Ziraatciyiz - Organik Tarım - Tarım Teknolojileri

MERA KANUNU
Kanun No : 4342
Kabul Tarihi : 25.02.1998
Yayınlandığı Tarih : 28.02.1998
Resmi Gazete Sayısı : 23272
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1.- Bu Kanunun amacı; daha önce çeşitli kanunlarla tahsis edilmiş veya
kadimden beri kullanılmakta olan mera, yaylak, kışlak ve kamuya ait otlak ve çayırların tespiti,
tahdidi ile köy veya belediye tüzel kişilikleri adına tahsislerinin yapılmasını, belirlenecek
kurallara uygun bir şekilde kullandırılmasını, bakım ve ıslahının yapılarak verimliliklerinin
artırılmasını ve sürdürülmesini, kullanımlarının sürekli olarak denetlenmesini, korunmasını ve
gerektiğinde kullanım amacının değiştirilmesini sağlamaktır.
Kapsam
MADDE 2.- Bu Kanun, mera, yaylak ve kışlak alanları ile umuma ait çayır ve otlak
alanları kapsar.
Tanımlar
MADDE 3.- Bu Kanunda geçen;
a) Mera Vasıf ve Kapasitesi: Meraların verimliliklerine göre sınıflandırılmasını,
b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
c) Çayır: Taban suyunun yüksek bulunduğu veya sulanabilen yerlerde biçilmeye elverişli,
yem üretilen ve genellikle kuru ot üretimi için kullanılan yeri,
d) Mera: Hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya
kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri,
e) Yaylak: Çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanları
otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan
yeri,
f) Kışlak: Hayvanların kış mevsiminde barındırılması ve otundan yararlanılması için
tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri,
g) Otlatma Hakkı: Bir veya birden fazla köy veya belediyeye tahsis edilmiş olan mera,
yaylak ve kışlaklarda, çiftçilerin her birinin müşterek otlatabileceği büyükbaş hayvan birimi
sayısını,
h) Otlatma Kapasitesi: Belli bir alanda ve eşit zaman aralıkları ile uzun yıllar bitki
örtüsüne, toprak, su ve diğer tabii kaynaklara zarar vermeden otlatılabilecek büyükbaş hayvan
birimi miktarını,
ı) Tahsis: Çayır, mera, yaylak ve kışlakların kullanımlarının verimlilik ve sosyal adalet
ilkelerine uygun şekilde düzenlenerek, münferiden ya da müştereken yararlanılmak üzere bir
veya birkaç köy ya da belediyeye bırakılmasını,
i) Tahdit: Çayır, mera, yaylak ve kışlak arazisi olduğuna karar verilen yerlerin sınırlarının
usulüne uygun olarak ülke nirengi sistemine dayalı 1/5000 ölçekli haritalar üzerinde
belirtilmesini ve bu sınırların arazi üzerinde kalıcı işaretlerle işaretlenmesini,
j) Tespit: Bir yerin mera, yaylak ve kışlak arazisi olup olmadığının resmi evrakla ve
bilirkişi ifadeleri ile belgelendirilmesini,
2
k) Komisyon: Mera komisyonunu,
l) Teknik Ekip: Komisyona bağlı olarak görev yapacak ekipleri,
m) Otlak: Mera ile aynı niteliklere sahip yeri,
n) Büyükbaş Hayvan Birimi: Hayvan sayısının, bir büyükbaş hayvan birimi olan 500 kg
canlı ağırlığa çevrilerek ifade edilen şeklini,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Uygulama
Mera, Yaylak ve Kışlakların Hukuki Durumu
MADDE 4.- Mera, yaylak ve kışlakların kullanma hakkı bir veya birden çok köy veya
belediyeye aittir. Bu yerler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.
Komisyonun henüz göreve başlamadığı yerlerde, evvelce çeşitli kanunlar uyarınca
yapılmış olan tahsislere ve teessüs etmiş teamüllere göre; mera, yaylak ve kışlakların köy veya
belediye halkı tarafından kullanılmasına devam olunur.
Mera, yaylak ve kışlaklar; özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zaman
aşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz. Ancak, kullanım hakkı kiralanabilir. Kiralama ilkeleri
yönetmelikle belirlenir.
Amaç dışı kullanılmak suretiyle vasıfları bozulan mera, yaylak ve kışlakları tekrar eski
konumuna getirmek amacı ile yapılan masraflar sebebiyet verenlerden tahsil edilir.
Umuma ait çayır ve otlak yerlerinin kullanılmasında ve bunlardan faydalanılmasında
mera, yaylak ve kışlaklara ilişkin hükümler uygulanır.
Mera, Yaylak ve Kışlak Olarak Tahsis Edilecek Yerler
MADDE 5.- Komisyonca tespit edilecek ihtiyaca göre aşağıda belirtilen yerler mera,
yaylak ve kışlak olarak, köylere veya belediyelere tahsis edilir.
a) Kadimden beri mera, yaylak ve kışlak olarak kullanılan yerler ile aynı amaçla
kullanılmak üzere köy veya belediyelere tahsis ya da terk edilen yerler,
b) Devletin hüküm ve tasarrufunda veya Hazinenin mülkiyetinde bulunan arazilerden etüt
sonucu mera, yaylak ve kışlak olarak yararlanılabileceği anlaşılan yerler,
c) Mera, yaylak ve kışlak olarak kullanılmak amacıyla kamulaştırılacak yerler,
d) Tapu kayıtlarında mera, yaylak ve kışlak olarak görülen ve halen işgal edilen yerler.
Komisyon ve Teknik Ekipler
MADDE 6.- Mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi Tarım ve Köyişleri
Bakanlığınca yapılır. Bu amaçla valinin görevlendireceği bir vali yardımcısı başkanlığında;
Bakanlık il müdürü, Bakanlık il müdürlüğünden konu uzmanı bir ziraat mühendisi, Köy
Hizmetleri il müdürlüğünden bir ziraat mühendisi, defterdarlıktan veya bulunamaması halinde
vali tarafından görevlendirilecek bir hukukçu, Milli Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, Kadastro
Müdürlüğünden bir teknik eleman, Ziraat Odası Başkanlığından bir temsilci olmak üzere sekiz
kişiden oluşan bir komisyon kurulur. Ayrıca orman içi, orman kenarı ve orman üst sınırında
bulunan mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi çalışmalarında, ilgili orman
teşkilatından bir orman mühendisi, 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair
Tarım Reformu Kanunu uyarınca reform bölgesi ilan edilen alanlarda bulunan mera, yaylak ve
kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi çalışmalarında Tarım Reformu Teşkilatından bir ziraat
mühendisi bu komisyonlarda üye olarak görevlendirilir.
Komisyonlar valilik onayı ile oluşturulur. Vali yardımcısının bulunmadığı durumlarda
komisyona Bakanlık il müdürü veya görevlendireceği konu uzmanı bir ziraat mühendisi
başkanlık eder.
3
Mera, yaylak ve kışlak varlığı ile hayvancılık potansiyeli dikkate alınarak ihtiyaç duyulan
il merkezi ve ilçelerde komisyona bağlı olarak çalışacak ve tespit, ölçme, harita yapma ve yer
gösterme çalışmalarını yapmak üzere “Teknik Ekipler” oluşturulur.
Bu ekipler; Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünden bir ziraat mühendisi, Köy Hizmetleri il
müdürlüğünden bir ziraat mühendisi veya teknik eleman, Kadastro Müdürlüğünden bir teknik
eleman, Milli Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, Ziraat Odası Başkanlığından bir temsilci,
orman içi, orman kenarı ve orman üst sınırı meraları ile ilgili olarak bir orman mühendisi, 3083
sayılı Sulama alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununun uygulama
alanlarında Tarım Reformu Teşkilatından bir ziraat mühendisi ile meradan yararlanan köy ve
mahalle muhtarları ve o yerin en yüksek mülki amiri tarafından seçilen iki mahalli bilirkişiden
oluşur.
Teknik ekipler ilçelerde kaymakamın, illerde komisyonun teklifi ve valinin onayı ile
oluşturulur.
Komisyon ve teknik ekiplerin çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.
Duyuru
MADDE 7.- Komisyon çalışma alanına giren köy ve belediyeler ile inceleme gün ve
yerini, 9 uncu maddeye göre yapılacak tespit çalışmalarından en az otuz gün önce bu köy ve
belediyelerde, ayrıca bunların bağlı oldukları ilçelerde, alışılmış araçlarla duyurulur. Ayrıca,
durum ilgili orman teşkilatı müdürlüklerine, köy muhtarlıklarına ve belediye başkanlıklarına
tebliğ edilir.
3402 sayılı Kadastro Kanunu uyarınca programa alınan yerler, çalışmaların
başlamasından en az 4 ay önce, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce, Bakanlığa bildirilir. Bu
süre içinde ilgili komisyonlar tarafından mera, yaylak ve kışlakların tespit ve tahdidi yapılarak,
durum Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne intikal ettirilir.
Komisyonlar, yukarıda belirlenen süre içinde mera tespit ve tahdit işlemlerini yapmadığı
takdirde, bu işlemler, 3402 sayılı Kadastro Kanunu hükümlerine göre kadastro komisyonlarınca
gerçekleştirilir.
Tespit ve Tahsisten Önce Yapılacak İşler
MADDE 8.- İlgili köylerin muhtarları veya belediyelerin başkanları, yapılan tebliğden
itibaren otuz gün içinde mera, yaylak ve kışlakların tamamen veya kısmen kendi köy veya
belediyelerine ait olduğunu ispata yarayan bütün bilgileri ve varsa belge örneklerini komisyona
vermeye mecburdurlar. Muhtarlar veya belediye başkanları, köy veya belediye sınırları içindeki
ailelerin sayısını ve bunlara ait hayvanların cins ve miktarları ile mera, yaylak ve kışlaklardan
kimlerin ne şekilde ve ne miktarda yararlandıklarını da, aynı süre içinde yazılı olarak komisyona
bildirmekle yükümlüdürler.
İlgili orman teşkilatı müdürlükleri, yapılan tebliğden itibaren otuz gün içinde kendi
bölgelerinde orman sınırları içinde bulunan mera, yaylak ve kışlaklarla ilgili bilgileri ve belgeleri
komisyona vermekle yükümlüdür.
Tapu sicil müdürlüğü ve ilgili diğer kuruluşlar mera, yaylak ve kışlak olarak tespit
edilecek yerlerin 5 inci maddede belirtilen şartları taşıdığını gösteren bilgi ve belge örneklerini,
en kısa sürede komisyona vermekle yükümlüdürler.
Tespit ve Tahdit Çalışmaları
MADDE 9.- Komisyonca görevlendirilen teknik ekipler mevcut mera, yaylak ve kışlaklar
ile bu Kanun gereğince mera, yaylak ve kışlak kapsamına alınacak alanları tespit ederek bu
alanların sınırlarının belirlenmesi ve işaret konulması işlemlerini yapar, 1/5000 ölçekli
haritalarını tanzim ederek bu yerleri sınırlandırır.
4
Mera, yaylak ve kışlak olarak tespit edilen yerlerin, bu Kanunda gösterildiği şekilde
sınırlandırılmasına esas olmak üzere, yapılması gereken arazide sınır belirlemesi ve işaret
konulması işlemleri, ilgili köy muhtarları ile belediye başkanlarının veya görevlendirecekleri
temsilcilerinin de hazır bulunması kaydıyla gerçekleştirilir.
Teknik ekiplerce, bu Kanunun uygulandığı köy veya belediyelerin ekolojik, tarımsal ve
ekonomik özellikleriyle mevcut hayvan varlıkları ve bunların gelecekteki muhtemel gelişmeleri
dikkate alınarak, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikteki normlara göre mera, yaylak ve kışlak
ihtiyaçları tespit edilir.
