilir.
Giriş ve çıkış yasağı
Madde 16 – Hastalıklı, hastalıktan veya bulaşmadan şüpheli hayvanlar ile bunların
maddelerinin ve bulaşmaya vasıta olabilecek eşyanın kordon altından veya tecrit edildikleri
yerden çıkarılmaları yasaktır. Çıkarıldıklarında müsadere ve tecrit olunur. Aynı hastalığa
hassas hayvanların hastalıklı yerlere sokulması yasaktır. Bunlardan sadece kesilmek üzere
getirilen kasaplık hayvanların girmelerine izin verilir.
Kordon altından veya tecrit edildikleri yerden çıkarılmasında zaruret olanlar ve
alınacak fenni tedbirler yönetmelikte belirtilir.
Biyolojik madde, aşı, serum ve ilaç uygulamaları
Madde 17 – a) Teşhis için kullanılan biyolojik maddelerin uygulaması hükümet
veteriner hekimleri veya Bakanlıkça görevlendirilen diğer kamu kuruluşlarındaki veteriner
hekimler ile serbest veteriner hekimler tarafından yapılır.
b) Bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit edilen hastalıkların çıkışında mücadele
ve tedavi amacıyla aşı, serum ve ilaç uygulaması hükümet veteriner hekimleri, Bakanlıkça
görevlendirilen diğer kamu kuruluşlarındaki veteriner hekimler, serbest veteriner hekimler ve
bunların sorumluluğunda veteriner sağlık teknisyenleri tarafından yapılır.
6863
c) Hastalık tehlikesi görülen yerlerde koruyucu aşılama ve ilaçlamalar, Bakanlığın
vereceği program ve emirlere göre hükümet veteriner hekimleri, serbest veteriner hekimler
veya hükümet veteriner hekiminin sorumluluğunda veteriner sağlık teknisyenleri tarafından
yapılır.
d) Hayvan sahipleri biyolojik madde, aşı, serum ve ilaçların uygulanmasına rıza
göstermeye, lüzumlu araç ve kolaylıkları sağlamaya mecburdur.
e) Hayvan sahiplerince bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit olunan hastalıklarla
diğer hayvan hastalıklarına karşı veteriner hekim ve veteriner sağlık teknisyeni tarafından
hayvanlara uygulanan aşı ve serumlar için Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikte belirtilen
esas ve miktarlara göre ücret ödenir.
Hayvanların imhası, tecrit ve dezenfeksiyon
Madde 18 – Hasta veya hastalarla temasta bulunan hayvanlardan öldürülmesi
gerekenler zabıta görevlileri tarafından öldürülür, imha edilir ve buna ait bir tutanak
düzenlenir.
Bulaşmaya vasıta olabilecek eşya ve maddeler temizlenir ve dezenfekte edilir.
Bunlardan temizlenmesi veya dezenfeksiyonu mümkün olmayanlar yakılır. Temizlik işi
hükümet veteriner hakiminin gözetimi altında hayvan sahipleri tarafından, dezenfeksiyon ise
Bakanlığın ilçe veya il müdürlüklerince yapılır.
Hastalığın çevreye bulaşmasını önlemek için hasta ve hastalıktan şüpheli hayvanların
tecritlerine mahsus ahır ve diğer yerler ayrılır. Ölenler veya öldürülenlerin gömülecekleri
yerler su, yol veya meskenlerden uzak mahallerde hazırlanır. Bu maksatla belediyeler ve köy
ihtiyar heyetleri kendi bölgeleri içinde yukarıdaki şartlar altında tecrithaneler ile hayvan
gömülme mahalleri göstermeye mecburdur.
Kordon altında hareket
Madde 19 – Kordon altında bulunan yerlerde hastalığa tutulabilecek hayvanlarla
bunların her türlü maddelerinin toplatılması park, Pazar, panayır ve sergilere gönderilmesi ve
kordon altındaki sürülerin birbiriyle temas ettirilmesi yasaktır.
Kordon içinde kalan park, Pazar, panayır, sergi, han, yol, istasyon ve iskeleler gibi
hayvanların geçmesine veya toplanmasına elverişli yerler hastalığa hassas hayvanlar ile
maddelerine kapatılır.
Bir bölgede hastalık salgın bir hal aldığı zaman o bölgenin iskele, istasyon ve
havaalanları ile genel geçiş yolları, hayvan, park, Pazar va panayırları hastalığın
söndürülmesine kadar aynı hastalığa, hassas hayvanlara kapatılır.
Kordonun kaldırılması
Madde 20 – Kordon altına alınan yerlerde hastalığın ve bulaşma tehlikesinin yok
olduğu, temizlik ve dezenfeksiyonların yapıldığı hastalık sönüş raporu ile bildirildikten sonra
kordon kaldırılır. Durum valiliğe, valilikçe de Bakanlığa ve civar illere bildirilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Koruma ve Tedavi Tedbirleri, Yurt İçinde Hayvan ve
Hayvan Maddelerinin Nakli ve Ticareti
Koruyucu ve tedavi edici Maddelerin yapım ve kontrolü
Madde 21 – Hayvan hastalıklarına karşı kullanılan aşı, serum ve biyolojik maddeler,
Bakanlığın izniyle gerçek ve tüzelkişilere ait enstitü, laboratuvar ve tesislerde imal edilebilir.
