Ziraatciyiz - Organik Tarım - Tarım Teknolojileri

MUHASEBEİ UMUMİYE KANUNU (1)
Kanun Numarası : 1050
Kabul Tarihi : 26/5/1927
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 9/6/1927 Sayı : 606
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 8 Sayfa : 628
Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren
yönetmelik için,"Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara göre
düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
BİRİNCİ FASIL
Ahkamı umumiye
Madde 1 – Devletin bilümum emvalinin idare ve muhasebesi bu kanuna tabidir.
Madde 2 – Devletin emvali Devletçe tarh ve cibayet olunan her türlü tekalif ve rüsum
ile Devlete ait nükut ve esham ve her türlü menkul ve gayrimenkul eşya, emval ve kıyem ve
bunların hasılat ve icraatı ile bedellerinden terekküp eder.
Madde 3 – Devlet emvalinin hesabı, zamanı idare ve senei maliye itibariyle görülür.
Madde 4 – Zamanı idare, muhasiplerin bir senei maliye iptidasından intihasına kadar
bütçeye tabi olan varidat ve sarfiyat ile bütçeye tabi olmıyan emanat ve müraselata mütaallik
olarak ifa eyledikleri bilcümle muamelatı ihtiva eder.
Madde 5 – (Değişik: 16/7/1981 - 2493/1 md.)
Bütçe yılı takvim yılıdır.(2)
Madde 6 – Bütçe, Devlet devair ve müessesatının senevi varidat ve masarifi
muhammenatını gösteren ve bunların tatbik ve icrasına mezuniyet veren bir kanundur.
Madde 7 – Devlet masarifi, bütçe dahilinde Devlet namına ifa edilen veya bir kanunu
mahsus ile ifası taahhüt olunan bir hizmet ve hususat karşılığı olmak üzere Devlet zimmetinde
tahakkuk eden borçtur.
Madde 8 – Kavanin ve nizamatına tevfikan Devlet varidatını tahakkuk ettirip kabili
tahsil hale getirenlere varidat tahakkuk memuru ve Devlet masarifini mevzuata tevfikan
tahakkuk ettirenlere de masraf tahakkuk memuru denir.
Madde 9 – Varidatı tahsil, nukut ve ayniyatı muhafaza, masarifi istihkak sahiplerine
tediye ve teslim ve bu işlere mütaallik her türlü mürasalat ile buna müteferri nakdi ve aynı
bilcümle muamelatı ifa ve Divanı Muhasebata zamanı idare hesabı ita edenlere muhasip denir.
Madde 10 – Devlet hizmetlerine mütaallik masarifin muvakkat veya kati surette
tediyesi hakkında muhasiplere tahriri emir ve mezuniyet verenlere amiri ita denir.
___________________________
(1) Bu Kanun ;10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanunun 81 inci maddesindeki “ Bu Kanunun geçici maddelerindeki
hükümler saklı kalmak kaydıyla; a) 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu ile ek ve değişiklikleri,…yürürlükten
kaldırılmıştır.” hükme istinaden 1/1/2005 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmış bulunmasına rağmen, hangi hükümlerin
yürürlükten kaldırıldığı açıkça belirtilmediğinden, uygulayıcıya kolaylık sağlamak amacıyla yerinde bırakılmıştır.Daha
sonra 28/12/2004 tarihli ve 5277 sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe Kanununun 37 nci maddesiyle; sözkonusu (a) bendinin ve bu
bende ilişkin yürürlük hükümlerinin 2005 yılında uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır.
(2) Bu hükmün uygulanmasında ek 8 inci maddeye bakınız.
720
Madde 11 – Varidat ve hasılatı tarh ve tahakkuk ettirip kabili tahsil bir hale getirmek varidat tahakkuk
memurlarına ve masarifi tahakkuk ettirmek masraf tahakkuk memurlarına ve tahakkuk eden masarifi tediye ettirmek amiri
italara ve tahsilat ve tediyatı icra etmek muhasiplere mevdu vazifedendir.