Bu işlemlerin sonunda bir tutanak düzenlenir ve hazır bulunanlarca imzalanır.
Çalışma alanları içinde orman tahdidi yapılmamış ormanlık sahalardaki mera, yaylak ve
kışlaklar, Bakanlıkça Orman Bakanlığının uygun görüşü alınarak tespit edilir.
Mahkeme kararı ile kesin hükme bağlanan, orman tahdidi kesinleşen ve kadastrosu
yapılan yerlerde mera, yaylak ve kışlakların kesinleşmiş sınırları esas alınır.
Bu Kanun uygulamalarında kullanılacak haritalar, Bakanlıkça gerektiğinde gerçek veya
tüzel kişilere ihale yolu ile yaptırılabilir.
Özel Sicile Kayıt
MADDE 10.- Mera, yaylak ve kışlak olarak tespit ve tahdit edilen yerlerin haritalarının
birer örneği, ilgili Tapu Sicil Müdürlüğüne gönderilir.
Kadastro gören yerler, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16 ıncı maddesinin (B) bendine
göre düzenlenen özel siciline kaydedilir.
Birden fazla il veya ilçenin sınırları içinde kalan mera, yaylak ve kışlaklar, idari sınırlar
içerisinde kaldığı yerin Tapu Sicil Müdürlüğündeki özel sicile kaydedilir.
Komisyonlarca, kadastro görmeyen yerlerde tespit, tahdit ve tahsisi yapılan mera, yaylak
ve kışlaklar Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce özel sicile kaydedilmek üzere Tapu Sicil
Müdürlüklerine bildirilir.
Komisyon ve Kadastroca tespit, tahdit ve tahsisi yapılan mera, yaylak ve kışlakların
ayrıca Bakanlık il müdürlüğünce envanteri tutulur.
Tahsis İçin İhtiyaç Tespiti
MADDE 11.- Komisyon; bölgenin ekonomik durumunu, iklim özelliklerini, toprak
işleme esaslarını, arazi kullanma şekillerini ve kullanma kabiliyet sınıflarını dikkate alarak
mevcut mera, yaylak ve kışlaklar ile bu amaçla kullanılabilecek diğer alanları, sulama ve geçit
yerlerini tespit eder ve haritaları üzerinde belirler.
Köy veya belediyenin münferiden veya müştereken yararlanacağı mera, yaylak ve kışlak
ihtiyacının belirlenmesinde, bu alanların karakter ve otlatma kapasitesi, bitkisel ve hayvansal
gelişme ve otlatılacak hayvan miktarı dikkate alınır. Hesaplamada, bir büyükbaş hayvan birimi
için verilmesi gerekli olan mera, yaylak ve kışlak alanı üzerinden o yerlerdeki çiftçi ailelerinin
otlatma hakkı bulunur.
Tahsis Kararı
MADDE 12.- Komisyon, 11 inci maddeye göre belirlenen ihtiyacı karşılayacak miktarda
mera, yaylak ve kışlaklar ile bunlarla ilgili sulama ve geçit yeri olarak tespit edilen alanları halkın
ortak olarak yararlanmaları amacıyla, o köy veya belediye tüzel kişiliğine tahsis eder ve tahsis
kararı valiliğin onayına sunulur. Bu kararda, tahsis edilen yerin niteliği, miktarı, sınırları, hayvan
sulama ve geçit yerleri, tahsis amacı, otlatma kapasitesi, aile işletmelerinin büyükbaş hayvan
birimi üzerinden otlatma hakkı ve otlatabilecekleri hayvan sayısı da belirtilir. İhtiyaçtan fazla
çıkan kısım ise, ihtiyaç içinde bulunan çevre köy veya belediyelere hayvancılık yapan özel veya
5
tüzel kişilere kiralanabilir. Ancak kiralama durumu tahsis edilen köy ve belediyelerin hayvan
sayısına göre her 5 yılda yeniden değerlendirilir.
Ayrıca bu Kanun kapsamına alınmakla birlikte, ancak ıslah edilmek suretiyle mera olarak
kullanılabilecek alanlar, gerekli ıslah işlemlerini taahhüt eden özel ve tüzel kişilere kiralanabilir.
Kiralama usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.
Tahsis Kararının Tebliği, İlanı, İtirazı ve Kütüğe Kayıt
MADDE 13.- Teknik ekiplerce yapılan çalışmaların sonuçları komisyonca ilgili köy ve
belediyelerin ilan yerlerinde 30 gün süre ile askıda kalır.
Teknik ekiplerin tespit ve tahdit sonuçlarına karşı askı ilanı süresi içinde komisyona itiraz
edilebilir.
Komisyon yapılan itirazları 60 gün içinde karara bağlar.
Komisyonun itirazları inceleyerek aldığı kararlar ile tahsis kararları, o yerin köy
muhtarlığı ile belediye başkanlığına, defterdarlık veya mal müdürlüğüne, ilgili orman
müdürlüğüne ve Tarım Reformu Teşkilatına tebliğ edilir. Ayrıca köy ve belediyelerde ve bunların
bağlı olduğu ilçelerde alışılmış araçlarla ilan edilir ve bu konuda tutanaklar ve haritalar eklenerek
30 gün süre ile askıya çıkartılır.
Komisyon kararlarına karşı 30 günlük askı ilan süresi ve tebligatı gerektiren hallerde
tebliğden itibaren 30 günlük süre içinde asliye hukuk mahkemesine, kadastro yapılan yerlerde ise
kadastro mahkemesine dava açılabilir.
Dava konusu mera, yaylak ve kışlakların kadastro çalışma alanı dışında kalması halinde
kadastro mahkemelerinin yetkisi bu alanlarla ilgili davaları da kapsar.
30 günlük ilan süresi içinde haklarında dava açılmayan kararlar kesinleşir ve tapu sicil
müdürlüğüne gönderilerek özel sicile kaydedilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tahsis Amacının Değiştirilmesi
Tahsis Amacının Değiştirilmesi
MADDE 14.- Tahsis amacı değiştirilmedikçe mera, yaylak ve kışlaktan bu Kanunda
gösterilenden başka şekilde yararlanılamaz. Ancak, bu Kanuna veya daha önceki kanunlara göre
mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan
arazilerden;
a) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının talebi üzerine; 3213 sayılı Maden Kanunu ve
6326 sayılı Petrol Kanunu hükümlerine göre verimliliği kesinlikle saptanan maden ve petrol
arama, ön işletme ve işletme faaliyeti için zaruri olan,
b) Turizm Bakanlığının talebi üzerine, turizm yatırımları için zaruri olan,
c) Kamu yatırımları yapılması için gerekli bulunan,
d) İmar planlarının hazırlanması, toprak muhafazası, gen kaynaklarının korunması, milli
park ve muhafaza ormanı kurulması, doğal, tarihi ve kültürel varlıkların korunması, sel kontrolü,
akarsular ve kaynakların düzenlenmesi için ihtiyaç duyulan,
Yerler, ilgili Bakanlığın Bakanlığa talebi, Maliye Bakanlığının ve valiliğin uygun görüşü
üzerine Bakanlıkça tahsis amacı değiştirilebilir ve söz konusu yerlerin Hazine adına tescili
yapılır.
Bu maddenin (a) bendi kapsamında başvuruda bulunan işletmeciler, faaliyetlerini çevre
mera alanlarına zarar vermeyecek şekilde yürütmekle ve kendilerine tahsis edilen yerleri tahsis
süresi bitiminde eski vasfına getirmekle yükümlüdürler. Bu yerler tahsis süresi bitiminde özel
sicile kaydedilir.
6
Komisyon gerektiğinde 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım
Reformu Kanununun uygulanmasını Bakanlıktan talep edebilir.
Tahsis Kararında Değişiklik
MADDE 15.- Köy ve belediyelerin mera, yaylak ve kışlak ihtiyaçlarındaki değişme ve
gelişmeler göz önünde tutularak, tahsis kararının değiştirilmesi komisyonun teklifi üzerine
valiliğin onayı ile yapılır. Ancak bu değişikliğin yapılabilmesi için, son tahsis kararından itibaren
beş yıl geçmiş olması gerekir. Bu süre, 14 üncü maddede öngörülen tahsis amacının
değiştirilmesi bakımından uygulanmaz.
Tahsis kararındaki değişiklikler mera, yaylak ve kışlaklarla ilgili özel sicile işlenir.
Zilyetlik Yoluyla Yapılmış Olan Tesciller
MADDE 16.- Komisyonlar, köy ve belediyelere tahsisli veya kadimden beri bu amaçla
kullanılan mera, yaylak ve kışlaklar üzerinde zilyetlik yoluyla hasım gösterilmeksizin yapılmış
bulunan tescillerin iptalini sağlamak üzere, durumu Hazineye ihbar etmekle yükümlüdürler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Mera, Yaylak ve Kışlakların Korunma, Bakım ve Islahı
Sınırların İşaretlenmesi
MADDE 17.- Tespit, tahdit ve tahsis edilen mera, yaylak ve kışlakların çevreleri, teknik
esaslara uygun olarak sınır işaretleriyle belirlenir.
Mera Araştırma Bölümlerinin Kurulması
MADDE 18.- Mera, yaylak ve kışlakların bakım, ıslah, koruma, kontrol ve uygun
kullanımını sağlamak için, araştırma, planlama, ıslah projeleri, otlatma zamanı, kullanma sistemi,
koruma ve kontrol tedbirlerini tespit etmek üzere, Bakanlıkça uygun görülen yerlerde, mevcut
zirai araştırma enstitüleri ve üniversiteler bünyesinde mevzuat çerçevesinde mera araştırma
bölümleri kurulur ve mevcut bulunanlar yukarıdaki amaca hizmet edebilecek şekilde yeniden
düzenlenebilir.
Mera, Yaylak ve Kışlakların Korunması
MADDE 19.- Muhtarlar ve belediye başkanları; mera, yaylak ve kışlakların ve sınır
işaretlerinin korunmasından ve ayrıca tahsis amacına göre en iyi şekilde kullanılmasının
sağlanmasından sorumludur. Muhtarlar ve belediye başkanları ayrıca, geliştirme projelerinde
öngörülen hususların yerine getirilmesinde, kamu görevlilerine yardımcı olmakla görevli ve
sorumludurlar.
Bu amaçla ilgili köy ve belediyelerde “Mera Yönetim Birlikleri” kurulur. Mera Yönetim
Birliklerinin kuruluş ve çalışma esas ve usulleri yönetmelikle belirlenir.
Muhtarlar ve belediye başkanları, mera, yaylak ve kışlaklara tecavüz olduğu takdirde
durumu derhal Bakanlık il veya ilçe müdürlüğüne, il ve ilçe müdürlükleri de valilik veya
kaymakamlığa bildirmekle yükümlüdürler. Bu makamlarca 3091 sayılı Taşınmaz Mal
Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun veya 2886 sayılı Devlet İhale
Kanununun 75 inci maddesi uyarınca gerekli işlemler yapılır.
İnşaat Yasağı
MADDE 20.- Yaylak ve kışlaklarda, 442 sayılı Köy Kanununda öngörülen inşaatlar ile
valiliklerden izin alınmak suretiyle imar mevzuatına göre yapılacak kullanma amacına uygun
7
mandıra, suluk, sundurma ve süreklilik göstermeyen barınak ve ağıllar ile Turizm Bakanlığının
talebi üzerine turizme açılması uygun görülen bölgelerde ahşap yapılar dışında ev, ahır ve benzeri
inşaatlar yapılamaz.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Mera, Yaylak ve Kışlak İddiasının İspatı
MADDE 21.- Bu Kanuna göre tahsis yapılmış olan köy veya belediyelerde, mera, yaylak
ve kışlak alanlarıyla ilgili iddialar, ilgili tapu sicil müdürlüğünde tutulan özel sicillerin
tanziminden sonra, ancak bu sicildeki kayda dayanılarak ispat edilir.