6864
Hayvan hastalıklarında kullanılmak amacıyla yurt içinde imal edilen veya Bakanlık
izni ile yurt dışından ithal olunan aşı; serum, biyolojik madde ve benzerlerinin kontrolu
yönetmelik esaslarına göre Bakanlıkça yapılır ve yaptırılır.
Yapımına ve kullanılmasına ruhsat verilen aşı, serum, kimyasal ve biyolojik maddeler
ile veteriner müstahzarlardan yararlı olmadıkları, istenilen şartlarda hazırlanmadıkları, zararlı
oldukları ve beyannamesindeki esaslara uyulmadan piyasada satıldıkları tespit edilenlere el
konulur. Aynı seri numaralıların kullanma ve satışları Bakanlıkça yasak edilir. Bu Kanunun
52 nci maddesine göre ruhsatları iptal edilenlere aynı isim altında tekrar ruhsat verilmez.
Yurt içinde hayvan ve hayvan maddelerinin nakli
Madde 22 – Zati ihtiyaçlara mahsus veya mahalli pazarlara götürülen hayvan
maddeleri hariç, hayvan ve hayvan maddelerinin memleket içinde nakli köylerde muhtar,
şehir ve kasabalarda belediyeler tarafından verilecek menşe şahadetnameleri ile yapılır.
Menşe şahadetnamesiz veya veteriner sağlık raporu olmadan nakledilecek hayvan ve hayvan
maddelerinin nevi, miktarı ve esasları yönetmelikte belirtilir.
İlçelerden, başka il ve ilçelere yapılacak hayvan ve hayvan maddelerinin naklinde,
menşeine en yakın yerdeki Bakanlık il veya ilçe müdürlüğüne başvurularak menşe
şahadetnamesinin veteriner sağlık raporuna çevrilmesi ve nakliyat sırasında bu raporların
bulundurulması mecburidir.
Menşe şahadetnamesi ve veteriner sağlık raporlarının tanzimi ile ilgili hususlar
yönetmelikte belirtilir.
Menşe şahadetnamesiz ve veteriner sağlık raporsuz hayvan ve hayvan maddelerinin
nakledilmesi ve bu durumun 23 üncü maddede belirtilen görevliler tarafından tespiti halinde;
hayvanlar alıkonularak, hükümet veteriner hekimi tarafından derhal müşahede altına alınır ve
hayvanların menşeinde hastalık olup olmadığı araştırılır. Bu araştırmadan bir sonuç alınamaz
ve 21 gün sürecek müşahade sonunda hayvanların hastalıksız olduğu anlaşılırsa veteriner
sağlık raporu verilerek serbest bırakılır. Menşeinde hastalık bulunmadığı anlaşılan hayvan
maddelerine de veteriner sağlık raporu verilerek serbest bırakılır.
Hastalıklı bulunan hayvan ve hayvan maddeleri hakkında yapılacak işlem
yönetmelikte gösterilir.
Veteriner sağlık raporu almak için hayvan ve hayvan maddelerinin sahipleri
tarafından il ve ilçe hayvan sağlık zabıtası komisyonlarınca tespit edilmiş olan yerlerin
dışında yapılacak muayene istekleri, taşıt araçlarının mal sahiplerince temini suretiyle yerine
getirilir.
Görevlilerin yükümlülüğü
Madde 23 – Polis, jandarma, belediye zabıta memurları ile iskele ve liman
memurları, köy muhtarları, koruma bekçileri, köy ve mahalle bekçileri görevli bulundukları
bölgelerde hertürlü hayvan ve hayvan maddelerinin menşe şahadetnamesi veya veteriner
sağlık raporunu aramakla ve menşe şahadetnamesiz veya raporsuz olanları alıkoyarak en
yakın mülki idare amirine bildirmekle yükümlüdür.
Hayvan alım ve satımları
Madde 24 – Şehir ve kasabalarda hayvan alım ve satımlarının hayvan park, Pazar
veya panayırlarında yapılması mecburidir.
Kurbanlık hayvan alım ve satımları bu madde hükmüne tabi değildir.
6865
Teşhir için fuar ve sergilere getirilen hayvanların menşe şahadetnamesi veya veteriner
sağlık raporunun bulunması ve bu yerlerde hayvanların devamlı surette sağlık kontrolü altında
tutulması şarttır.
Hayvan panayırlarının açılış zamanı ve süresi için açılışından en az 20 gün önce
Bakanlığa bildirerek izin alınır.
Hayvan toplama izni
Madde 25 – Bulaşık hastalık nedeniyle Bakanlıkça hassas bölge ilan edilen yerlerde,
mahallin en büyük mülki amirinden izin belgesi alınmadan hayvan toplanması ve nakli
yasaktır.
Hayvan sürülerinin hareketi
Madde 26 – Her nevi hayvan sürülerinin yurt içindeki hareketleri Bakanlıkça
düzenlenir.