Madde 12 – Veznedar, tahsil memuru, tahsildar, ambar memuru, tevzi memuru,
şehbender, kançılar gibi unvanlar ile muhasip nam ve hesabına muvakkaten kabız ve sarfa
mezun olan memurlara (muhasip mutemedi) denir.
Madde 13 – Varidat ve masraf tahakkuk memurları ile muhasipler tanzim ettikleri
evrakın sıhhatından ve kavanine mutabakatından mesuldürler. Memurların, kanuna
muhalefetten bahsile ifasından imtina ettikleri tediyatın icrası amiri italar tarafından tahriren
tebliğ olunursa mesuliyet, emri veren amiri italara raci olur.
İkinci derece amiri italar ile varidat ve masraf tahakkuk memurlarının hatalarından
mütevellit zararı tazmin ile mükellef tutulmaları, Divanı Muhasebatça bilmuhakeme verilecek
karara mütevakkıftır. Ancak hüküm suduruna kadar mütehakkık zararın teminine lüzum
görüldüğü takdirde hazine namına Divanı Muhasebata müracaat tarihinden itibaren azami bir
hafta zarfında icra dairesinden ihtiyati haciz kararı talep edilmek şartiyle bu memurların
istihkaklarının tevkif ve mallarının ahara satılmasına veya nakledilmesine mümanaat
hususunda Maliye Vekaleti salahiyettardır.
Birinci derecede amiri ita bulunan Vekillerin mesuliyetlerini tayin Büyük Millet
Meclisine aittir.
Madde 14 – Muhasipler kabız ve sarfetikleri nukut ve ayniyat ile vazifelerine
müteferri bilümum muamelattan mesul ve hesaplarını, bu kanunda muharrer esasat dairesinde
Divanı Muhasebata itaya mecburdurlar.
On ikinci maddede mezkür muhasip mutemetleri hesaplarını merbut oldukları
muhasibe vererek beraatlerini andan istihsal ederler.
Madde 15 – Defterdar, muhasebe müdürü gibi memuriyet unvanlarının muhasiplik
sınıfına tesiri yoktur. Amiri italık ve muhasiplik ve tahakkuk memurluklarından ikisi bir zat
uhdesinde içtima edemez.
Madde 16 – Bilumum varidat Hazine veznelerine girer ve masarif bu veznelerden
tediye olunur. Vekaletlerin hususi varidatları ve vezneleri yoktur. Bununla beraber icap eden
yerlerde vezne açılması ve muhasip ikamesi veya muhasip namına kabza mezun memur
bulundurulması ve tahsilat ve tediyatın her hangi bir vasıta ile temin ve icrası gibi istisnai
tedbirler ittihazına Maliye Vekili mezundur.
Madde 17 – Hazineye ait veya Hazinenin mesuliyeti altında bulunun varidat, hasılat
ve emanat, kanuni mezuniyeti haiz olmıyan hiçbir idare veya memur tarafından kabız ve sarf
olunamaz. Muvazenei Umumiyeye dahil devaire ait emvali menkule ve ayniyat mal
memurları hazır bulunmadıkça satılamaz.
Madde 18 – Her nakit muhasibin muayyen bir veznesi ve her ayniyat muhasibinin de
muayyen bir veya müteaddit ambarı bulunur. Muhasipler her ne nam ile olursa olsun
kendilerine tevdi olunan nukut ve ayniyatı buralarda muhafazaya mecbur ve ziyaından
mesuldürler.
Sirkat dolayısiyle veya kuvvei mücbire tahtında zıya vukuunda muhasibin keyfiyeti
mafevkına derhal ihbar ve zimmetini ibra için sekiz gün zarfında müracaat etmesi lazımdır.
Bu takdirde muhasibin beraet veya mesuliyeti mensup olduğu Vekaletin mütalaası alınarak
Divanı Muhasebatça hükme raptolunur.
