Ziraatciyiz - Organik Tarım - Tarım Teknolojileri

İSPİRTO VE İSPİRTOLU İÇKİLER İNHİSARI KANUNU
Kanun Numarası : 4250
Kabul Tarihi : 8/6/1942
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 12/6/1942 Sayı : 5130
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 23 Sayfa : 504
*
* *
Bu Kanun ile ilgili tüzük için, «Tüzükler Külliyatı» nın kanunlara
göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren
yönetmelik için, «Yönetmelikler Külliyatı» nın kanunlara göre
düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
*
* *
Amaç ve Kapsam (1)
Madde 1 – (Değişik: 11/1/2001 - 4619/1 md.)
Bu Kanunun amacı her türlü ispirto ve ispirtolu içkilerin üretimi, iç ve dış alım ve satımı, dağıtımı ve
fiyatlandırılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kamu kurum ve kuruluşlarına mer’i mevzuatla denetim, kontrol ve diğer hususlarda verilen yetkiler
saklı kalmak kaydıyla, yukarıdaki faaliyetlere ilişkin iş ve işlemler Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol
İşletmeleri (Tekel) Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür. Tekel Genel Müdürlüğü bu Kanunla kendisine verilen
görevleri doğrudan veya bağlı ortaklıklar kurmak suretiyle yerine getirir.
İthalatçı firmaların, ülke genelinde kuruluş yeri nerede olursa olsun her satıcının sipariş verdiği ürünleri
yerinde teslim etmeleri üretici firmaların ise en az bir milyon litre yıl kapasiteli yeni teknoloji ile kurulmuş
entegre tesis kurmaları şarttır. Yıllık en az bir milyon litre yıl ayrı ayrı üretim, satış veya dış alım miktarına
ulaşan firmalar, bu faaliyetlerini yürütmek ve fiyat belirlemekte serbesttir. Bu şartları yerine getiremeyen
firmaların ürettikleri veya ithal ettikleri ispirto ve ispirtolu içkilerin fiyatlandırılması, satış ve dağıtımı Tekel
Genel Müdürlüğü eliyle yapılır. Yurt içinde üretilen veya ithal edilen ürünler arasında ayrım yapılmaz.
(Mülga dördüncü fıkra:27/5/2004-5179/38 md.)
Üçüncü fıkrada belirlenen şartların yerine getirilip getirilmediğinin tespiti ve takibi doğrudan Tekel
Genel Müdürlüğü tarafından yapılar.
Bira ve her türlü şarap ve meyve şaraplarının üretimi, fiyatlandırılması, dağıtılması ve satılması ile viski
ve tabii köpüren şarapların ithali, fiyatlandırılması, dağıtılması ve satılması bu maddede öngörülen şartlar
aranmaksızın, bu Kanun hükümlerine göre serbesttir. Kısmen tahammür etmiş olmakla beraber, içki vasfını haiz
bulunmayan şıra ve boza gibi maddeler bu Kanun kapsamı dışındadır.
İnhisar dışında idarece yapılabilecek işler
Madde 2 – İnhisarlar İdaresi, inhisar dışında olarak aşağıdaki işleri de yapabilir:
a) (Değişik: 9/5/1955 - 6552/2 md.) Tıbbi şaraplar hariç olmak üzere her türlü şarap, bira ve meyva
usaresi yapılması ve satılması ile viski ve tabii köpüren şarap ithal ve satışı;
b) Asli imalattan kalan döküntüleri ve tali mahsulleri kıymetlendirmek veya maliyeti düşürmek için buz,
gazoz, soda, malt hülasası gibi imalat ve bunların satılması;
——————————
(1) Bu madde başlığı, “İnhisarın mevzuu” iken 11/1/2001 tarihli ve 4619 sayılı Kanunun 1
inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
1822
c) Eter ve kolonya gibi iptidai maddesi alkol olan veya içinde % 20 den fazla alkol bulunan her türlü
maddelerin yapılması ve satılması.
(Değişik : 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen kabul: 7/2/1990 - 3612/21 md.) Şu kadar ki, bunlardan
(b) ve (c) bentlerinde yazılı olanlar Maliye ve Gümrük Bakanlığının müsaadesiyle yapılır.
İspirto ve ispirtolu içkilere ait umumi hükümler
Madde 3 – (Değişik: 11/1/ 2001 - 4619/2 md.)