Tahsis kararlarında belirtilen haklara tahsislerin kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıl
geçtikten sonra tespitlerden önceki hukuki sebeplere dayanılarak itiraz edilemez ve bunlara karşı
dava açılamaz.
Yararlanma Hakkı ve Kapsam
MADDE 22.- Çiftçi ailelerinin bir mera, yaylak ve kışlaktan yararlanabilmeleri için bu
yerin bulunduğu köy veya belediye sınırları içinde tahsisin yapıldığı tarihte en az altı aydan beri
ikamet ediyor olmaları gerekir. Ancak, Devletçe naklen yerleştirilenler için bu şart aranmaz.
Köy ve belediye sınırları içinde arazisi olmakla birlikte tahsis kararı kapsamına girmeyen
çiftçi aileleri, o köy veya belediyeye tahsis edilen mera, yaylak ve kışlaktan yararlanamazlar.
Başka yere yerleşme amacı ile bulundukları yeri terk eden çiftçi aileleri, yararlanma
hakkını kaybeder. Ancak, bunların sürekli ikamet amacıyla geri dönmeleri halinde, bu hak
komisyon kararı ile tanınabilir.
Göçerlerin mera, yaylak ve kışlaklardan yararlandırılmalarında bu Kanun hükümleri
uygulanır.
Göçerlerle ilgili uygulama usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
Aşırı Otlatmanın Önlenmesi
MADDE 23.- Mera, yaylak ve kışlağa, komisyonun tahsis kararında belirtilen miktardan
fazla hayvan sokulamaz.
Ancak, daha sonra bakım, koruma ve ıslah sonucu mera, yaylak ve kışlağın otlatma ve
barındırma kapasitesinde bir artışın olması halinde, köy veya belediyelerin teklifi üzerine veya
doğrudan doğruya komisyonca yeniden tespit yapılarak otlatılacak hayvan miktarı artırılabilir.
Sonradan Yerleşenlerle Yeni Ailelerin Yararlanma Hakkı
MADDE 24.- Köy veya belediye sınırları içinde çiftçilikle geçinmek üzere yerleşenlerle
bu yerleşim yerinde oturup yeni aile kuranlara; mera, yaylak ve kışlağın o tarihteki yeterlilik
durumu dikkate alınarak, komisyon tarafından yararlanma hakkı tanınabilir.
İhtiyaç Fazlası Ürünlerin Satılması
MADDE 25.- Mera, yaylak ve kışlaklardan elde edilen ürünlerin ihtiyaç fazlası, Mera
Yönetim Birlikleri kararı ile satılabilir. Bu satıştan elde edilen gelir, mera alanlarının
geliştirilmesi amacı ile köy sandığına veya belediye bütçesinden ayrı bir hesaba gelir kaydedilir
ve amacı dışında kullanılamaz.
Mera, Yaylak ve Kışlaklardan Yararlananların Yükümlülükleri
MADDE 26.- Mera, yaylak ve kışlaklardan yararlanan çiftçi aileleri, yapılacak bakım ve
ıslah çalışmalarına ait giderlere, komisyonca gerekli görülmesi halinde, valiliğin onayı ile
8
belirlenecek süre ve miktarlarda katılmakla yükümlüdürler. Bu katılma şekli nakdi olabileceği
gibi, işçilik, araç, makine veya bunların işletme giderleri şeklinde de olabilir.
Mera, yaylak ve kışlaklardan komisyonca tespit edilecek otlatma haklarına göre
yararlanacak hak sahipleri bölgenin ekonomik durumu, otlatma kapasitesi ve otlatma süresi
dikkate alınarak, komisyonca her yıl tespit edilecek belli bir ücreti ödemekle yükümlüdürler. Bu
alanlarda otlatma hakkının üstünde hayvan otlatılamaz, otlatma haklarından fazla hayvan
otlatanlardan bu ücret, fazla her hayvan sayısı için üç katı olarak tahsil edilir. Muhtarlık veya
belediyeler tarafından bu amaçla yapılacak tahsilat, o yerin mera alanlarının ıslah ve geliştirilmesi
amacı ile köy sandığına veya belediye bütçesinde ayrı bir hesaba gelir kaydedilir ve amacı
dışında kullanılamaz.
Komisyonca tespit edilen ücret ve para cezalarının takip ve tahsilinde 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Yükümlülükleri Yerine Getirmeyenler
MADDE 27.- 26 ncı maddede öngörülen hususlara riayet etmeyen ve yükümlülüklerini
yerine getirmeyenlerin mera, yaylak ve kışlaklardan yararlanma hakları, Bakanlık taşra
teşkilatının teklifi ve valilik onayı ile en az 7 gün, en çok 30 gün süre ile geçici olarak, aynı fiilin
tekrarı halinde ise yararlanma hakkı bir otlatma dönemi için iptal edilir.
Yasaklanmış yerlerde hayvanlarını otlatmaya devam edenlerle mera, yaylak ve kışlak
arazisini sürmek sureti ile tahrip edenler ve izinsiz inşaat yapanlar hakkında, valilik tarafından
3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun ile
Türk Ceza Kanununun 513 üncü ve devamı maddelerine göre kanuni işlem yapılır.
Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen fiilleri işleyenleri zamanında duyurmayan muhtar,
belediye başkanı gibi bu Kanunun uygulanmasında görev ve sorumluluk verilen kişiler hakkında,
genel hükümlere göre işlem yapılır.
Orman Bölgelerinden Yararlanma
MADDE 28.- Orman bölgelerindeki köy ve belediyelere tahsis edilen mera, yaylak ve
kışlaklardan o köy veya belediye halkı, bu kanun ve 6831 sayılı Orman Kanunu gereğince
konulan kayıtlara uymak şartı ile yararlanırlar.
Orman Bakanlığı, orman içi, orman kenarı ve orman üst sınırı mera, yaylak, kışlak ve
otlakların koruma, bakım ve ıslahı konusunda kanunlar ile verilen görevi yapmaya devam eder.
Sınır Değişikliği
MADDE 29.- Özel Kanunları gereğince köy ve belediye veya diğer mülki idare
sınırlarında yapılacak değişiklikler, mera, yaylak ve kışlaklara ait ilişkin tahsis kararlarını
etkilemez.
Fon Kurulması
MADDE 30.- Bu Kanunda verilen görevlerin gerçekleşmesi ile ilgili olarak Bakanlığın
yönetiminde “Mera Fonu” adı ile bir fon kurulur. Fonun gelirleri T.C. Ziraat Bankası Genel
Müdürlüğünde açılacak bir hesapta toplanır. Fonun gelirleri, tahsilatın yapıldığı tarihi takip eden
ayın en geç 15’ine kadar Mera Fonunun gider hesabına yatırılır. Fonun işletilmesi ile ilgili
hususlar yönetmelikle belirlenir.
a) Fonun Gelirleri Şunlardır:
1. Bakanlık bütçesinden en az binde bir oranında fona aktarılacak ödenek,
2. Bu Kanuna göre otlatma amacıyla kiraya verilen mera, yaylak ve kışlaklardan
yönetmelikte belirtilen usule göre alınacak ücretler,
9
3. Yurt dışından ithal edilen, canlı hayvanların CIF bedelinin yüzde beşi ile hayvansal
ürünlerin CIF bedelinin yüzde sekizi,
4. Süt işleyen kuruluşlarca; üreticiden satın alınan sütün satınalma bedelinden kesilecek
binde biri,
5. Yurt içinde yetiştirilen ve satışı yapılan büyükbaş ve küçükbaş canlı hayvanların satış
bedelinin satıcıdan alınacak binde biri,
6. Tahsis amacının değiştirilmesi için başvuruda bulunan gerçek ve tüzel kişilerden, tahsis
amacı değiştirilen meradan elde olunacak yirmi yıllık gelir esas alınarak, komisyonca tespit
edilecek miktarda alınacak ücret,
7. Yayla turizmi amacıyla 20 nci madde çerçevesinde verilecek yapı izinlerinden
valiliklerce tespit edilecek miktarda alınan yapı ruhsat ücretleri ile bu yerlerin yıllık kira
bedelleri,
8. Yurt dışından ithal edilen alkollü içki, tütün ve tütün mamullerinin ithal bedelinin
yüzde üçü,
9. Çevre Koruma Fonundan, yüzde bir oranından az olmamak üzere Bakanlar Kurulunca
aktarılacak miktar,
10. Her türlü bağış ve yardımlar.
b) Fonun giderleri şunlardır:
1. Uygulamanın gereği olarak yapılacak yatırım ve harcamalarla gerekli araç, gereç ve
malzeme alımları,
2. Mera, yaylak ve kışlakların ıslahı, bakımı ve geliştirilmesi ile ilgili giderler,
3. Yem bitkileri ekilişlerinin geliştirilmesi amacıyla uygulanacak proje giderleri,
4. Uygulama gereği olarak yapılacak eğitim giderleri,
5. Uygulamanın gerektirdiği cari giderler,
6. Bu Kanunun uygulanmasında gerekli olan diğer giderler.
Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen pay, ilgili
kurum tarafından yıllık bütçesinin hazırlanması sırasında hesaplanarak, bütçesinin transfer
tertibine ödenek olarak konur. Transfer tertibine konan bu ödenek, bütçenin başlangıcını takip
eden 1 ay içinde Mera Fonu gider hesabına aktarılır.
Yukarıda belirtilen gelirler, kurumlar vergisinden, yapılacak bağışlar ve yardımlar ise
veraset ve intikal vergisinden muaftır.
Yönetmelik
MADDE 31.- Bu Kanunun uygulanması ile ilgili hususlar; ilgili bakanlıklar ve
kuruluşların da görüşleri alınarak Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.
ALTINCI BÖLÜM
Değiştirilen ve Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
MADDE 32.- 9.5.1985 tarih ve 3202 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin (f) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
f) Devletin hüküm ve tasarrufu altında veya özel mülkiyetinde bulunan yabani fıstıklık,
zeytinlik, sakızlık, harnupluk ve makiliklerin alt yapı tesislerini imar, ıslah ve ihya etmek için
gerekli projeleri ve programları hazırlamak, hazırlatmak, tasvip edilenleri uygulamak ve
uygulatmak.
10
MADDE 33.- 3.4.1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye Kanununun 159 uncu maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 159.- Belediye sınırları içinde sahipsiz arazi mahiyetindeki seyrangah, harman
yeri, koruluk ve bataklıkların ve belediye marifetiyle deniz, nehir ve gölden doldurulmuş olan
yerlerin ve yıkılmış kale ve kulelerin metruk arsaları ve enkazının tasarruf, idare ve nezareti
kaffei hukuk ve vecaibi ve varidatı ile beraber belediyelere devrolunur.
MADDE 34.- 18.3.1924 tarih ve 442 sayılı Köy Kanununun 6 ncı maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 6.- Birkaç köy arasında müşterek olan sıvat, sulak, pınar ve baltalık gibi yerler
eğer bir köy sınırı içinde kalıyorsa o köyün malı olmakla beraber diğer köyler de eskisi gibi
istifade ederler.
Bu gibi müşterek yerler bir köy sınırı içinde kalmıyorsa buralardan istifade eden köylerin
müştereken malı olup her köyün sınır kağıdında bu hakları yazılır ve müştereken koruyup eskisi
gibi istifade ederler.
MADDE 35- 3.5.1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununun 11 inci maddesinin dördüncü
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Hazırlanan imar planı sınırları içindeki kadastral yollar ile meydanlar, imar planının onayı
ile bu vasıflarını kendiliğinden kaybederek, onaylanmış imar planı kararı ile getirilen kullanma
amacına konu ve tabi olurlar.
Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
MADDE 36.- 1) 17.10.1983 tarih ve 2924 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının
Desteklenmesi Hakkında Kanunun 10 uncu maddesi,
2) 22.11.1984 tarih ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım
Reformu Kanunun 15 inci maddesi,
3) 26.2.1985 tarih ve 3155 sayılı Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün Kuruluş ve
Görevleri Hakkında Kanunun 8 inci maddesinin (d) bendi ve 10 uncu maddesinin (c) bendi,
4) 9.5.1985 tarih ve 3202 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunun 9 uncu maddesinin (d) bendi,
5) 7 Ramazan 1274 tarihli Kanunname-i Arazinin 97, 98, 99, 100, 101, 102 ve 105 inci
maddeleri,
Yürürlükten kaldırılmıştır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1.- Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce mera, yaylak ve
kışlaklarla ilgili olarak adli yargıda görülmekte olan davalara devam olunur. Komisyonlar, bu
davaların sonuçlanmasını bekler.
Yürürlük
MADDE 37.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 38.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
11
MERA KANUNUNUN BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ
HAKKINDA KANUN
Kanun No : 4368
Kabul Tarihi : 11.6.1998
Yayınlandığı Tarih : 14.6.1998
Resmi Gazete Sayısı : 23372
MADDE 1.- 25.2.1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununun 14 üncü maddesinin (a)
bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
a) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının talebi üzerine; 3213 sayılı Maden Kanunu ve
6326 sayılı Petrol Kanunu hükümlerine göre maden ve petrol arama ile arama sonunda verimliliği
kesinlikle saptanan maden ve petrol, ön işletme, işletme faaliyeti için zaruri olan,
MADDE 2.- 4342 sayılı Mera Kanununun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinin (1) ve (3) numaralı alt bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (8) numaralı alt bendi
yürürlükten kaldırılmış ve ikinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar ilave edilmiştir.
1. Her yıl akaryakıt dışındaki maddelerden alınan gümrük vergisi tahsilat tahmininin
yüzde ikisi tutarındaki miktardan az olmamak üzere Genel Bütçeden ayrılacak ödenek,
3. Her türlü tütün mamulleri ile alkollü içkilerin imalat ve ithalatçıları tarafından yurt
içinde yapılacak teslimlerde satış fiyatı üzerinden hesaplanan yüzde iki oranındaki Mera Fonu
kesintisi.
Birinci fıkranın (a) bendinin (3) numaralı alt bendinde belirtilen kesintiler, her bir aya
ilişkin olarak yapılan teslim üzerinden, imalatçılarla ithalatçılar tarafından, tahakkukunu izleyen
ay içerisinde Fon hesabına aktarılır.
Mera Fonunda toplanan ödeneklerin harcanmayan kısmı, ertesi yılın Fon Bütçesine
devren gelir ve ödenek kaydolunur.
MADDE 3.- 4342 sayılı Mera Kanununa aşağıdaki geçici madde ilave edilmiştir.
GEÇİCİ MADDE 2.- 1998 Mali Yılına münhasır ve 30 uncu maddenin birinci fıkrasının
(a) bendinin 1 numaralı alt bendindeki gelire karşılık olmak üzere, bütçe kapsamındaki fonlara ait
ödeneklerin yüzde biri tutarındaki miktar, 1998 yılı için bütçe kapsamına alınan Mera Fonuna
aktarılır.
MADDE 4.- Bu Kanun 28.2.1998 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 5.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
12
BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN
Kanun No : 4684
Kabul Tarihi : 20.6.2001
Yayınlandığı Tarih : 03.7.2001
Resmi Gazete Sayısı : 24451
MADDE 13. — 25.2.1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununun 30 uncu maddesi başlığı
ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Mali Hükümler
Madde 30 — Bu Kanunla Bakanlığa verilen görevlerin gerçekleştirilmesi amacıyla personel
giderleri hariç her türlü carî, yatırım ve transfer giderleri ile huzur haklarının ödenmesinde
kullanılmak üzere;
a) Her türlü tütün mamulleri ile alkollü içkilerin imalat ve ithalatçıları tarafından yurt içinde
yapılacak teslimlerde satış fiyatı üzerinden hesaplanacak yüzde 3 oranında alınacak pay,
b) Bu Kanuna göre otlatma amacıyla kiraya verilen mera, yaylak ve kışlaklardan
yönetmelikte belirtilen usule göre alınacak ücretler,
c) Üreticilerden satın alınan sütün satın alma bedelinin binde 1'i oranında, süt işleyen
kuruluşlarca yapılacak kesinti,
d) Yurt içinde yetiştirilen ve satışı yapılan büyük ve küçükbaş canlı hayvanların satış
bedellerinin binde 1'i oranında satıcılarından alınacak pay,
e) Tahsis amacının değiştirilmesi için başvuruda bulunan gerçek ve tüzel kişilerden, tahsis
amacı değiştirilen meradan elde edilecek yirmi yıllık ot geliri esas alınarak, komisyonca tespit
edilecek miktarda alınacak ücret,
f) Yayla turizmi amacıyla 20 nci madde çerçevesinde verilecek yapı izinlerinden valiliklerce
tespit edilecek miktarda alınan yapı ruhsat ücretleri ile bu yerlerin yıllık kira bedelleri,
g) Her türlü bağış ve yardımlar,
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılır. Yatırılan bu
tutarlar Maliye Bakanlığınca bir yandan genel bütçeye özel gelir, diğer yandan Bakanlık
bütçesinde açılacak tertiplere özel ödenek kaydedilir. Kaydedilen özel ödeneklerden yılı
içerisinde kullanılmayan tutarlar, Maliye Bakanlığınca söz konusu Bakanlığın ertesi yıl bütçesine
devren özel gelir ve ödenek kaydedilir.
Bu maddede belirtilen gelirler, tahsilatın yapıldığı tarihi takip eden ayın 15'ine kadar
saymanlık hesabına yatırılır ve gelirlerin tahsilatında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Bu madde uyarınca yapılacak tahsilatlara ilişkin diğer hususlar ile Bakanlık bütçesine özel
ödenek kaydedilen tutarların harcama usul ve esasları ile ödenecek huzur hakları Maliye
Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
GEÇİCİ MADDE 3.-
h) Bu Kanunla tasfiye edilen fonlardan finansmanı sağlanmak üzere yıllara sari olarak
yapılan sözleşmelerde yer alan ve 1.1.2002 tarihinden sonrasına sirayet eden hak ve
13
yükümlülükler ilgili idareler nezdinde devam eder. Ancak, 1.1.2002 tarihinden itibaren bu
çerçevede yapılacak ödemeler, konsolide bütçeye dahil idareler için bütçede ilgili fonun
hizmetine devamını sağlamak üzere açılacak tertip veya özel tertiplerden, diğer idarelerde ise
bütçelerinden yapılır.
ı) Mera Fonundan ücret ödenmek suretiyle çalışmakta olan toplam doksan
personelden, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen genel ve özel şartları taşıyanlar,
istekleri halinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığındaki durumlarına uygun boş memur kadrolarına
üç ay içinde atanırlar. Bunlar hakkında 3.11.1999 tarihli ve 4460 sayılı Kanunun 1 inci
maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları hükümleri uygulanır.
Bu Kanun hükümlerinden faydalanmak istemeyenler ile 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununda belirtilen genel ve özel şartları taşımayanların her türlü yasal hakları ödenerek
kurumlarıyla ilişikleri kesilir.
MADDE 25. — Bu Kanunun;
a) 1 inci maddesinin (A) ve (B) fıkraları 25.11.2000 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı
tarihinde,
b) 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 ve 16 ncı maddeleri ile geçici 3 üncü maddesinin (f)
fıkrası dışındaki diğer fıkraları 1.1.2002 tarihinde,
c) Geçici 3 üncü maddesinin (f) fıkrası 1.1.2001 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı
tarihinde,
d) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,
Yürürlüğe girer.
MADDE 26. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
14
ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ KANUNU
Kanun No : 4760
Kabul Tarihi : 6.6.2002
Yayınlandığı Tarih : 12.6.2002
Resmi Gazete Sayısı : 24783
Özel tüketim vergisi hâsılatının paylaşımı
MADDE 17. – 2. Bu Kanuna ekli (III) sayılı listede yer alan mallar üzerinden tahsil
edilen özel tüketim vergisi hâsılatından;
c) 4342 sayılı Mera Kanununun 30 uncu maddesinde belirtilen harcamalarda
kullanılmak üzere % 1 oranında pay ayrılır. Bu pay hakkında da anılan madde hükümleri
uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
MADDE 18. – 1. 10.9.1960 tarihli ve 79 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (c) bendi,
10. 4342 sayılı Mera Kanununun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi,
Yürürlükten kaldırılmıştır.
15
MERA KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI
HAKKINDA KANUN
Kanun No : 5178
Kabul Tarihi : 27.5.2004
Yayınlandığı Tarih : 8.6.2004
Resmi Gazete Sayısı : 25486
MADDE 1.- 25.2.1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununun 6 ncı maddesinin
dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bu ekipler; Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünden bir ziraat mühendisi, Köy Hizmetleri İl
Müdürlüğünden bir ziraat mühendisi veya teknik eleman, Kadastro Müdürlüğünden bir teknik
eleman, Millî Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, orman içi, orman kenarı ve orman üst sınırı
meraları ile ilgili olarak bir orman mühendisi, 22.11.1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama
Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanununun uygulama alanlarında Tarım
Reformu Teşkilatından bir ziraat mühendisi ile meradan yararlanan köy ise köyün muhtarı,
belediye ise belediye temsilcisi ile komisyonun teklifi ve valinin onayı ile seçilen iki mahallî
bilirkişiden oluşur.
MADDE 2.- 4342 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve son fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
Çalışma alanları içinde orman tahdidi yapılmamış orman içi mera, yaylak ve kışlaklar,
Çevre ve Orman Bakanlığınca illerde görevlendirilen iki üyeden oluşan komisyonun görüşü
alınarak tespit edilir.
Bakanlık bu ihaleler ile bu Kanun kapsamında uygulamaya konulan projelerde gelecek
yıllara yaygın yüklenmeye girişebilir.
MADDE 3.- 4342 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 14.- Tahsis amacı değiştirilmedikçe mera, yaylak ve kışlaktan bu Kanunda
gösterilenden başka şekilde yararlanılamaz. Ancak, bu Kanuna veya daha önceki kanunlara göre
mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan
arazilerden;
a) Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığının talebi üzerine, 3213 sayılı Maden Kanunu ve
6326 sayılı Petrol Kanunu hükümlerine göre, arama faaliyetleri sonunda rezervi belirlenen maden
ve petrol faaliyeti için zaruri olan,
b) Kültür ve Turizm Bakanlığının talebi üzerine, turizm yatırımları için zaruri olan,
c) Kamu yatırımları yapılması için gerekli bulunan,
d) Köy yerleşim yeri ile uygulama imar plânı veya uygulama plânlarına ilave imar
plânlarının hazırlanması, toprak muhafazası, gen kaynaklarının korunması, millî park ve
muhafaza ormanı kurulması, doğal, tarihî ve kültürel varlıkların korunması, sel kontrolü,
akarsular ve kaynakların düzenlenmesi için ihtiyaç duyulan,
e) 442 sayılı Köy Kanununun 13 ve 14 üncü maddeleri kapsamında kullanılmak üzere
ihtiyaç duyulan,
16
f) Ülke güvenliği ve olağanüstü hal durumlarında ihtiyaç duyulan,
g) Doğal afet bölgelerinde yerleşim yeri için ihtiyaç duyulan,
Yerlerin, ilgili müdürlüğün talebi, komisyonun ve defterdarlığın uygun görüşü üzerine,
valilikçe tahsis amacı değiştirilebilir ve söz konusu yerlerin tescilleri Hazine adına, vakıf
meralarının tescilleri ise vakıf adına yaptırılır.
Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında başvuruda bulunan işletmeciler ile (c) bendi
kapsamında başvuruda bulunan kamu kurumları faaliyetlerini çevreye ve kalan mera alanlarına
zarar vermeyecek şekilde yürütmekle ve kendilerine tahsis edilen yerleri tahsis süresi bitiminde
eski vasfına getirmekle yükümlüdürler. Bu yerler tahsis süresi bitiminde özel sicile kaydedilir.
Komisyon gerektiğinde; 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım
Reformu Kanununun uygulanmasını Bakanlıktan talep edebilir ve köy veya belediyelerde
toplulaştırma projeleri uygulatabilir.
Durum ve sınıfı çok iyi, iyi ve orta ile arazi kullanım kabiliyet sınıfı bir, iki, üç olan mera,
yaylak ve kışlaklarda birinci fıkranın (a), (f) ve (g) bentleri hariç, tahsis amacı değişikliği
yapılamaz.
Bu Kanun kapsamında, 3213 sayılı Maden Kanunu ve 6326 sayılı Petrol Kanunu
hükümlerine göre arama ve işletme faaliyetlerinin yürütülmesi ile ilgili usul ve esaslar
Bakanlıkça çıkartılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Harman yeri, panayır, sıvat ve eyrek yerleri gibi kamu orta mallarının tahsis amacı
değişikliğinde bu madde hükümleri uygulanır.
MADDE 4.- 4342 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
e) Tahsis amacı değişikliği talebinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerden, 14 üncü
maddenin birinci fıkrasının (e), (f), (g) bentleri ve vakıf meraları ile toprak muhafaza, sel ve
taşkın kontrolü amacıyla yapılacak her türlü ağaçlandırma ve erozyon kontrolü çalışmaları ilgili
tahsis amacı değişiklikleri hariç, tahsis amacı değiştirilen mera, yaylak ve kışlaklardan elde
olunacak yirmi yıllık ot geliri esas alınarak, komisyonca tespit edilerek alınacak ücret,
MADDE 5.- 4342 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 3.- Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan ve 1.1.2003
tarihinden önce kesinleşen imar plânları içerisinde yerleşim yeri olarak işgal edilerek mera olarak
kullanımı teknik olarak mümkün olmayan yerlerin tahsis amacı değiştirilerek Hazine adına
tescilleri yapılır. Ancak ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları adına tescil edilmiş
olanların dava konusu olup olmadığına bakılmaksızın ücretsiz olarak tescilleri aynen ibka edilir.
Hazine adına tescil edilmesi gerekirken gerçek veya tüzel kişilere tescil edilmiş taşınmazlara
ilişkin açılan davalardan, emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden taşınmazların
halen maliki olan kişilerce Hazineye bedelinin ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Evvelce açılan
davalarda Hazine lehine kesinleşen kararlara konu taşınmazların tapuları aynı esaslara göre
önceki maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilir.
17
MADDE 6.- 18.3.1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanununun ek 12 nci maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Ek Madde 12.- Köy yerleşme plânında konut alanı ve köy genel ihtiyaçlarına ayrılan
yerler, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan seyrangâh, yol ve panayır yerleri gibi alanlar
ve Hazinenin mülkiyetinde olup kamu hizmetine tahsis edilmemiş taşınmazlardan, 4342 sayılı
Mera Kanununun 5 inci maddesi hükümleri uyarınca incelenmesine müteakip mera, yaylak ve
kışlak ile otlak ve çayır olarak yararlanılamayacağı anlaşılan yerler köy yerleşme plânının onayı
ile bu vasıflarını kendiliğinden kaybeder.
Ancak bu madde kapsamında Hazinenin mülkiyetinde olup kamu hizmetine tahsis
edilmemiş taşınmazların devri Maliye Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle yapılır ve valilikçe
köy tüzel kişiliği adına tapuya tescil edilir.
MADDE 7.- 15.5.1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumî Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla
Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanunun ek 9 uncu maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Ek Madde 9.- 1 inci maddede öngörülen afetlerle ilgili olarak yeni yerleşim alanları
sağlanması amacıyla mera vasfı taşıyan yerlerin tahsis amacı, 4342 sayılı Mera Kanunu
hükümlerine göre değiştirilerek, Hazine adına arsa olarak tescil ettirilir. Bu arsalar, tescil tarihi
itibarıyla öngörülen amaçla kullanılmak üzere Bayındırlık ve İskân Bakanlığına tahsis edilmiş
sayılır.
MADDE 8.- 12.3.1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun ek 4 üncü
maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgelerinde yer alan mera, yaylak ve kışlakların tahsis
amacı 25.2.1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu hükümlerine göre değiştirilir.
MADDE 9.- Bu Kanunun 4 üncü maddesi 1.1.2003 tarihinden geçerli olmak üzere, diğer
maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 10.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
18
MERA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN
Kanun No : 5334
Kabul Tarihi : 20.4.2005
Yayınlandığı Tarih : 03.05.2005
Resmi Gazete Sayısı : 25804
MADDE 1.- 25.2.1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3 üncü maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Geçici Madde 3.- Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan ve 1.1.2003 tarihinden
önce kesinleşen imar plânları içerisinde yerleşim yeri olarak işgal edilerek mera olarak kullanımı
teknik açıdan mümkün olmayan yerlerin ot bedeli alınmaksızın tahsis amacı değiştirilerek Hazine
adına tescilleri yapılır. Ancak, bu nitelikteki taşınmazlardan ilgili belediye veya kamu kurum ve
kuruluşları adına tescil edilmiş olanların tescilleri bedel talep edilmeksizin aynen devam eder.
Bunlar hakkında Hazinece dava açılmaz, açılmış davalardan vazgeçilir. Hazinece bu nitelikteki
taşınmazlar hakkında ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları aleyhine açılan davalar
sonucunda Hazine adına tesciline veya mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline
yazılmasına karar verilen, kesinleşen ve henüz tapuda işlemleri yapılmamış olan taşınmazlar
hakkında da aynı hüküm uygulanır.
Birinci fıkrada nitelikleri belirtilen taşınmazlardan Hazine adına tescil edilmesi gerekirken
doğrudan gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin Hazinece
açılan davalardan, taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden
hesaplanacak bedelin ilgililerce Hazineye ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Bu hüküm, henüz dava
açılmamış taşınmazlar hakkında da uygulanır. Evvelce açılan davalarda Hazine adına tesciline
veya mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen
kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapuları da talep etmeleri halinde aynı esaslara
göre önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilir.
MADDE 2.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
19
25.2.1998 tarih ve 4342 sayılı MERA KANUNU
(Değişikliklerle Düzeltilmiş Hali)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1.- Bu Kanunun amacı; daha önce çeşitli kanunlarla tahsis edilmiş veya
kadimden beri kullanılmakta olan mera, yaylak, kışlak ve kamuya ait otlak ve çayırların tespiti,
tahdidi ile köy veya belediye tüzel kişilikleri adına tahsislerinin yapılmasını, belirlenecek
kurallara uygun bir şekilde kullandırılmasını, bakım ve ıslahının yapılarak verimliliklerinin
artırılmasını ve sürdürülmesini, kullanımlarının sürekli olarak denetlenmesini, korunmasını ve
gerektiğinde kullanım amacının değiştirilmesini sağlamaktır.
Kapsam
MADDE 2.- Bu Kanun, mera, yaylak ve kışlak alanları ile umuma ait çayır ve otlak
alanları kapsar.
Tanımlar
MADDE 3.- Bu Kanunda geçen;
a) Mera Vasıf ve Kapasitesi: Meraların verimliliklerine göre sınıflandırılmasını,
b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
c) Çayır: Taban suyunun yüksek bulunduğu veya sulanabilen yerlerde biçilmeye elverişli,
yem üretilen ve genellikle kuru ot üretimi için kullanılan yeri,
d) Mera: Hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya
kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri,
e) Yaylak: Çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanları
otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan
yeri,
f) Kışlak: Hayvanların kış mevsiminde barındırılması ve otundan yararlanılması için
tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri,
g) Otlatma Hakkı: Bir veya birden fazla köy veya belediyeye tahsis edilmiş olan mera,
yaylak ve kışlaklarda, çiftçilerin her birinin müşterek otlatabileceği büyükbaş hayvan birimi
sayısını,
h) Otlatma Kapasitesi: Belli bir alanda ve eşit zaman aralıkları ile uzun yıllar bitki
örtüsüne, toprak, su ve diğer tabii kaynaklara zarar vermeden otlatılabilecek büyükbaş hayvan
birimi miktarını,
ı) Tahsis: Çayır, mera, yaylak ve kışlakların kullanımlarının verimlilik ve sosyal adalet
ilkelerine uygun şekilde düzenlenerek, münferiden ya da müştereken yararlanılmak üzere bir
veya birkaç köy ya da belediyeye bırakılmasını,
i) Tahdit: Çayır, mera, yaylak ve kışlak arazisi olduğuna karar verilen yerlerin sınırlarının
usulüne uygun olarak ülke nirengi sistemine dayalı 1/5000 ölçekli haritalar üzerinde
belirtilmesini ve bu sınırların arazi üzerinde kalıcı işaretlerle işaretlenmesini,
j) Tespit: Bir yerin mera, yaylak ve kışlak arazisi olup olmadığının resmi evrakla ve
bilirkişi ifadeleri ile belgelendirilmesini,
k) Komisyon: Mera komisyonunu,
l) Teknik Ekip: Komisyona bağlı olarak görev yapacak ekipleri,
m) Otlak: Mera ile aynı niteliklere sahip yeri,
20
n) Büyükbaş Hayvan Birimi: Hayvan sayısının, bir büyükbaş hayvan birimi olan 500 kg
canlı ağırlığa çevrilerek ifade edilen şeklini,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Uygulama
Mera, Yaylak ve Kışlakların Hukuki Durumu
MADDE 4.- Mera, yaylak ve kışlakların kullanma hakkı bir veya birden çok köy veya
belediyeye aittir. Bu yerler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.
Komisyonun henüz göreve başlamadığı yerlerde, evvelce çeşitli kanunlar uyarınca
yapılmış olan tahsislere ve teessüs etmiş teamüllere göre; mera, yaylak ve kışlakların köy veya
belediye halkı tarafından kullanılmasına devam olunur.
Mera, yaylak ve kışlaklar; özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zaman
aşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz. Ancak, kullanım hakkı kiralanabilir. Kiralama ilkeleri
yönetmelikle belirlenir.
Amaç dışı kullanılmak suretiyle vasıfları bozulan mera, yaylak ve kışlakları tekrar eski
konumuna getirmek amacı ile yapılan masraflar sebebiyet verenlerden tahsil edilir.
Umuma ait çayır ve otlak yerlerinin kullanılmasında ve bunlardan faydalanılmasında
mera, yaylak ve kışlaklara ilişkin hükümler uygulanır.
Mera, Yaylak ve Kışlak Olarak Tahsis Edilecek Yerler
MADDE 5.- Komisyonca tespit edilecek ihtiyaca göre aşağıda belirtilen yerler mera,
yaylak ve kışlak olarak, köylere veya belediyelere tahsis edilir.
a) Kadimden beri mera, yaylak ve kışlak olarak kullanılan yerler ile aynı amaçla
kullanılmak üzere köy veya belediyelere tahsis ya da terk edilen yerler,
b) Devletin hüküm ve tasarrufunda veya Hazinenin mülkiyetinde bulunan arazilerden etüt
sonucu mera, yaylak ve kışlak olarak yararlanılabileceği anlaşılan yerler,
c) Mera, yaylak ve kışlak olarak kullanılmak amacıyla kamulaştırılacak yerler,
d) Tapu kayıtlarında mera, yaylak ve kışlak olarak görülen ve halen işgal edilen yerler.