721
Madde 19 – Her muhasip yalnız kendi zamanına ait hesaptan mesuldür. Ancak
kendisine hesap vermekle mükellef olanların hesabına bakmıyan veya selefniden devren
aldığı hesabın nevakısını göstermiyen muhasip bunlara terettüp edecek olan mesuliyeti
maliyeyi - medyum ve müsebbiplerine hakkı rücuu olmak üzere deruhte etmiş olur.
Madde 20 – Her muhasip zamanı idaresi zarfında tahsili kendisine mevduvaridatın ve
eşhas zimemi hesabında mukayyet mebaliğin takip ve tahsiliyle mükellef olup Divanı
Muhasebata hesap itasına veya halefe devrinde bekayanın müfredatını ve tahsil edilmemesi
esbabını iraeye mecburdur. Takip edilmemek yüzünden tahsili mümteni bir hale gelen veya
müruruzamana uğrıyan mebaliğin, sun'u taksiri görülen muhasipten tazminine Divanı
Muhasebatça hükmolunur.
Tahriri icra ve ikmal edilmiyen mahallerde müsakkafat ve arazi vergileriyle bunların
küsuratı munzammaları hakkında Divanı Muhasebat ile Maliye Vekaletince müştereken
tanzim olunacak bir talimatnameye istisnai muamele ifası caizdir.
Madde 21 – Muhasiplik sıfat ve salahiyetini haiz olmaksızın emvali umumiyeyi her
hangi bir suretle kabız ve tediye edenlere Ceza Kanununun salahiyet ve mezuniyet haricinde
sıfatı resmiyeyi takınanlar hakkındaki hükümleri tatbik olunur.
Madde 22 – (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bütçe ödeneklerinin verimli ve tutumlu olarak kullanılmasını sağlamak amacıyla,
aşağıdaki ilkeler gözetilir ve yaptırımlar uygulanır:
A) Tahakkuk memurları, ödeneklerin zamanında ve yerinde kullanılmasından, giderin
gerçek gereksinme karşılığı olmasından, programlanmış hizmetlerin zamanında yerine
getirilmesinden sorumlu, ita amirleri de bu hususları gözetmekle yükümlüdürler.
Bu Kanunun uygulanmasında hangi görevlilerin gider tahakkuk memuru sayılacağı,
bütçe kanunlarındaki ayırım da gözönünde bulundurularak Maliye ve Gümrük Bakanlığınca
belli edilir.Tahakkuk memuru sayılanlara ita amirliği yetkisinin verilmesi durumunda
tahakkuk memurluğu görevi yetki kademesindeki en yakın yönetici tarafından yürütülür. Bu
durumda ita amiri ve tahakkuk memuru yukarıdaki hususlardan birlikte sorumlu olurlar.
B) a) Bir giderin yapılmasına gerek gösteren görevliler, giderin gerçek gereksinme
karşılğı olmasından tahakkuk memuru ile birlikte,
b) Bir mal veya hizmetin alınmasında görevli olanlar ilgili usul hükümleri
çerçevesinde, belli nitelikteki mal veya hizmetin en uygun bedelle elde edilmesinden, belli bir
bedelle amaca uygun nitelikte en fazla mal veya hizmet sağlanmasından doğrudan doğruya,
Sorumludurlar.
C) Alınmayan mal ya da hizmeti alınmış; mevcut olmayan inşaat, onarım ve üretimi
var ya da bitmiş gibi göstererek gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle Devletin mal
varlığından bir eksilmeye neden olanlar ile bu ve benzeri gerçekleştirme ve diğer kanıtlayıcı
belgeleri bilerek imza ya da onaylamış bulunanlar hakkında ceza kanunlarının bu eylemlere
ilişkin hükümleri uygulanır.