İspirto ve ispirtolu içkilerin Türk Gıda Kodeksine uygun olarak üretilmiş olması şarttır.
Her türlü alkollü içki üretiminde, tarımsal kökenli etil alkol veya distilatı dışındaki alkol ve alkol
türevleri kullanılamaz. Üzüm kökenli bir distilat olan suma veya tarımsal kökenli etil alkol ile karıştırılmış
sumanın, beşbin litre veya daha küçük hacimli geleneksel bakır imbiklerde, anason tohumu ile ikinci kez distile
edilmesiyle üretilen rakının, Türkiye’de üretilmesi ve üründeki toplam alkolün en az % 65’inin suma olması
şarttır.
Etilenden elde edilen sanayi tipi ham etil alkolü, gıda sanayii dışında kullanılmak üzere yurda sokmak
isteyenler, Tekel Genel Müdürlüğünden müsaade almaya ve bu idarece tayin edilecek şartlara riayete
mecburdurlar.
Madde 4 – (Mülga: 1/8/2003-4971/28 md.)
Madde 5 – Metil alkol yapmak veya yurda sokmak istiyenler İnhisarlar İdaresinden müsaade almağa ve
bu idarece tayin edilecek şartlara riayete mecburdurlar.
Madde 6 – (Mülga: 11/1/2001 - 4619/5 md.)
Madde 7 – (Mülga: 27/3/1969 - 1137/37 - 1 md.)
Madde 8 – İnhisarlar İdaresince yapılan ispirto ve ispirtolu içkilerin bulundukları kablara idarenin farik
alameti konulur. Üçüncü maddeye göre yapılan ve satışa çıkarılan mamullerin kablarında da amillerinin farik
alametleri ile İnhisarlar İdaresinin mühür veya kontrol alametinin bulundurulması mecburidir.
Madde 9 – (Mülga: 1/8/2003-4971/28 md.)
Madde 10 – (Mülga: 27/3/1969 - 1137/37 - 1 md.)
Madde 11 – (Mülga: 11/1/2001 - 4619/5 md.)
Şaraba ait hükümler
Madde 12 – (Mülga: 24/6/1995 - KHK - 560/21 md.; Aynen kabul: 27/5/2004-5179/38 md.)
Madde 13 – (Mülga: 24/6/1995 - KHK - 560/21 md.; Aynen kabul: 27/5/2004-5179/38 md.)
Madde 14 – (Mülga: 11/1/2001 - 4619/5 md.)
Madde 15 – (Mülga: 1/8/2003-4971/28 md.)
Madde 16 – (Mülga: 1/8/2003-4971/28 md.)
Madde 17 – (Mülga: 11/1/2001 - 4619/5 md.)
Madde 18 – (Mülga: 11/1/2001 - 4619/5 md.)
İspirto ve ispirtolu içkilerle diğer maddelerin satışı
Madde 19 – (Değişik: 14/6/1984 - 3023/1 md.)
İspirto ile bira ve şarap dahil her çeşit ispirtolu içki satmak isteyenler İnhisarlar İdaresinden ruhsat
almaya mecburdurlar. Bu ruhsatın esasları Maliye ve Gümrük Bakanlığınca objektif kurallar belirlenerek
düzenlenecek bir yönetmelikle tespit edilir.
(Değişik ikinci fıkra: 24/11/2004 - 5259/7 md.) Açık olarak alkollü içki, bira, şarap ve ispirto ile her çeşit
ispirtolu içki satmak isteyenler, belediye veya il özel idaresinden ruhsat almaya mecburdurlar. Belediye veya il
özel idaresi, ruhsat vermeden önce, yetkili kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün
içinde verir.
(Değişik: 11/1/2001 - 4619/3 md.) Öğrenci yurtları, spor kulüpleri, her türlü öğretim ve eğitim
kurumları, kahvehane, kıraathane, pastahane, bezik ve briç salonlarında alkollü içkilerin satışı için ruhsat
verilmez. Akaryakıt istasyonlarının mağaza ve lokantalarında ise, hacmen %5 alkolden fazla alkol içeren yüksek
alkollü içkilerin satışı için ruhsat verilmez.
(Değişik: 11/1/2001 - 4619/3 md.) Alkol, bira ve şarap dahil her çeşit alkollü içkinin televizyon,
kablolu yayın, radyo ve kamu yayın araçlarıyla reklamının yapılması, ayrıca içki satış yerleri ile tüm ticari ve
kamuya açık yerlerde, tüketilmek veya beraberinde götürülmek üzere onsekiz yaşından küçüklere alkollü içecek
satılması veya sunulması yasaktır. Ruhsatlı bayiler, tüketici talepleri doğrultusunda alkollü içki bulundurur ve
bunlara satış mahallinde adil teşhir imkanı sağlarlar.