Komisyon ve Teknik Ekipler
MADDE 6.- Mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi Tarım ve Köyişleri
Bakanlığınca yapılır. Bu amaçla valinin görevlendireceği bir vali yardımcısı başkanlığında;
Bakanlık il müdürü, Bakanlık il müdürlüğünden konu uzmanı bir ziraat mühendisi, Köy
Hizmetleri il müdürlüğünden bir ziraat mühendisi, defterdarlıktan veya bulunamaması halinde
vali tarafından görevlendirilecek bir hukukçu, Milli Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, Kadastro
Müdürlüğünden bir teknik eleman, Ziraat Odası Başkanlığından bir temsilci olmak üzere sekiz
kişiden oluşan bir komisyon kurulur. Ayrıca orman içi, orman kenarı ve orman üst sınırında
bulunan mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi çalışmalarında, ilgili orman
teşkilatından bir orman mühendisi, 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair
Tarım Reformu Kanunu uyarınca reform bölgesi ilan edilen alanlarda bulunan mera, yaylak ve
kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi çalışmalarında Tarım Reformu Teşkilatından bir ziraat
mühendisi bu komisyonlarda üye olarak görevlendirilir.
Komisyonlar valilik onayı ile oluşturulur. Vali yardımcısının bulunmadığı durumlarda
komisyona Bakanlık il müdürü veya görevlendireceği konu uzmanı bir ziraat mühendisi
başkanlık eder.
Mera, yaylak ve kışlak varlığı ile hayvancılık potansiyeli dikkate alınarak ihtiyaç duyulan
il merkezi ve ilçelerde komisyona bağlı olarak çalışacak ve tespit, ölçme, harita yapma ve yer
gösterme çalışmalarını yapmak üzere “Teknik Ekipler” oluşturulur.
21
(Değişik dördüncü fıkra: 27/5/2004-5178/1 md.) Bu ekipler; Bakanlık il veya ilçe
müdürlüğünden bir ziraat mühendisi, Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünden bir ziraat mühendisi
veya teknik eleman, Kadastro Müdürlüğünden bir teknik eleman, Millî Emlak
Müdürlüğünden bir temsilci, orman içi, orman kenarı ve orman üst sınırı meraları ile ilgili
olarak bir orman mühendisi, 22.11.1984 tarihli ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi
Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanununun uygulama alanlarında Tarım Reformu
Teşkilatından bir ziraat mühendisi ile meradan yararlanan köy ise köyün muhtarı, belediye ise
belediye temsilcisi ile komisyonun teklifi ve valinin onayı ile seçilen iki mahallî bilirkişiden
oluşur.
Teknik ekipler ilçelerde kaymakamın, illerde komisyonun teklifi ve valinin onayı ile
oluşturulur.
Komisyon ve teknik ekiplerin çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.
Duyuru
MADDE 7.- Komisyon çalışma alanına giren köy ve belediyeler ile inceleme gün ve
yerini, 9 uncu maddeye göre yapılacak tespit çalışmalarından en az otuz gün önce bu köy ve
belediyelerde, ayrıca bunların bağlı oldukları ilçelerde, alışılmış araçlarla duyurulur. Ayrıca,
durum ilgili orman teşkilatı müdürlüklerine, köy muhtarlıklarına ve belediye başkanlıklarına
tebliğ edilir.
3402 sayılı Kadastro Kanunu uyarınca programa alınan yerler, çalışmaların
başlamasından en az 4 ay önce, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce, Bakanlığa bildirilir. Bu
süre içinde ilgili komisyonlar tarafından mera, yaylak ve kışlakların tespit ve tahdidi yapılarak,
durum Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne intikal ettirilir.
Komisyonlar, yukarıda belirlenen süre içinde mera tespit ve tahdit işlemlerini yapmadığı
takdirde, bu işlemler, 3402 sayılı Kadastro Kanunu hükümlerine göre kadastro komisyonlarınca
gerçekleştirilir.
Tespit ve Tahsisten Önce Yapılacak İşler
MADDE 8.- İlgili köylerin muhtarları veya belediyelerin başkanları, yapılan tebliğden
itibaren otuz gün içinde mera, yaylak ve kışlakların tamamen veya kısmen kendi köy veya
belediyelerine ait olduğunu ispata yarayan bütün bilgileri ve varsa belge örneklerini komisyona
vermeye mecburdurlar. Muhtarlar veya belediye başkanları, köy veya belediye sınırları içindeki
ailelerin sayısını ve bunlara ait hayvanların cins ve miktarları ile mera, yaylak ve kışlaklardan
kimlerin ne şekilde ve ne miktarda yararlandıklarını da, aynı süre içinde yazılı olarak komisyona
bildirmekle yükümlüdürler.
İlgili orman teşkilatı müdürlükleri, yapılan tebliğden itibaren otuz gün içinde kendi
bölgelerinde orman sınırları içinde bulunan mera, yaylak ve kışlaklarla ilgili bilgileri ve belgeleri
komisyona vermekle yükümlüdür.
Tapu sicil müdürlüğü ve ilgili diğer kuruluşlar mera, yaylak ve kışlak olarak tespit
edilecek yerlerin 5 inci maddede belirtilen şartları taşıdığını gösteren bilgi ve belge örneklerini,
en kısa sürede komisyona vermekle yükümlüdürler.
Tespit ve Tahdit Çalışmaları
MADDE 9.- Komisyonca görevlendirilen teknik ekipler mevcut mera, yaylak ve kışlaklar
ile bu Kanun gereğince mera, yaylak ve kışlak kapsamına alınacak alanları tespit ederek bu
alanların sınırlarının belirlenmesi ve işaret konulması işlemlerini yapar, 1/5000 ölçekli
haritalarını tanzim ederek bu yerleri sınırlandırır.
22
Mera, yaylak ve kışlak olarak tespit edilen yerlerin, bu Kanunda gösterildiği şekilde
sınırlandırılmasına esas olmak üzere, yapılması gereken arazide sınır belirlemesi ve işaret
konulması işlemleri, ilgili köy muhtarları ile belediye başkanlarının veya görevlendirecekleri
temsilcilerinin de hazır bulunması kaydıyla gerçekleştirilir.
Teknik ekiplerce, bu Kanunun uygulandığı köy veya belediyelerin ekolojik, tarımsal ve
ekonomik özellikleriyle mevcut hayvan varlıkları ve bunların gelecekteki muhtemel gelişmeleri
dikkate alınarak, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikteki normlara göre mera, yaylak ve kışlak
ihtiyaçları tespit edilir.
Bu işlemlerin sonunda bir tutanak düzenlenir ve hazır bulunanlarca imzalanır.
(Değişik beşinci fıkra : 27/5/2004-5178/2 md.) Çalışma alanları içinde orman tahdidi
yapılmamış orman içi mera, yaylak ve kışlaklar, Çevre ve Orman Bakanlığınca illerde
görevlendirilen iki üyeden oluşan komisyonun görüşü alınarak tespit edilir.
Mahkeme kararı ile kesin hükme bağlanan, orman tahdidi kesinleşen ve kadastrosu
yapılan yerlerde mera, yaylak ve kışlakların kesinleşmiş sınırları esas alınır.
3.7.2003 Tarihli ve 4916 sayılı Çeşitli Kanunlarda ve Maliye Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanunun 27 nci maddesi ile altıncı fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde bulunan, Devletin hüküm ve
tasarrufunda veya Hazinenin mülkiyetinde bulunan arazilerin mera, yaylak ve kışlak olarak
tespit ve tahdit çalışmalarından önce Maliye Bakanlığından izin alınır”.
Bu Kanun uygulamalarında kullanılacak haritalar, Bakanlıkça gerektiğinde gerçek
veya tüzel kişilere ihale yolu ile yaptırılabilir. (Ek cümle: 27/5/2004 - 5178/2 md.) Bakanlık bu
ihaleler ile bu Kanun kapsamında uygulamaya konulan projelerde gelecek yıllara yaygın
yüklenmeye girişebilir.
Özel Sicile Kayıt
MADDE 10.- Mera, yaylak ve kışlak olarak tespit ve tahdit edilen yerlerin haritalarının
birer örneği, ilgili Tapu Sicil Müdürlüğüne gönderilir.
Kadastro gören yerler, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16 ıncı maddesinin (B) bendine
göre düzenlenen özel siciline kaydedilir.
Birden fazla il veya ilçenin sınırları içinde kalan mera, yaylak ve kışlaklar, idari sınırlar
içerisinde kaldığı yerin Tapu Sicil Müdürlüğündeki özel sicile kaydedilir.
Komisyonlarca, kadastro görmeyen yerlerde tespit, tahdit ve tahsisi yapılan mera, yaylak
ve kışlaklar Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce özel sicile kaydedilmek üzere Tapu Sicil
Müdürlüklerine bildirilir.
Komisyon ve Kadastroca tespit, tahdit ve tahsisi yapılan mera, yaylak ve kışlakların
ayrıca Bakanlık il müdürlüğünce envanteri tutulur.
Tahsis İçin İhtiyaç Tespiti
MADDE 11.- Komisyon; bölgenin ekonomik durumunu, iklim özelliklerini, toprak
işleme esaslarını, arazi kullanma şekillerini ve kullanma kabiliyet sınıflarını dikkate alarak
mevcut mera, yaylak ve kışlaklar ile bu amaçla kullanılabilecek diğer alanları, sulama ve geçit
yerlerini tespit eder ve haritaları üzerinde belirler.
23
Köy veya belediyenin münferiden veya müştereken yararlanacağı mera, yaylak ve kışlak
ihtiyacının belirlenmesinde, bu alanların karakter ve otlatma kapasitesi, bitkisel ve hayvansal
gelişme ve otlatılacak hayvan miktarı dikkate alınır. Hesaplamada, bir büyükbaş hayvan birimi
için verilmesi gerekli olan mera, yaylak ve kışlak alanı üzerinden o yerlerdeki çiftçi ailelerinin
otlatma hakkı bulunur.
Tahsis Kararı
MADDE 12.- Komisyon, 11 inci maddeye göre belirlenen ihtiyacı karşılayacak miktarda
mera, yaylak ve kışlaklar ile bunlarla ilgili sulama ve geçit yeri olarak tespit edilen alanları halkın
ortak olarak yararlanmaları amacıyla, o köy veya belediye tüzel kişiliğine tahsis eder ve tahsis
kararı valiliğin onayına sunulur. Bu kararda, tahsis edilen yerin niteliği, miktarı, sınırları, hayvan
sulama ve geçit yerleri, tahsis amacı, otlatma kapasitesi, aile işletmelerinin büyükbaş hayvan
birimi üzerinden otlatma hakkı ve otlatabilecekleri hayvan sayısı da belirtilir. İhtiyaçtan fazla
çıkan kısım ise, ihtiyaç içinde bulunan çevre köy veya belediyelere hayvancılık yapan özel veya
tüzel kişilere kiralanabilir. Ancak kiralama durumu tahsis edilen köy ve belediyelerin hayvan
sayısına göre her 5 yılda yeniden değerlendirilir.
Ayrıca bu Kanun kapsamına alınmakla birlikte, ancak ıslah edilmek suretiyle mera olarak
kullanılabilecek alanlar, gerekli ıslah işlemlerini taahhüt eden özel ve tüzel kişilere kiralanabilir.
Kiralama usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.