Hayvanla nakliyecilik yapanlar
Madde 27 – Hayvanla nakliyecilik yapanlar mahalli belediyelerden ruhsat almak
mecburiyetindedir. Ruhsatnamelerle ilgili hususları yönetmelikte belirtilir.
Hayvanların hastalıklı yerlerden geçirilmesi
Madde 28 – Mahalli hayvan sağlık zabıtası komisyonlarınca hastalıklı olduğu ilan
edilen yerlerden o hastalığa hassas hayvanların menşe şahadetnamesi ve veteriner sağlık
raporu olsa bile geçirilmeleri yasaktır. Ancak hastalıklı yerlerden hayyanların özel tertibatlı
araçlarla transit olarak geçirilmelerine müsaade edilebilir.
Nakil araçlarının dezenfeksiyonu
Madde 29 – (Ek birinci fıkra: 19/4/2001 – 4648/2 md.) Hayvan nakliyeciliği
yapanlar Bakanlığı bildirimde bulunmak, Bakanlıkça belirlenen şartları haiz nakil vasıtaları
ile hayvan ve hayvan maddelerini nakletmek mecburiyetindedir.
(Ek ikinci fıkra : 19/4/2001 – 4648/2 md.) Hayvan nakliyeciliği, yapanlara ait
bildirimler ve bunlara verilecek belgeler ile nakil vasıtalarının haiz olacakları şartlar ve nakil
şartları Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Hayvanları veya hayvan maddelerini nakleden her türlü aracın nakil sonunda sahipleri
tarafından temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi mecburidir. Temizlik, dezenfeksiyon ve
bunları kontrolü ile ilgili işlemler yönetmelikte belirtilir.
ALTINCI BÖLÜM
Hastalıklarla Mücadele ve Denetim
Mahalli idarelerin yükümlülüğü
Madde 30 – İl özel idareleri ve belediyeler hayvan hastalıkları ile mücadele için mali
imkanlarını ve hayvan varlığını gözönüne alarak bütçelerine yeterli miktarda ödenek koymak
ve mücadeleye katılmakla yükümlüdür.
Hayvan Sağlığı Danışma Kurulu
Madde 31 – Hayvan hastalıkları ile ilgili hususlarda Bakanlıkça verilen konuları
inceleyerek görüş bildirmeye, gerektiğinde veteriner hekimliğin icrasına ilişkin hizmet
konuları ile hayvan hareket ve nakillerini düzenleme ve her türlü hayvan maddeleri ile
ürünlerinin muayene ve denetimi konularında görüş belirtmek üzere Tarım Orman ve
Köyişleri Bakanının veya Müsteşarının başkanlığında Bakanlıkça seçilecek üyelerden oluşan
“Hayvan Sağlığı Danışma Kurulu” kurulabilir. Bu kurulun teşkili ile çalışma usul ve esasları,
Bakanlık talimatı ile düzenlenir.
Hayvan sağlık zabıtası komisyonları
Madde 32 – İl, ilçe ve köylerde kurulacak hayvan sağlık zabıtası komisyonlarının
kuruluş, görev ve çalışma esasları yönetmelikle belirtilir.
Komisyonların aldığı kararların uygulanması ile ilgili hususlar hükümet veteriner
hekimlerince denetlenir.
6866
İzin ve denetim
Madde 32/A – (Ek:22/1/2004 – 5074/1 md.)
Hayvancılık işletmelerinin kamu sağlığı, hayvan sağlığı ve gıda güvenliği yönünden; ilgili mevzuat kapsamında her
türlü izin ve ruhsatlarının verilmesi ile bu işletmelerin kontrol ve denetimleri Bakanlıkça yapılır. Kamu sağlığı, hayvan
sağlığı ve gıda güvenliğine uygun olmayan işletmelere eksikliklerini düzeltmeleri için süre verilerek uyarılır. Gerekli
tedbirleri almayanlar faaliyetten men edilirler.
Bu hususlara ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Gıda Olarak Faydalanılacak Hayvanlar ve Hayvansal Kökenli Gıda Maddelerinin Kontrol ve
Muayeneleri (1)
Hayvan kesimi
Madde 33 – Ticari amaçla kasaplık hayvan kesimleri mezbaha, et kombinası veya
kapalı hayvan kesim yerlerinde yapılır. Bu yerlere gelecek hayvanların menşe şahadetnamesi
veya veteriner sağlık raporu bulunması şarttır. Hayvanlar, kesimden önce ve kesimden sonra
veteriner hekim tarafından muayene edilir.
Hayvanların kesim şartları, kesim öncesi ve sonrası muayeneleri ve mecburi
kesimlerle ilgili hususlar Bakanlıkça yönetmelikle düzenlenir.
Mezbaha ve kombinalarda kesilecek hayvan ve hayvan maddelerinin muayeneleri
veteriner hekimi tarafından yapılır. Mezbaha, et kombinaları ve kesim yerlerinin sağlık
şartlarına uygunluğu Bakanlığın denetimine tabidir.