Madde 20 – (Mülga: 11/1/2001 - 4619/5 md.)
1823
Madde 21 – (Mülga: 11/1/2001 - 4619/5 md.)
Madde 22 – (Mülga: 11/1/2001 - 4619/5 md.)
Madde 23 – (Mülga: 11/1/2001 - 4619/5 md.)
Ceza hükümleri
Madde 24 – Bu kanunla inhisar altına alınan ve inhisar veya hususi istihlak resmine tabi tutulan
maddelere konulan İnhisar İdaresine ait mühür, damga, farik kontrol veya alametleri, bandrol veya etiketleri
taklit veya tahrif ederek, konulduğu eşyadan kaldırarak, değiştirerek veya her ne suretle olursa olsun tedarik
ederek kaçak maddelerde kullananların hareketleri kaçakçılık sayılır ve haklarında 1918 sayılı kanunun 25 inci
maddesinin üçüncü fıkrasında yazılı cezalardan başka yüz liradan beş yüz liraya kadar ağır para cezası ve bu
suçun TÜrk Ceza Kanununda muayyen olan cezası da hükmolunur.
Yukarki fıkrada yazılı alamet veya bandrol veya etiketleri salahiyet ve mezuniyetleri olmaksızın basanlar
veya satanlar veya saklıyanlar hakkında altı aydan iki seneye kadar hapis cezası ile birlikte yüz liradan beşyüz
liraya kadar ağır para cezası da hükmolunur.
Bu maddede yazılı fiiller alakalı memurlar tarafından işlenmiş ise bu cezalar iki kat olarak hükmolunur.
Madde 25 – Kaçak olarak tutulan ispirto ve ispirtolu içkilerle bunların yapılmasına yarıyan alet ve
vasıtalar ve iptidai maddeler müsadere edilir.
Bunlardan:
a) Kaçak ispirto ve ispirtolu içki yapmak maksadiyle tahammüre terkedilen veya ıslatılan iptidai
maddelerin suyu ile birlikte dört litresine kadarından bir lira, bundan yukarı her litre veya kesirlerinden ayrıca
yirmi beş kuruş;
b) Vermut ve biraların iki litreye kadarından bir lira, bunu aşan her bir litre veya litre kesirlerinden
ayrıca elli kuruş;
c) İspirto ve (b) fıkrasında yazılı içkilerin dışında kalan her türlü ispirtolu içkilerin (Şarap hariç) her bir
litresinden veya litre kesirlerinden beş lira, ağır para cezası alınır.
d) (b) ve (c) fıkralarında yazılı İspirto ve ispirtolu içkiler yabancı memleket mamulü olduğu takdirde
bunlara ait para cezaları beş kat olarak alınır.
e) İspirto ve ispirtolu içki imaline yarıyan vasıtalardan istiap hacmi yirmi litreye kadar (Dahil) olan
imbik ve diğer taktir aletleri için yüz lira, kırk litreye kadar (Dahil) olanlar için üç yüz lira ağır para cezası alınır.
Bu hacimden fazla her bir yirmi litre veya kesirleri için para cezası iki yüz lira artırılır.
Kazansız olarak yakalanan imbik aksamı ve sair taktir aletlerinin (Kapak, nakil, müberrit, müberrit
kapağı ve müberrit tasları gibi) kaçakçılıkta kullanılırken yakalanan veya kullanılmakta olduğu anlaşılan her bir
parçasından on lira ağır para cezası alınır.
f) 1918 sayılı kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrası mevzuuna giren kaçakçılıklarda yalnız
müsadere cezası tatbik edilir.
Gülyağı ve diğer tıbbi mamuller yapılmasında kullanılan ruhsatsız imbikler veya taktir aletleri için
birinci defasında yukarıda yazılı cezaların yirmide biri ve tekerrüründe beşte biri hükmolunur.