Tahsis Kararının Tebliği, İlanı, İtirazı ve Kütüğe Kayıt
MADDE 13.- Teknik ekiplerce yapılan çalışmaların sonuçları komisyonca ilgili köy ve
belediyelerin ilan yerlerinde 30 gün süre ile askıda kalır.
Teknik ekiplerin tespit ve tahdit sonuçlarına karşı askı ilanı süresi içinde komisyona itiraz
edilebilir.
Komisyon yapılan itirazları 60 gün içinde karara bağlar.
Komisyonun itirazları inceleyerek aldığı kararlar ile tahsis kararları, o yerin köy
muhtarlığı ile belediye başkanlığına, defterdarlık veya mal müdürlüğüne, ilgili orman
müdürlüğüne ve Tarım Reformu Teşkilatına tebliğ edilir. Ayrıca köy ve belediyelerde ve bunların
bağlı olduğu ilçelerde alışılmış araçlarla ilan edilir ve bu konuda tutanaklar ve haritalar eklenerek
30 gün süre ile askıya çıkartılır.
Komisyon kararlarına karşı 30 günlük askı ilan süresi ve tebligatı gerektiren hallerde
tebliğden itibaren 30 günlük süre içinde asliye hukuk mahkemesine, kadastro yapılan yerlerde ise
kadastro mahkemesine dava açılabilir.
Dava konusu mera, yaylak ve kışlakların kadastro çalışma alanı dışında kalması halinde
kadastro mahkemelerinin yetkisi bu alanlarla ilgili davaları da kapsar.
30 günlük ilan süresi içinde haklarında dava açılmayan kararlar kesinleşir ve tapu sicil
müdürlüğüne gönderilerek özel sicile kaydedilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tahsis Amacının Değiştirilmesi
Tahsis Amacının Değiştirilmesi
Madde 14 - (Değişik: 27/5/2004-5178/3 md.)
Tahsis amacı değiştirilmedikçe mera, yaylak ve kışlaktan bu Kanunda gösterilenden
başka şekilde yararlanılamaz. Ancak, bu Kanuna veya daha önceki kanunlara göre mera,
yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan
arazilerden;
24
a) Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığının talebi üzerine, 3213 sayılı Maden Kanunu ve
6326 sayılı Petrol Kanunu hükümlerine göre, arama faaliyetleri sonunda rezervi belirlenen
maden ve petrol faaliyeti için zaruri olan,
b) Kültür ve Turizm Bakanlığının talebi üzerine, turizm yatırımları için zaruri olan,
c) Kamu yatırımları yapılması için gerekli bulunan,
d) Köy yerleşim yeri ile uygulama imar plânı veya uygulama plânlarına ilave imar
plânlarının hazırlanması, toprak muhafazası, gen kaynaklarının korunması, millî park ve
muhafaza ormanı kurulması, doğal, tarihî ve kültürel varlıkların korunması, sel kontrolü,
akarsular ve kaynakların düzenlenmesi için ihtiyaç duyulan,
e) 442 sayılı Köy Kanununun 13 ve 14 üncü maddeleri kapsamında kullanılmak üzere
ihtiyaç duyulan,
f) Ülke güvenliği ve olağanüstü hal durumlarında ihtiyaç duyulan,
g) Doğal afet bölgelerinde yerleşim yeri için ihtiyaç duyulan,
Yerlerin, ilgili müdürlüğün talebi, komisyonun ve defterdarlığın uygun görüşü üzerine,
valilikçe tahsis amacı değiştirilebilir ve söz konusu yerlerin tescilleri Hazine adına, vakıf
meralarının tescilleri ise vakıf adına yaptırılır.
Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında başvuruda bulunan işletmeciler ile (c) bendi
kapsamında başvuruda bulunan kamu kurumları faaliyetlerini çevreye ve kalan mera
alanlarına zarar vermeyecek şekilde yürütmekle ve kendilerine tahsis edilen yerleri tahsis
süresi bitiminde eski vasfına getirmekle yükümlüdürler. Bu yerler tahsis süresi bitiminde özel
sicile kaydedilir.
Komisyon gerektiğinde; 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım
Reformu Kanununun uygulanmasını Bakanlıktan talep edebilir ve köy veya belediyelerde
toplulaştırma projeleri uygulatabilir.
Durum ve sınıfı çok iyi, iyi ve orta ile arazi kullanım kabiliyet sınıfı bir, iki, üç olan mera,
yaylak ve kışlaklarda birinci fıkranın (a), (f) ve (g) bentleri hariç, tahsis amacı değişikliği
yapılamaz.
Bu Kanun kapsamında, 3213 sayılı Maden Kanunu ve 6326 sayılı Petrol Kanunu
hükümlerine göre arama ve işletme faaliyetlerinin yürütülmesi ile ilgili usul ve esaslar
Bakanlıkça çıkartılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Harman yeri, panayır, sıvat ve eyrek yerleri gibi kamu orta mallarının tahsis amacı
değişikliğinde bu madde hükümleri uygulanır.
Tahsis Kararında Değişiklik
MADDE 15.- Köy ve belediyelerin mera, yaylak ve kışlak ihtiyaçlarındaki değişme ve
gelişmeler göz önünde tutularak, tahsis kararının değiştirilmesi komisyonun teklifi üzerine
valiliğin onayı ile yapılır. Ancak bu değişikliğin yapılabilmesi için, son tahsis kararından itibaren
beş yıl geçmiş olması gerekir. Bu süre, 14 üncü maddede öngörülen tahsis amacının
değiştirilmesi bakımından uygulanmaz.
Tahsis kararındaki değişiklikler mera, yaylak ve kışlaklarla ilgili özel sicile işlenir.
Zilyetlik Yoluyla Yapılmış Olan Tesciller
MADDE 16.- Komisyonlar, köy ve belediyelere tahsisli veya kadimden beri bu amaçla
kullanılan mera, yaylak ve kışlaklar üzerinde zilyetlik yoluyla hasım gösterilmeksizin yapılmış
bulunan tescillerin iptalini sağlamak üzere, durumu Hazineye ihbar etmekle yükümlüdürler.
25
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Mera, Yaylak ve Kışlakların Korunma, Bakım ve Islahı
Sınırların İşaretlenmesi
MADDE 17.- Tespit, tahdit ve tahsis edilen mera, yaylak ve kışlakların çevreleri, teknik
esaslara uygun olarak sınır işaretleriyle belirlenir.
Mera Araştırma Bölümlerinin Kurulması
MADDE 18.- Mera, yaylak ve kışlakların bakım, ıslah, koruma, kontrol ve uygun
kullanımını sağlamak için, araştırma, planlama, ıslah projeleri, otlatma zamanı, kullanma sistemi,
koruma ve kontrol tedbirlerini tespit etmek üzere, Bakanlıkça uygun görülen yerlerde, mevcut
zirai araştırma enstitüleri ve üniversiteler bünyesinde mevzuat çerçevesinde mera araştırma
bölümleri kurulur ve mevcut bulunanlar yukarıdaki amaca hizmet edebilecek şekilde yeniden
düzenlenebilir.
Mera, Yaylak ve Kışlakların Korunması
MADDE 19.- Muhtarlar ve belediye başkanları; mera, yaylak ve kışlakların ve sınır
işaretlerinin korunmasından ve ayrıca tahsis amacına göre en iyi şekilde kullanılmasının
sağlanmasından sorumludur. Muhtarlar ve belediye başkanları ayrıca, geliştirme projelerinde
öngörülen hususların yerine getirilmesinde, kamu görevlilerine yardımcı olmakla görevli ve
sorumludurlar.
Bu amaçla ilgili köy ve belediyelerde “Mera Yönetim Birlikleri” kurulur. Mera Yönetim
Birliklerinin kuruluş ve çalışma esas ve usulleri yönetmelikle belirlenir.
Muhtarlar ve belediye başkanları, mera, yaylak ve kışlaklara tecavüz olduğu takdirde
durumu derhal Bakanlık il veya ilçe müdürlüğüne, il ve ilçe müdürlükleri de valilik veya
kaymakamlığa bildirmekle yükümlüdürler. Bu makamlarca 3091 sayılı Taşınmaz Mal
Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun veya 2886 sayılı Devlet İhale
Kanununun 75 inci maddesi uyarınca gerekli işlemler yapılır.
İnşaat Yasağı
MADDE 20.- Yaylak ve kışlaklarda, 442 sayılı Köy Kanununda öngörülen inşaatlar ile
valiliklerden izin alınmak suretiyle imar mevzuatına göre yapılacak kullanma amacına uygun
mandıra, suluk, sundurma ve süreklilik göstermeyen barınak ve ağıllar ile Turizm Bakanlığının
talebi üzerine turizme açılması uygun görülen bölgelerde ahşap yapılar dışında ev, ahır ve benzeri
inşaatlar yapılamaz.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Mera, Yaylak ve Kışlak İddiasının İspatı
MADDE 21.- Bu Kanuna göre tahsis yapılmış olan köy veya belediyelerde, mera,
yaylak ve kışlak alanlarıyla ilgili iddialar, ilgili tapu sicil müdürlüğünde tutulan özel sicillerin
tanziminden sonra, ancak bu sicildeki kayda dayanılarak ispat edilir.
Tahsis kararlarında belirtilen haklara tahsislerin kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıl
geçtikten sonra tespitlerden önceki hukuki sebeplere dayanılarak itiraz edilemez ve bunlara karşı
dava açılamaz.
Yararlanma Hakkı ve Kapsam
MADDE 22.- Çiftçi ailelerinin bir mera, yaylak ve kışlaktan yararlanabilmeleri için bu
yerin bulunduğu köy veya belediye sınırları içinde tahsisin yapıldığı tarihte en az altı aydan beri
ikamet ediyor olmaları gerekir. Ancak, Devletçe naklen yerleştirilenler için bu şart aranmaz.
26
Köy ve belediye sınırları içinde arazisi olmakla birlikte tahsis kararı kapsamına girmeyen
çiftçi aileleri, o köy veya belediyeye tahsis edilen mera, yaylak ve kışlaktan yararlanamazlar.
Başka yere yerleşme amacı ile bulundukları yeri terk eden çiftçi aileleri, yararlanma
hakkını kaybeder. Ancak, bunların sürekli ikamet amacıyla geri dönmeleri halinde, bu hak
komisyon kararı ile tanınabilir.
Göçerlerin mera, yaylak ve kışlaklardan yararlandırılmalarında bu Kanun hükümleri
uygulanır.
Göçerlerle ilgili uygulama usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
Aşırı Otlatmanın Önlenmesi
MADDE 23.- Mera, yaylak ve kışlağa, komisyonun tahsis kararında belirtilen miktardan
fazla hayvan sokulamaz.
Ancak, daha sonra bakım, koruma ve ıslah sonucu mera, yaylak ve kışlağın otlatma ve
barındırma kapasitesinde bir artışın olması halinde, köy veya belediyelerin teklifi üzerine veya
doğrudan doğruya komisyonca yeniden tespit yapılarak otlatılacak hayvan miktarı artırılabilir.
Sonradan Yerleşenlerle Yeni Ailelerin Yararlanma Hakkı
MADDE 24.- Köy veya belediye sınırları içinde çiftçilikle geçinmek üzere yerleşenlerle
bu yerleşim yerinde oturup yeni aile kuranlara; mera, yaylak ve kışlağın o tarihteki yeterlilik
durumu dikkate alınarak, komisyon tarafından yararlanma hakkı tanınabilir.
İhtiyaç Fazlası Ürünlerin Satılması
MADDE 25.- Mera, yaylak ve kışlaklardan elde edilen ürünlerin ihtiyaç fazlası, Mera
Yönetim Birlikleri kararı ile satılabilir. Bu satıştan elde edilen gelir, mera alanlarının
geliştirilmesi amacı ile köy sandığına veya belediye bütçesinden ayrı bir hesaba gelir kaydedilir
ve amacı dışında kullanılamaz.