Köylerde zati ihtiyaç ve köy tüketimi için yapılacak kesimler ile kurbanlık hayvanlar
bu madde hükümlerine tabi değildir.
(Ek fıkra:22/1/2004 – 5074/2 md.) Gıda olarak faydalanılacak hayvanlardan elde edilen ürünlerin halk sağlığına
zararlı olmasını engellemek amacıyla canlı hayvanlar ve hayvansal kökenli gıda maddelerinde kullanımına izin verilmeyen
ve/veya belirli seviyelerde bulunmasına izin verilen farmakolojik veya toksikolojik etkiye sahip maddelerin varlığını
araştırmak üzere, Bakanlıkça kalıntı izleme plânı uygulanır. Bu plân, kalıntı izlenmesine yönelik olarak çiftlikten satış
noktası dahil tüm alanlar ile ithalatı yapılan hayvan ve hayvansal ürünlerde yapılacak kontrolleri, alınacak numunelerin
analizini ve kalıntı tespitinde yapılacak işlemleri kapsar.
(Ek fıkra:22/1/2004 – 5074/2 md.) Yapılan kontrollerde ve/veya analiz sonucunda, canlı hayvanlarda kullanımına
izin verilen bir maddenin mevzuatla izin verilen düzeyinin üzerindeki miktarın tespiti durumunda, bu hayvanların kesimine
izin verilmez. Tekrarlanan kontrol ve/veya analiz sonucunda kesime uygun bulunan hayvanların kesimine izin verilir.
(Ek fıkra:22/1/2004 – 5074/2 md.) Yapılan kontrollerde ve/veya analiz sonucunda canlı hayvanlarda izin verilmeyen
bir madde tespiti halinde hayvanlar kasaplık amaçlı kullanılamaz.
(Ek fıkra:22/1/2004 – 5074/2 md.) Yapılan kontroller ve/veya analiz sonucunda izin verilmeyen madde veya izin
verilen bir maddenin mevzuatla izin verilen düzeyinin üzerindeki miktarın tespiti durumunda, menşe çiftlikte bunun
nedenleri araştırılır, kontrollerin sayısı artırılır ve gerekli kanunî işlem yapılır. Bu tür hayvansal kökenli gıda maddeleri
tüketime sunulmaz.
(Ek fıkra:22/1/2004 – 5074/2 md.) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanarak
yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.
–––––––––––––––––
(1) Bu bölümün başlığı “Kesilecek Hayvanlar ile Etlerin ve Hayvan Maddelerinin Muayeneleri” iken 22/1/2004 tarihli ve 5074 sayılı
Kanunun 2 nci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
6866-1
İKİNCİ KISIM
Özel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Sınırlarda Sağlık Zabıtası ve Karantina Tedbirleri
Önemli hastalıklarda alınacak tedbirler
Madde 34 – Yabancı ülkelerden yurdumuza gelen ve geri çevrilmesi mümkün
olmayan hayvanlarda:
a) Sığır vebası, at vebası, mavidil, domuz vebası, salmonollosis ve tavuk vebası
hastalıklarından biri tespit edildiği takdirde, hasta, hastalıktan şüpheli ve bunlarla temas eden
hassas hayvanlar tazminatsız olarak öldürülür ve imha edilir. Bu hastalıkların bulaşmasına
vasıta olabilecek diğar hayvanların ise, karantina süresi sonunda tazminat verilmeden
sahipleri hesabına kestirilerek etlerinin tüketimine ve satışına müsaade olunur.
b) Şap, çiçek, kuduz, şarbon, yanıkara ve uyuz hastalıklardan birine tutulmuş olanlar
ile hastalıktan şüpheliler tazminatsız olarak öldürülür ve imha edilir. Bulaşmadan şüpheliler,
sahipleri hesabına karantinaya alınarak memleket içinde sağlık zabıtası hükümlerine tabi
tutulur.
c) Sığırlarda verem, sığır, koyun, keçi ve domuz brusellozları ile tektırnaklılarda ruam
ve durin hastalığı görülenler veya serolojik ve allerjik testlerle bu hastalıkların mevcudiyeti
tespit olunanlar tazminatsız öldürülür ve imha edilir.
d) Haber verilmesi ve mücadelesi mecburi hastalıklar arasında ismi geçmediği halde
mahiyeti itibariyle salgın niteliğindeki herhangi bir hastalığa tutulduğu tespit edilen hayvanlar
hakkında Bakanlıkça gerekli tedbirler alınır.
(a), (b) ve (c) bendlerinde belirtilen hastalıklar dışında kalan hastalıklar için
uygulanacak işlemler Bakanlıkça düzenlenir.
İKİNCİ BÖLÜM
Yurt İçinde Sağlık Zabıtası ve Karantina Tedbirleri
Şap, sığır vebası, at vebası ve mavidil hastalıklarında alınacak tedbirler
Madde 35 – Yurtiçinde sığır vebası, şap, at vebası, mavidil hastalıklarından birinin
çıkışı halinde hastalar ile, hastalıktan ve bulaşmadan şüpheliler Bakanlıkça belirlenecek itlaf,
tecrit, aşılama, serumlama veya diğer uygulamalara tabi tutulur.