Madde 26 – İşletilmelerine müsaade olunan fabrika, imalathane, imlahane ve sair yerlerde mevcut taktir
aletleriyle alelümum kablara, İnhisar İdaresince konmuş olan mühürlerin kast ve iradeye makrun olmaksızın
bozulması halinde alakalılar bunu en geç yirmi dört saat içinde yazı ile inhisar idaresine (Bulunmıyan yerlerde
ihtiyar heyetine) bildirmeğe mecburdurlar. Müddeti içinde bildirmeyenlerle kontrol şartlarına, fenni ve idari
kayıtlara riayet etmiyen müessese sahip veya mümessillerinden birinci defasında on liradan elli liraya kadar ağır
para cezası alınır. Tekerrüründe bu ceza iki kat hükmolunur ve inhisarlar idaresi imalatı muvakkaten men veya
verilmiş olan ruhsatı iptal edebilir.
Madde 27 – (Mülga: 11/1/2001 - 4619/5 md.)
1824
Madde 28 – (Değişik: 11/1/2001 - 4619/5 md.)
19 uncu maddenin birinci fıkrasına göre ruhsat almadan satış yapanlar ve aynı maddenin üç ve dördüncü
fıkralarındaki esaslara uymayanlar altmış milyon Türk Lirasından altıyüz milyon Türk lirasına kadar ağır para
cezası ile cezalandırılırlar. Bu miktarlar Maliye Bakanlığınca her yıl belirlenen yeniden değerleme oranında
artırılır. Ayrıca, bu fiili işleyenlere ait işyerlerinin bir aydan üç aya kadar kapatılmasına hükmolunur.
Madde 29 – (Mülga: 24/6/1995 - KHK - 560/21 md.; Aynen kabul: 27/5/2004-5179/38 md.)
Madde 30 – (Mülga: 24/6/1995 - KHK - 560/21 md.; Aynen kabul: 27/5/2004-5179/38 md.)
Madde 31 – (Mülga: 24/6/1995 - KHK - 560/21 md.; Aynen kabul: 27/5/2004-5179/38 md.)
Madde 32 – (Mülga: 11/1/2001 - 4619/5 md.)
Madde 33 – (Mülga: 11/1/2001 - 4619/5 md.)
Madde 34 – (Mülga: 24/6/1995 - KHK - 560/21 md.; Aynen kabul: 27/5/2004-5179/38 md.)
Madde 35 – İspirto ve ispirtolu içki fabrika, imalathane, imlahane ve ticarethaneleriyle bu gibi yerleri
işletmek hakkı inhisar idaresinden müsaade alınmaksızın başkasına devredilemez. Aksi halde işletme
müsaadeleri geri alınmakla beraber devreden ve devralanlardan yirmişer liradan ellişer liraya kadar ağır para
cezası alınır.
Madde 36 – İspirto ve ispirtolu içki fabrika, imalathane ve imlahanelerinde ancak müsaade edilen
maddeler imal ve imla edilir. Bunlardan başka ispirto ve ispirtolu içki yapılmasına yarayabilen diğer maddelerin
fabrika, imalathane ve imlahanelere sokulması yasaktır. Buna aykırı hareket edenlerden yirmi beş liradan üç yüz
liraya kadar ağır para cezası alınır.
Madde 37 – Bu kanunla inhisar altına alınan maddelerin kaçakçılıkları hakkında 1918 sayılı kanun
hükümleri de tatbik olunur.
Bu kanuna göre inhisar altında olmayıp imal, ithal ve satış gibi muamelelerden bir veya bir kaçı
dolayısiyle inhisar veya istihlak resmine tabi bulunan maddeleri bu resimlerden kaçıranlardan, kaçırdıkları
maddelere ait resimler ağır para cezası olarak alınır ve tutulan kaçak maddeler müsadere edilir.
1918 sayılı kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü mahfuzdur.
Kaçak maddelerin, kaçakçı, ortak veya yataklarının elinden çıkmış olması veya istihlak edilmiş
bulunması gibi sebeplerle müsaderesi kabil olmazsa kaçakçılarından, müsadere karşılığı olarak ayrıca bu
maddelerin resimlenmiş değeri kadar ağır para cezası alınır.
Her iki halde de, kaçakçı hakkında 1918 sayılı kanun hükümleri tatbik olunur.
Bunlardan, imal dolayısiyle resme tabi olanların amillerinden, hareketlerinin ağırlığına göre, imal
müsaadesi de inhisarlar idaresince geri alınabilir.
Madde 38 – 26, 28, 29, 31, 32, 33 ve 35 inci maddelerde yazılı cezaların hüküm ve infazında 10/6/1938
tarihli ve 3437 sayılı kanunun 107 ve 109 uncu maddeleri tatbik olunur.