Mera, Yaylak ve Kışlaklardan Yararlananların Yükümlülükleri
MADDE 26.- Mera, yaylak ve kışlaklardan yararlanan çiftçi aileleri, yapılacak bakım ve
ıslah çalışmalarına ait giderlere, komisyonca gerekli görülmesi halinde, valiliğin onayı ile
belirlenecek süre ve miktarlarda katılmakla yükümlüdürler. Bu katılma şekli nakdi olabileceği
gibi, işçilik, araç, makine veya bunların işletme giderleri şeklinde de olabilir.
Mera, yaylak ve kışlaklardan komisyonca tespit edilecek otlatma haklarına göre
yararlanacak hak sahipleri bölgenin ekonomik durumu, otlatma kapasitesi ve otlatma süresi
dikkate alınarak, komisyonca her yıl tespit edilecek belli bir ücreti ödemekle yükümlüdürler. Bu
alanlarda otlatma hakkının üstünde hayvan otlatılamaz, otlatma haklarından fazla hayvan
otlatanlardan bu ücret, fazla her hayvan sayısı için üç katı olarak tahsil edilir. Muhtarlık veya
belediyeler tarafından bu amaçla yapılacak tahsilat, o yerin mera alanlarının ıslah ve geliştirilmesi
amacı ile köy sandığına veya belediye bütçesinde ayrı bir hesaba gelir kaydedilir ve amacı
dışında kullanılamaz.
Komisyonca tespit edilen ücret ve para cezalarının takip ve tahsilinde 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Yükümlülükleri Yerine Getirmeyenler
MADDE 27.- 26 ncı maddede öngörülen hususlara riayet etmeyen ve yükümlülüklerini
yerine getirmeyenlerin mera, yaylak ve kışlaklardan yararlanma hakları, Bakanlık taşra
teşkilatının teklifi ve valilik onayı ile en az 7 gün, en çok 30 gün süre ile geçici olarak, aynı fiilin
tekrarı halinde ise yararlanma hakkı bir otlatma dönemi için iptal edilir.
27
Yasaklanmış yerlerde hayvanlarını otlatmaya devam edenlerle mera, yaylak ve kışlak
arazisini sürmek sureti ile tahrip edenler ve izinsiz inşaat yapanlar hakkında, valilik tarafından
3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun ile
Türk Ceza Kanununun 513 üncü ve devamı maddelerine göre kanuni işlem yapılır.
Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen fiilleri işleyenleri zamanında duyurmayan muhtar,
belediye başkanı gibi bu Kanunun uygulanmasında görev ve sorumluluk verilen kişiler hakkında,
genel hükümlere göre işlem yapılır.
Orman Bölgelerinden Yararlanma
MADDE 28.- Orman bölgelerindeki köy ve belediyelere tahsis edilen mera, yaylak ve
kışlaklardan o köy veya belediye halkı, bu kanun ve 6831 sayılı Orman Kanunu gereğince
konulan kayıtlara uymak şartı ile yararlanırlar.
Orman Bakanlığı, orman içi, orman kenarı ve orman üst sınırı mera, yaylak, kışlak ve
otlakların koruma, bakım ve ıslahı konusunda kanunlar ile verilen görevi yapmaya devam eder.
Sınır Değişikliği
MADDE 29.- Özel Kanunları gereğince köy ve belediye veya diğer mülki idare
sınırlarında yapılacak değişiklikler, mera, yaylak ve kışlaklara ait ilişkin tahsis kararlarını
etkilemez.
25.02.1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu’nun 30 uncu maddesi başlığı ile
birlikte, 20.6.2001 tarih ve 4684 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 13 üncü maddesi ile aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Mali Hükümler
Madde 30 - (Değişik: 20/6/2001-4684/13 md.)
Bu Kanunla Bakanlığa verilen görevlerin gerçekleştirilmesi amacıyla personel giderleri
hariç her türlü carî, yatırım ve transfer giderleri ile huzur haklarının ödenmesinde kullanılmak
üzere;
a) (Mülga: 6/6/2002 - 4760/18 md.)
b) Bu Kanuna göre otlatma amacıyla kiraya verilen mera, yaylak ve kışlaklardan
yönetmelikte belirtilen usule göre alınacak ücretler,
c) Üreticilerden satın alınan sütün satın alma bedelinin binde 1`i oranında, süt işleyen
kuruluşlarca yapılacak kesinti,
d) Yurt içinde yetiştirilen ve satışı yapılan büyük ve küçükbaş canlı hayvanların satış
bedellerinin binde 1`i oranında satıcılarından alınacak pay,
e) (Değişik: 27/5/2004-5178/4 md.) Tahsis amacı değişikliği talebinde bulunan
gerçek ve tüzel kişilerden, 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (e), (f), (g) bentleri ve vakıf
meraları ile toprak muhafaza, sel ve taşkın kontrolü amacıyla yapılacak her türlü
ağaçlandırma ve erozyon kontrolü çalışmaları ilgili tahsis amacı değişiklikleri hariç, tahsis
amacı değiştirilen mera, yaylak ve kışlaklardan elde olunacak yirmi yıllık ot geliri esas
alınarak, komisyonca tespit edilerek alınacak ücret,
f) Yayla turizmi amacıyla 20 nci madde çerçevesinde verilecek yapı izinlerinden
valiliklerce tespit edilecek miktarda alınan yapı ruhsat ücretleri ile bu yerlerin yıllık kira
bedelleri,
g) Her türlü bağış ve yardımlar,
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılır. Yatırılan bu
tutarlar Maliye Bakanlığınca bir yandan genel bütçeye özel gelir, diğer yandan Bakanlık
28
bütçesinde açılacak tertiplere özel ödenek kaydedilir. Kaydedilen özel ödeneklerden yılı
içerisinde kullanılmayan tutarlar, Maliye Bakanlığınca söz konusu Bakanlığın ertesi yıl bütçesine
devren özel gelir ve ödenek kaydedilir.
Bu maddede belirtilen gelirler, tahsilatın yapıldığı tarihi takip eden ayın 15`ine kadar
saymanlık hesabına yatırılır ve gelirlerin tahsilatında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Bu madde uyarınca yapılacak tahsilatlara ilişkin diğer hususlar ile Bakanlık bütçesine
özel ödenek kaydedilen tutarların harcama usul ve esasları ile ödenecek huzur hakları Maliye
Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Yönetmelik
MADDE 31.- Bu Kanunun uygulanması ile ilgili hususlar; ilgili bakanlıklar ve
kuruluşların da görüşleri alınarak Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.
ALTINCI BÖLÜM
Değiştirilen ve Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
MADDE 32.- 9.5.1985 tarih ve 3202 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin (f) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
f) Devletin hüküm ve tasarrufu altında veya özel mülkiyetinde bulunan yabani fıstıklık,
zeytinlik, sakızlık, harnupluk ve makiliklerin alt yapı tesislerini imar, ıslah ve ihya etmek için
gerekli projeleri ve programları hazırlamak, hazırlatmak, tasvip edilenleri uygulamak ve
uygulatmak.
MADDE 33.- 3.4.1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye Kanununun 159 uncu maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 159.- Belediye sınırları içinde sahipsiz arazi mahiyetindeki seyrangah, harman
yeri, koruluk ve bataklıkların ve belediye marifetiyle deniz, nehir ve gölden doldurulmuş olan
yerlerin ve yıkılmış kale ve kulelerin metruk arsaları ve enkazının tasarruf, idare ve nezareti
kaffei hukuk ve vecaibi ve varidatı ile beraber belediyelere devrolunur.
MADDE 34.- 18.3.1924 tarih ve 442 sayılı Köy Kanununun 6 ncı maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 6.- Birkaç köy arasında müşterek olan sıvat, sulak, pınar ve baltalık gibi yerler
eğer bir köy sınırı içinde kalıyorsa o köyün malı olmakla beraber diğer köyler de eskisi gibi
istifade ederler.
Bu gibi müşterek yerler bir köy sınırı içinde kalmıyorsa buralardan istifade eden köylerin
müştereken malı olup her köyün sınır kağıdında bu hakları yazılır ve müştereken koruyup eskisi
gibi istifade ederler.
MADDE 35.- 3.5.1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununun 11 inci maddesinin
dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Hazırlanan imar planı sınırları içindeki kadastral yollar ile meydanlar, imar planının onayı
ile bu vasıflarını kendiliğinden kaybederek, onaylanmış imar planı kararı ile getirilen kullanma
amacına konu ve tabi olurlar.
Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
MADDE 36.- 1) 17.10.1983 tarih ve 2924 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının
Desteklenmesi Hakkında Kanunun 10 uncu maddesi,
29
2) 22.11.1984 tarih ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım
Reformu Kanunun 15 inci maddesi,
3) 26.2.1985 tarih ve 3155 sayılı Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün Kuruluş ve
Görevleri Hakkında Kanunun 8 inci maddesinin (d) bendi ve 10 uncu maddesinin (c) bendi,
4) 9.5.1985 tarih ve 3202 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunun 9 uncu maddesinin (d) bendi,
5) 7 Ramazan 1274 tarihli Kanunname-i Arazinin 97, 98, 99, 100, 101, 102 ve 105 inci
maddeleri,
Yürürlükten kaldırılmıştır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1.- Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce mera, yaylak ve
kışlaklarla ilgili olarak adli yargıda görülmekte olan davalara devam olunur. Komisyonlar, bu
davaların sonuçlanmasını bekler.
11.6.1998 tarih ve 4368 sayılı Mera Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi
Hakkında Kanun 3 üncü maddesi ile geçici 2 nci madde eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 2.- 1998 Mali Yılına münhasır ve 30 uncu maddenin birinci fıkrasının
(a) bendinin 1 numaralı alt bendindeki gelire karşılık olmak üzere, bütçe kapsamındaki fonlara ait
ödeneklerin yüzde biri tutarındaki miktar, 1998 yılı için bütçe kapsamına alınan Mera Fonuna
aktarılır.
Geçici Madde 3.- 20.4.2005 tarih ve 5334 Sayılı Kanununun 1 inci maddesi ile değişik.
Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan ve 1.1.2003 tarihinden önce
kesinleşen imar plânları içerisinde yerleşim yeri olarak işgal edilerek mera olarak kullanımı
teknik açıdan mümkün olmayan yerlerin ot bedeli alınmaksızın tahsis amacı değiştirilerek
Hazine adına tescilleri yapılır. Ancak, bu nitelikteki taşınmazlardan ilgili belediye veya kamu
kurum ve kuruluşları adına tescil edilmiş olanların tescilleri bedel talep edilmeksizin aynen
devam eder. Bunlar hakkında Hazinece dava açılmaz, açılmış davalardan vazgeçilir. Hazinece
bu nitelikteki taşınmazlar hakkında ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları aleyhine
açılan davalar sonucunda Hazine adına tesciline veya mera olarak sınırlandırılmasına ve özel
siciline yazılmasına karar verilen, kesinleşen ve henüz tapuda işlemleri yapılmamış olan
taşınmazlar hakkında da aynı hüküm uygulanır.
Birinci fıkrada nitelikleri belirtilen taşınmazlardan Hazine adına tescil edilmesi
gerekirken doğrudan gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara
ilişkin Hazinece açılan davalardan, taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin toplamının
yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin ilgililerce Hazineye ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Bu
hüküm, henüz dava açılmamış taşınmazlar hakkında da uygulanır. Evvelce açılan davalarda
Hazine adına tesciline veya mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar
verilen ve kesinleşen kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapuları da talep
etmeleri halinde aynı esaslara göre önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına
devredilir.
30
Yürürlük
MADDE 37.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 38.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.