(Dikkat: Devamı 6867 nci sayfadadır.)
6866-2
6867
Kuduz hastalığında alınacak tedbirler
Madde 36 – Kuduza yakalanan hayvan tazminatsız öldürülür ve imha edilir. Kuduz
hayvanlar tarafından ısırılan veya kuduzdan şüpheli hayvanlar da tazminatsız öldürülür ve
imha edilir, ancak bu hayvanların öldürülmesine sahipleri muvafakat etmezlerse masrafları
kendilerine ait olmak üzere müşahade altında tutulabilir.
Kuduz çıkan yerlerde kedi ve köpeklerin, sahipleri tarafından muhafaza altına
alınması zorunludur. Sahipsiz ve başıboş kedi ve köpekler şehir ve kasabalarda belediye,
köylerde köy ihtiyar heyetleri tarafından tazminatsız öldürülür ve imha edilir. Bu hususta
gerektiğinde mahalli zabıtadan yardım istenir.
Kuduz hastalığı ile mücadelede ilgili bakanlıklarla yapılacak müşterek çalışma
esasları Bakanlıkça tespit edilir.
Tüberküloz, bruselloz ve ruam hastalıklarında alınacak tedbirler
Madde 37 – Sığırlarda tüberküloz ve bruselloza ve tek tırnaklılarda ruama
yakalandığı tespit edilen hayvanlar tazminatlı olarak kestirilir, öldürülür veya imha edilir.
Ticari amaçla sütçülük yapan yerlerdeki ineklerin tüberküloz testine, bruselloz
yönünden de muayeneye tabi tutulmaları mecburidir.
Madde 38 – İhbarı ve mücadelesi mecburi hastalıkların kordon müddetleri
yönetmelikte gösterilir.
Hastalık bölgesine giriş ve çıkış
Madde 39 – Bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit edilen hastalıkların çıktığı
yerlerde hastalığın gerektirdiği şartlara göre hasta, hastalık ve bulaşmadan şüpheli hayvanlar
hakkında gerekli kanuni işlemler yapılmakla beraber, her nevi hayvan, hayvan maddeleri ve
bulaşmaya sebep olabilecek kaba yemlerin nakli, karantinanın devamı süresince hastalık
bölgesine bulaşmaya duyarlı veya hastalığı taşıyacak diğer hayvanların sokulması yasaktır.
Madde 40 – Bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit edilen hastalıklarla sınırlarda
ve yurt içinde yapılacak mücadele esasları yönetmelikte belirtilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Müşterek Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Tazminat
Tazminat verilecek hastalıklar
Madde 41 – (Değişik: 27/12/1993 – 3951/1 md.)
Bu Kanun hükümlerine göre ruam, sığır tüberkülozu, sığır brusellozu, sığır vebası, at
vebası ve şap hastalıklarından dolayı öldürülen veya kestirilen hayvanların sahiplerine,
Bakanlık bütçesinden aşağıda belirtilen miktarlarda tazminat verilir.
Ruam hastalığında, hastalığın açık belirtisini göstermesi sebebiyle öldürülen hayvanlar
için takdir edilecek kıymetlerin yarısı,
b) Ruam, sığır tüberkülozu ve sığır brusellozu hastalıklarında, hastalığın açık
belirtisini göstermeyip yapılacak testlere göre teşhis konularak öldürülen veya kestirilen
hayvanların takdir olunacak kıymetlerinin dörtte üçü,
c) Sığır vebası ve at vebası hastalıklardında, hastalığın açık belirtisini göstermesi
sebebiyle veya laboratuvar muayenesi sonunda teşhis konularak öldürülen hayvanlar için
takdir edilecek kıymetlerin tamamı,
6868
d) Şap hastalığında, Bakanlıkça her yıl tespit ve ilan edilen mücadele bölgelerinde
hastalığın açık belirtisini gösteren ve laboratuvarda hastalığın varlığı ve tipi tespit edildikten
sonra öldürülen veya kestirilen hayvanların takdir edilecek kıymetlerinin tamamı,
İhbarı zorunlu olan hastalıklardan birine karşı koruma maksadıyla Hükümet veteriner
hekimi ve Bakanlıkça grevlendirilen veteriner hekim tarafından yapılan aşı, serum ve ilaç
uygulamaları sebebiyle öldükleri otopsi ve laboratuvar muayeneleri ile tespit edilen
hayvanların takdir edilecek kıymetlerinin tamamı ödenir.
Bu maddeye ait uygulama esas ve usulleri yönetmelikle belirlenir.
Yukarıdaki hallerde, hayvanların sarf ve tüketimi mümkün olan et, deri ve diğer
kısımlarının bedelleri, rayiç bedel üzerinden kıymet takdir edilerek hayvan sahibine bırakılır
ve bedeli hak ettiği tazminattan düşülür.
