İPEK BÖCEĞİ VE TOHUMU YETiŞTiRiLMESİ VE
MUAYENE VE SATILMASI HAKKINDA KANUN
Kanun Numarası : 859
Kabul Tarihi : 26/5/1926
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 19/6/1926 Sayı : 402
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 7 Sayfa : 1196
*
* *
Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren
yönetmelik için, " Yönetmelikler Külliyatı"nın kanunlara göre
düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
*
* *
Madde 1 – Türkiye dahilinde İpek böceği tohumu yetiştirilmesi veya yetiştirilip
satılması, bilmübadele veya meccanen verilmesi veya muayenesi Ziraat Vekaletinden
mezuniyet istihsaline mütevakkıf olup işbu muamelat mezkür vekaletin her daim teftiş ve
murakabesi altındadır.
Madde 2 – Birinci maddede zikrolunan mezuniyet ancak Türkiye veya ecnebi ipek
böcekçilik veya ziraat mekteplerinden başahadetname neş'et edip komisyonu mahsus
huzurunda isbatı liyakat eyliyenlere ita olunur.
Madde 3 – Bu kanunun neşrinden mukaddem ipek böceği tohumu yetiştiren eşhas
veya müessese müdürlerinin hamil oldukları şahadetnamelerini iki sene zarfında komisyonu
mahsusa tasdik ettirmeleri mecburidir.
Madde 4 – Türkiye'de pastör yani kese usulünden gayrı bir tarzda ipek böceği
tohumu istihsali memnudur.
Madde 5 – İpek böceği tohumu yetiştirmek üzere böcekçilik edecek olanların veya
ikinci maddede zikrolunan müessese müdürlerinin her sene nisan iptidasına kadar
şahadetnamelerinin nevi, tarih ve numarasını ve açacakları tohum miktarını ve kimden ve
nereden aldıklarını ve böcekhanelerinin adreslerini müş'ir bir beyanname tanzim edip
mahallin ziraat müdür veya memurlarına vermeleri ve memuriyeti mezküreden birer
ilmühaber almaları meşruttur. Tohumculara, koza satmak isteyenler dahi aynı mecburiyete
tabidirler.
Madde 6 – İhtiyacatı zatiyesi için tohum istihsal edenler yukarıda zikrolunan mevat
ahkamından müstesnadırlar.
668
Madde 7 – Ziraat müdür veya memurluğunca tescil edilip beyanname almamış
olanlardan alınan kozalardan tohum istihsal ve füruhtu memnudur.
Madde 8 – Tohumcular kelebeklerin muayenesine nerede ve ne tarihte
başlayacaklarını on beş gün evvel ziraat müdür veya memurlarına bildirmeğe mecburdurlar.
Madde 9 – İstihsal olunan tohumların satılığa çıkarılabilmeleri veya herhangi bir
suretle ita edilebilmeleri için yirmi beşer gramdan ibaret birer onsluk delikli kutular içerisine
vazolunmaları lazımdır.
Bu kutular üzerlerine de tohumun nevi, siklet ve evsafiyle müstahsilinin ismi, adresi
ve alameti farikası vazolunur.
Harice ihraç olunacak kutular muhteviyatının yirmi beşer gramlıktan aşağı ve ellişer
grama kadar olmak üzere yukarı olabilmesi caizdir.
(Son fıkra Mülga : 21/2/1963 - 210/6 md.)
Madde 10 – Mezuniyet istihsal ve beyanname alan eşhasın böcekhanelerinde
baygınlık veya karataban hastalığının mevcudiyeti fennen tahakkuk ettikte o mahal
kozalarından tohum istihsali menedilir.
Madde 11 – Memaliki ecnebiyeden Türkiyeye her ne nam tahtında olursa olsun ipek
böceği tohumu ithali memnudur.
Ziraat Vekaletince görülecek lüzuma mebni memaliki ecnebiyeden celp ve ithal
edilecek olan ipek böceği tohumları bu kayıttan müstesnadırlar.
Madde 12 – Ziraat Vekaletince münasip görülen mahallerde mıntıkanın ihtiyacatına
kifayet edecek miktarda dut fidanlıkları ihdas olunur.
Madde 13 – Mahalli ziraat müdür veya memurlarının inhası üzerine beş yaşına dahil
olmuş beher 400 dikili dut ağacı için yalnız bir defaya mahsus olmak üzere Ziraat
Vekaletince yüz lira mükafat ita olunur. Şu kadar ki bir zata verilen mükafatın yekünu beş yüz
lirayı tecavüz etmez.
Madde 14 – Müçtemi bir halde ve asgari on dönüm miktarında yeniden ihdas olunan
dut bahçeleri tarihi ihdasından itibaren on sene müddetle arazi vergisinden muaftırlar.