Madde 39 – 38 inci maddenin matufu olan maddelerde yazılı suçlar hakkında İnhisarlar İdaresi, Gümrük
ve İnhisarlar Vekilinin muvafakatiyle hükümden evvel veya katileşmiş olsun olmasın hükümden sonra sulh
olabileceği gibi bu cezaları takip ve tahsilden vazgeçebilir.
Madde 40 – Müsadere edilen eşya ve maddelerin satışından elde edilecek paralarla, kaçakçılıktan başka
suçlardan dolayı bu kanuna göre hükmolunup tahsil edilen para cezaları, İnhisar İdaresi Bütçesine irat kaydedilir.
Madde 41 – (Mülga: 11/1/2001 - 4619/5 md.)
Madde 42 – (Mülga: 11/1/2001 - 4619/5 md.)
Madde 43 – (Mülga: 27/3/1969 - 1137/1 md.)
Madde 44 – İspirto ve Meşrubatı Küuliye İnhisarı hakkındaki 790 sayılı ve 22/3/1926 tarihli kanun ile
1918 sayılı kanunun 63 üncü maddesi ve bu kanuna muhalif sair hükümler kaldırılmıştır.
Ek Madde 1 – (9/5/1955-6552 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi hükmü olup, ek maddeye çevrilerek
teselsül için numaralandırılmıştır.)
İnhisarlar İdaresi, inhisar dışındaki ispirtolu içkileri imal eden fabrika ve tesislerini İcra Vekilleri Heyeti
kararı ile ve Muhasebe Umumiye Kanununun 24 üncü maddesi hükmüne tabi olmaksızın umumi hükümler
dairesinde satabilir.
Ek Madde 2 – (9/5/1955 - 6552 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi hükmü olup, ek maddeye
çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)
1825-1829
İnhisarlar İdaresi, İcra Vekilleri Heyeti tarafından tesbit edilecek esas ve şartlarla inhisar dışı ispirtolu
içkilerin imal, ithal ve satışı için hususi sermaye ile ortaklıklar kurabilir veya kurulmuş ortaklıklara katılabilir ve
mevcut tesislerini de işletmek üzere ortaklıklar kurabilir.
Madde 45 – Bu kanun neşri tarihinden bir ay sonra mer'idir.
Madde 46 – Bu kanunun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.
8/6/1942 TARİHLİ VE 4250 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER
1) 11/1/2001 tarihli ve 4619 sayılı Kanunun hükmüdür :
Geçici Madde 1 – Bu Kanunun 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki bir milyon litre/yıl dışalım ve
satış miktarı ölçüsü, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi izleyen birinci takvim yılı sonuna kadar bir milyon,
ikinci takvim yılı sonuna kadar dokuz yüz bin, üçüncü takvim yııl sonuna kadar sekiz yüz bin, dördüncü takvim
yılı sonuna kadar yedi yüz bin ve beşinci takvim yılı sonuna kadar altı yüz bin litre/yıl olarak uygulanır. Altıncı
yıldan itibaren uygulanacak olan bu ölçüyü sıfıra indirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
4250 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ
GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Yürürlükten Kaldırılan
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı Kanunun 14 üncü
maddesinin vergi nevine ve miktarına ve istisnaya
mütaallik hükümleri 13/7/1956 6802 67/5
8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı Kanunun 7 nci ve
10 uncu maddeleri, 20 nci maddesinin inhisar
resmi ile ilgili
hükümleri ve 43 üncü maddesi 27/3/1969 1137 37/1
8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı
Kanunun 14 üncü maddesinin tarh,tahakkuk ve
tahsile ilişkin hükümler
17/4/1981 2447 27
8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı Kanunun 1 inci
maddesinin 4 üncü fıkrası ile 12, 13, 29, 30, 31 ve
34 üncü fıkraları
24/6/1995 KHK-560 21
1830
4250 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun
Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş
tarihi
5451 –
14/11/1949
6552 –
18/5/1955
6553 –
18/5/1955
6802 –
1/3/1957
1137 –
31/3/1969
2447 –
1/5/1981
3023 –
22/6/1984
3462 –
2/6/1988
KHK/336 –
5/8/1988
KHK/560 –
28/6/1995
4619 –
20/1/2001
4971 –
15/8/2003
5179 1,12, 13, 29, 30, 31, 34
5/6/2004
5259 19
1/12/2004