Tazminat verilmeyecek haller
Madde 42 – Resmi kurumlarla belediyelere ait veya sahipleri tarafından hastalıkları
haber verilmemiş veya hastalıklı oldukları bilinerek satın alınmış hayvanlarla menşe
şahadetnamesiz veya veteriner sağlık raporu olmadan sevk olunan ve ilan edildiği halde aşı ve
ilaç tatbik ettirmeyen hayvan sahiplerine tazminat verilmez.
Kıymet takdiri
Madde 43 – 41 inci maddede yazılı hallerde hayvanların kıymet takdiri; biri Kanunun
32 nci maddesi uyarınca kurulan komisyonun, diğeri hayvan sahibinin göstereceği bilirkişi ve
hükümet veteriner hekiminin iştirakiyle üç kişilik bir heyet tarafından mahalli rayice göre
yapılır.
İKİNCİ BÖLÜM
Ceza Hükümleri
Madde 44 – Bu Kanunun 5 inci maddesine göre tespit edilmiş olan gümrük
kapılarından başka yerlerden hayvan veya hayvan maddelerini ithal veya ihraç edenler veya
transit geçirenler salgın hayvan hastalığı sebebi ile gümrük kapılarından veya hududun
tamamından yurda sokulması yasaklanan hayvan veya hayvan maddelerini ithal veya transit
geçirenler ile ithal, ihraç ve transit işlemleri nedeniyle karantina veya muayene yerlerine
alınmış hayvanlar veya elkonulmuş hayvan maddelerini kaçıranlar, veteriner sağlık raporu
olsun veya olmasın fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde üç aydan bir yıla kadar
hapis ve ikiyüz bin liradan iki milyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.
Madde 45 – Bu Kanunun 6 ncı ve 22 nci maddelerinde yazılı menşe şahadetnamesi
veya veteriner sağlık raporlarını sahte olarak düzenleyenler veya gerçek bir menşe
şahadetnamesi yahut veteriner sağlık raporu üzerinde tahrifat yapanlar veya bu evrakı bilerek
kullananlar ile hayvan veya hayvan maddelerini ihtiva eden vasıta veya kaplara konmuş olan
işaret veya damgaları menfaat kastı ile değiştirenler, fiilleri daha ağır bir cezayı
gerektirmediği takdirde iki aydan sekiz aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Gerçeğe uygun olmayan menşe şahadetnamesi veya veteriner sağlık raporu veren
memurlar ve hastalıklı hayvanlarla hayvan maddeleri için hastalıklı olduklarını bilerek menşe
şahadetnamesi veya veteriner sağlık raporu düzenleyen veya veren memurlar, fiilleri daha ağır
bir cezayı gerektirmediği takdirde dört aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Madde 46 – Hastalıklı, hastalıktan veya bulaşmadan şüpheli hayvan veya hayvan
maddelerini yahut bulaşmaya vasıta olabilecek eşya ve maddeleri her ne suretle olursa olsun
kordon altına alınan yerler ile önceden tespit ve ilan edilmiş bulunan yasak bölgeler dışına
çıkaranlar, bu suretle çıkarılmış hayvan veya hayvan maddelerini satanlar, başkalarına
devredenler veya bu işlere vasıta olanlar, bu yerlere hayvan veya hayvan maddelerini
sokanlar, hayvan veya hayvan madde6869
lerini tecrit veya muhafaza altına alındıkları yerler dışına çıkaranlar ile öldürülmüş veya imha
edilmiş hayvan veya hayvan maddelerini gömüldükleri yerlerden çıkaranlar iki aydan altı aya
kadar hapis ve (Değişik ibare : 19/4/2001 – 4648/3 md.) yüzelli milyon liradan iki milyar
liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. (1)
Yukarıdaki fıkrada yazılı hayvan veya hayvan maddelerini taşıyan nakil vasıtalarını
kullananlar hakkında da ayrı ceza hükmolunur.
Madde 47 – (Değişik : 19/4/2001 – 4648/4 md.)
Bu Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrası ile 24 üncü maddesinin ikinci fıkrası
hükümleri saklı kalmak şartıyla:
Hayvan park, Pazar ve panayırlarından başka yerlerde canlı hayvan satanlara ikiyüz
ellimilyon lira,
b) 22 nci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen menşe şahadetnamesiz ve veteriner
sağlık raporsuz olup menşei ile menşeinde salgın hastalık olmadığı tespit edilen hayvanları
naklederken veya naklettirirken 23 üncü maddede belirtilen görevliler tarafından yakalanan
veya ele geçirilen hayvan sahiplerine yedi yüz elli milyon lira.
c) Menşei tespit edilemeyen veya menşeinde salgın hastalık tespit edilen
hayvanlardan 22 nci maddenin dördüncü fıkrasına göre alıkonularak masrafları hayvan
sahipleri tarafından karşılanmak üzere karantinaya alınan ve karantina sonunda hastalıksız
olduğu anlaşıldığı için veteriner sağlık raporu verilerek serbest bırakılan hayvan sahiplerine
bir milyar lira,
d) Veteriner sağlık raporsuz sevk edildikleri ve menşeinde hastalık bulunmadığı
anlaşılan ve 22 nci maddenin dördüncü fıkrasına göre veteriner sağlık raporu verilerek serbest
bırakılan hayvan maddelerinin sahiplerine beş yüz milyon lira,
e) Menşei şahadetnamesi ve veteriner sağlık raporu olmayan hayvanların kesiminin
yapıldığı mezbaha, kombina ve kesim yerlerinin sahiplerine iki milyar lira,
f) Menşe şahadetnamesi veya veteriner sağlık olmayan hayvan ve hayvan maddelerini
taşıyan nakil vasıtaları üç ay süre ile trafikten men edilerek nakil vasıtalarının sahiplerine beş
yüz milyon lira,
İdari para cezası verilir.