Madde 15 – Senevi iki bin kilo yaş koza istihsal eyliyen eşhas ile ipek böcekçilik
kooperatif veya şirketlerine mecmu bedeli biner lirayı tecavüz etmemek şartiyle Ziraat
Vekaleti tarafından alat ve edevat ve levazımı fenniye ita olunur. Miktarı istihsalat son iki
senenin vasatisine göre tayin ve takdir edilir.
Alat ve edevat ve sairenin tevdiinden itibaren beş sene zarfında hüsnü istimal
eyliyenlere alat ve levazımı mezküre kati olarak terk ve tahsis kılınır.
Madde 16 – Ziraat Vekaleti tarafından dahil ve hariçten tedarik ve celbolunan ipek
böceği tohumlarının tohumculara berayı ıslah ve teşvik meccanen tevzii caizdir .
Madde 17 – Ziraat Vekaleti münasip gördüğü mahallerde ipek böceği tohumlarının
kışlakları olmak üzere soğuk hava mahzenleri inşa ve idare eder. Bu mahzenlerde üç ay
müddetle tohumcular veya tohum ticaretiyle iştigal edenler tohumlarını meccanen
muhafazaya mecburdurlar. Kışlatılan tohum kutuları üzerlerine Ziraat Vekaletince ayrıca birer
etiket yapıştırılır.
Madde 18 – İpek böceği hastalığı zuhur eden mahallerde Ziraat Vekaletince tamimen
veya ilan suretiyle tavsiye edilecek olan tedabiri fenniyeyi böcek besleyenler tamamen tatbika
mecburdurlar.
669
Madde 19 – İpek böceği besleyenler her sene nihayet ağustosun on beşine kadar
açmış oldukları tohumların miktar, nevi ve mahreçleriyle istihsa eyledikleri yaş koza
miktarını ve bu kozaların rengini ve beher onstan alınan miktarı ve nerede ve kaça sattıklarını
ve sair malümatı ihsaiyeyi kendilerine tevzi edilen cetvel mucibince imla ve mahalli ziraat
müdür veya memurluklarına tevdi ve irsale mecburdurlar.
Madde 20 – Bu kanunun mevat ve ahkamına mugayir olarak tohum istihsal edenlerin
yedlerinde veya sattıkları mahallerde tutulan tohumlar bir kıta zabıt varakaları tanzim edilerek
zapt ve müsadere olunurlar. İkisi idare heyeti azasından ve biri ziraat müdür veya memur veya
ipek böceği müfettişinden ibaret olmak üzere üç zattan müteşekkil komisyon huzurunda bu
gibi tohumlar ihrak edildiği gibi müstahsilleri de birinci defasında mezkür komisyon
marifetiyle ve gayri kabili temyiz olmak şartiyle yüz liradan beş yüz liraya kadar ve tekerrürü
halinde ise iki misli ceza ile tecziye olunurlar. İşbu cezanın nısfı muhbirine ita olunur.
Madde 21 – Ziraat Vekaletince münasip görülen mahallerde nümune
böcekhaneleriyle bir aded ipek böceği laboratuvarı inşa ve berveçhi ati kadro mucibince de
mezkür müesseseler idare olunur:
A) Laboratuvar kadrosu
1 Müdür
2 Asistan
Miktarı kifayede müstahdemin
B) Bir nümune böcekhanesi kadrosu
1 Müdür
1 Muallim
Miktarı kifayede müstahdemin
Madde 22 – Müessesatı hususiye ve saireyi teftiş ve murakabe etmek üzere münasip
miktarda ipek böceği müfettişleri tayin ve istihdamına Ziraat Vekaleti mezundur
Madde 23 – İşbu kanunun ahkamının sureti tatbikıyesi için Ziraat Vekaletince bir
talimatname tanzim kılınır.
Madde 24 – 10 mayıs 1322 tarihli nizamname mülgadır.
Madde 25 – İşbu kanun tarihi neşrinden muteberdir.
Madde 26 – İşbu kanunun ahkamının icrasına Ziraat, Maliye, Dahiliye ve Adliye
Vekilleri memurdur.
670
6
859 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ
GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten
Kaldırılan Mevzuatın
Yürürlükten Kaldırılan
Kanun veya KHK Hüküm Tarihi
Sayısı Maddesi
____________________________________________ ___________ __________ _________
26/5/1926 tarih ve 859 sayılı Kanunun
9. maddesinin son fıkrası 21/2/1963 210 6
672
859 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun
Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş
tarihi
___________________________________________________________________________
_____
210 –
28/2/1963
