Ayrıca hayvan ve hayvan maddelerini, Bakanlık tarafından belirlenen şartlara uygun
olmayan vasıtalarla ve uygun olmayan şekilde taşıyanların nakil vasıtaları bir ay süre ile
trafikten men edilir.
(Mülga: 24/4/2003-4854/6 md.)
Madde 48 – Kordon altına alınan bölgeyi belli etmek için konuları işaret, levha ve
benzerlerini tahrip edenler veya yerlerini değiştirenler üçyüzkırkyedimilyon lira idarî para
cezası ile cezalandırılır.(2)
Madde 49 – Bu Kanuna göre bulaşıcı hayvan hastalığını veya sebebi belli olmayan
hayvan ölümlerini ihbarla yükümlü olup da geçerli bir özürü olmaksızın 48 saat içinde 9 uncu
maddede yazılı görevlilere bildirmeyenler fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmiyorsa
üçyüzkırkyedimilyon lira idarî para cezası ile cezalandırılır.(2)
Bu Kanunun 13 üncü maddesi hükmüne geçerli bir özürü olmaksızın uymayan
hükümet veteriner hekimi ile aynı maddede yazılı makam ve kuruluşların görevli memurları
altıyüzdoksandörtmilyon lira idarî para cezasıyla cezalandırılır.(2)
Madde 50 – Kuduz hastalığı çıktığı ilan olunan yerlerde köpek ve kedilerini
muhafaza altına almayanlar altıyüzdoksandörtmilyon lira idarî para cezası ile cezalandırılır. (2)
_______________
(1) Bu fıkrada yeralan; “otuzbin liradan üçyüz bin liraya” ibaresi 19/4/2001 tarihli ve 4648
sayılı Kanunla Metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(2) 24/4/2003 tarihli ve 4854 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, 48 inci maddede yer alan
"onbin liradan ellibin liraya kadar ağır para cezası" ibaresi, "üçyüzkırkyedimilyon lira idarî
para cezası"; 49 uncu maddenin birinci fıkrasında yer alan "onbin liradan ellibin liraya kadar
ağır para cezası" ibaresi, "üçyüzkırkyedimilyon lira idarî para cezası", aynı maddenin ikinci
fıkrasında yer alan "fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmiyorsa otuzbin liradan üçyüzbin
liraya kadar ağır para cezasıyla" ibaresi, "altıyüzdoksandörtmilyon lira idarî para cezasıyla";
50 nci maddede yer alan "beşbin liradan ellibin liraya kadar ağır para cezası" ibaresi
"altıyüzdoksandörtmilyon lira idarî para cezası"olarak 6/5/2003 tarihinden geçerli olmak
üzere değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
6870
Madde 51 – Mahallinde mutat vasıtalarla ilan edilmiş olmasına rağmen bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit
olunan hastalıklara karşı hayvanlarını aşılamak veya ilaçlamak üzere mahalline giden görevli memura hayvanlarını
aşılatmayan, ilaçlatmayan veya bu Kanuna göre muayene ve teste tabi tutulması gerekli hayvanları muayene ve teste tabi
tutturmayan hayvan sahipleriyle bunların yokluğunda hayvanların bakım ve gözetimi ile uğraşanlar üçyüzkırkyedimilyon lira
idarî para cezası ile cezalandırılır.(1)
Aşı tatbikini gerektiren hastalık; şap, sığır vebası, at vebası ve mavidil
hastalıklarından biri ise fail hakkında yukarıdaki fıkrada yazılı cezalar iki kat artırılarak
verilir. (1)
Madde 52 – Hayvan sağlığını korumada kullanılan aşı, serum, biyolojik madde,
veteriner müstahzarların tahlilleri sonucunda bileşimlerinde bulunan maddelerin saf olmadığı
veya kodekse uygun bulunmadığı veya ruhsat almak için verilmiş formüle uymadığı veya
teşhis, tedavi, koruma niteliklerini azaltacak şekilde etkili maddelerin noksan olduğu tespit
edildiği takdirde bunları imal ve ihzar edenler sağladıkları menfaatin beş mislinden az
olmamak üzere ağır para cezası ile cezalandırılır. Ancak bu ceza ikiyüzbin liradan aşağı
olamaz. Bunları bilerek satışa arz edenler veya satanlar ellibin liradan yüzbin liraya kadar ağır
para cezası ile cezalandırılır.
Yukarıdaki fiillerin tekerrürü halinde aşı, serum , biyolojik madde ve müstahzarın
ruhsatı iptal edilir ve verilecek ceza bir misli artırılır.
Bahis konusu maddelere mahkeme kararı ile el konularak imha edilir.
Madde 53 – Bakanlıktan izin almadan hayvan sağlığını korumada kullanılan her nevi
aşı, serum ve biyolojik maddelerle veteriner müstahzarları imal ve ihzar edenler üç aydan bir
yıla kadar hapis ve bir milyon liradan on milyon liraya kadar ağır para cezası ile
cezalandırılır. Bunları satan veya satışa arz edenler yüzbin liradan bir milyon liraya kadar ağır
para cezası ile cezalandırılır. Bahis konusu maddelere mahkeme kararı ile el konularak imha
edilir.
Teşhis, tedavi veya aşı üretimi amacı ile canlı veya zayıflatılmış mikroorganizmalar
ve benzeri maddelerden ithali Bakanlığın iznine tabi olanları izinsiz yurda sokanlar hakkında
1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun hükümleri uygulanır.
(Ek fıkra: 22/1/2004 – 5074/3 md.) Bakanlıkça hayvanlarda kullanımına izin verilmemiş veya kullanımı
farmakolojik veya toksikolojik etkileri sebebiyle yasaklanmış her türlü maddenin besleme, tedavi, koruma, araştırma ve
benzeri amaçlarla hayvanlara yedirilmesi, içirilmesi veya vücuduna zerk edilmesi yasaktır. Bu maddeleri hayvanlara
uygulayanlar ve bilerek bu maddeleri hayvanlarına uygulatan hayvan sahipleri ikimilyar Türk Lirası idarî para cezası ile
cezalandırılır.
Madde 54 – Aşı, serum, biyolojik madde ve veteriner müstahzarları taklit ederek
teşhis, tedavi ve koruma vasıflarını azaltacak veya kaybedecek surette imal veya ihzar edenler
üç aydan bir yıla kadar hapis ve ikiyüzbin liradan iki milyon liraya kadar ağır para cezası ile
cezalandırılır. Bunları bilerek satışa arz eden veya satanlar yüzbin liradan bir milyon liraya
kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.
Madde 55 – Bu Kanunda gösterilen istisnalar dışında kombina, mezbaha ve hayvan
kesimi yerlerinden başka yerlerde ticari amaçla hayvan kesen veya kestirenler, bu şekilde
kesilmiş hayvanlara ait etleri satanlar veya satışa arz edenler altıyüzdoksandörtmilyon lira
idarî para cezası ile cezalandırılır.(1)
Madde 56 – Bu Kanunda yazılı yasak fiiller hakkında yetkili memurlar tarafından
tanzim olunacak zabıt varakaları aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.
(Ek: 24/4/2003-4854/5 md.) Bu Kanunda yazılı olan idarî para cezaları o yerin en büyük mülkî amiri tarafından
verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar ilgililere 11.2.1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre
tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir.
İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, zaruret görülmeyen
hâllerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. Bu Kanuna göre verilen idarî para cezaları
21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
_________________
(1) 24/4/2003 tarihli ve 4854 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, 51 inci maddenin birinci
fıkrasında yer alan "onbin liradan ellibin liraya kadar ağır para cezası" ibaresi,
"üçyüzkırkyedimilyon lira idarî para cezası", ikinci fıkrada yer alan "iki misli artırılarak
hükmolunur." ibaresi, "iki kat artırılarak verilir."; 55 inci maddede yer alan "onbin liradan
yüzbin liraya kadar ağır para cezası" ibaresi "altıyüzdoksandörtmilyon lira idarî para cezası"
olarak 6/5/2003 tarihinden gçerli olmak üzere değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
6870-1
DÖRDÜNCÜ KISIM
Uluslararası Anlaşma Hükümleri
Madde 57 – Hayvan ve hayvan maddelerinin ithal ve ihracında bu Kanunun 4 üncü
maddesine göre tespit olunan hastalıklardan başka hastalıkların tespiti halinde yabancı
devletlerle yapılmış olan anlaşma hükümleri uygulanır.
Yönetmelik
Madde 58 – Bu Kanunun uygulama esas ve usulleri yayımı tarihinden itibaren altı ay
içinde Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Yürürlükten kaldırılan kanunlar
Madde 59 – 3/5/1928 tarih ve 1234 sayılı Hayvanların Sağlık Zabıtası Hakkında
Kanun ile bu Kanunun ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1 – (8/5/1986 – 3285 sayılı Kanunun kendi numarasız Geçici
maddesi hükmü olup teselsül için numaralandırılmıştır.)
Bu Kanun uyarınca çıkarılacak yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar 17 Eylül 1931
tarih ve 11656 sayılı Hayvan Sağlık Zabıtası Nizamnamesi ve eklerinin bu Kanuna aykırı
olmayan hükümleri uygulanır.
Yürürlük
Madde 60 – Bu Kanun hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 61 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
6870-2
3285 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun
Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
_________ _________________________________________________________
___________
3951 –
30/12/1993
4648 –
26/4/2001
4854 –
6/5/2003
5074 32/A, 33, 53
29/1/2004