722
D) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen hükümlere aykırı işlem ve davranışlardan doğan Devlet zararı, sorumlularına
ödettirilir. Şu kadar ki, suç konusu teşkil etmemek kaydıyla, bu işlem ve davranışlar Devlete ait bir hizmet ve girişimin
gerçekleştirilmesi ya da tamamlanması gibi iyiniyetli bir amaca dayandığı ve hizmet yapılmış ya da mal teslim alınmış
bulunduğu takdirde, Sayıştayın, Maliye ve Gümrük Bakanlığının ya da ilgili dairenin istemi üzerine, atamaya yetkili merci
veya kurullar tarafından sorumlularının birer aylıklarının ceza olarak kesilmesine; tekrarlanması durumunda bunların ilgili
hizmetlerde bir daha çalıştırılmamak üzere görevlerinin değiştirilmesine ya da memurluktan çıkarılmasına kanun, tüzük ve
yönetmenliklerinde bu cezayı vermeye yetkili kılınmış merci ya da kurullarca karar verilir. Bu Kanunun sorumluluk üstlenme
ile ilgili hükümleri saklı kalmak üzere, gözetim yükümlülüğünü yerine getirmeyen ikinci derece ita amirlerinin birer
aylıklarının kesilmesine Sayıştayın veya Maliye ve Gümrük Bakanlığının istemi üzerine İçişleri Bakanlığınca karar verilir.
Birinci derece ita amiri olan bakanlar hakkında l3 üncü madde uyarınca işlem yapılır.
E) Adı ne olursa olsun bir komisyon veya kurul gibi bir organ ya da uzman bir görevli
tarafından düzenlenen keşif, hakediş, tutanak, rapor, karar ve benzeri belgelere dayanılarak
yapılan ödemelerde Sayıştayca saptanacak sorumluluğa, tahakkuk memuru ve saymanla
birlikte, söz konusu belgeleri düzenleyen ve onaylayan kişiler de katılır.
Madde 23 – Devlete ait bilumum gayrimenkul emval, tapu idaresince Hazine namına
tescil ve Maliye Vekaleti tarafından idare olunur. Bunlardan bir daireye tahsisi icap edenler o
daireye, istimal olundukları müddetçe bila icar verilebilir.
Madde 24 – (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Devlete ait taşınmaz mallardan değeri yılları bütçe kanunlarında saptanan alt sınırdan
düşük olanlar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca (harp gemileri Milli Savunma
Bakanlığınca),alt ve üst sınırlar arasında kalanlar Bakanlar Kurulunca satılır; üst sınırı
aşanların satışı yasa ile olur.
Madde 25 – Gerek Maliye Vekaleti tarafından idare olunsun ve gerek dairelere tahsis
edilmiş bulunsun bilumum gayrimenkul emvalin cins ve kıymetlerini muhtevi bir defteri kebir
Maliye Vekaleti tarafından tutulur.
Madde 26 – Varidatı tenkis veya masarifi tezyit edebilecek hususat hakkında
Vekaletlerce tanzim olunacak kanun layihaları ile idaratı hususiye ve belediyelerin varidatına
mütaallik kanun layihaları, Maliye Vekaleti ile bilitilaf ihzar olunmak lazımdır.
Madde 27 – Devlet taahhüdatında ihmali ve suiniyetle melüf olduğu vesaikle
tebeyyün eden eşhas ve şirketlerin Devlet işlerine mütaallik her hangi bir teklifleri
Vekaletlerce reddolunur. Bu ret keyfiyeti diğer Vekaletlerle dairelere de tamim edilir.
723
İKİNCİ FASIL
Devlet bütçesi
Madde 28 – (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Her mali yılda Devletçe toplanacak gelirler ile ödenecek giderler bütçe kanununda
belli edilir. Bütçeler, kalkınma plan ve programlarının gerekleri ile fayda ve maliyet unsurları
gözönünde tutularak verimlilik ve tutumluluk ilkelerine göre hazırlanır ve uygulanır. Gelir
tahsilatı, ödemeler dengesi ve genel ekonomik koşullar gözönünde tutularak ödeneklerin her
yıl bütçe kanunlarında gösterilen oranlara kadarki kısmını kullandırmamaya Bakanlar Kurulu
yetkilidir.
Madde 29 – (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bütçe Kanunu bir metinden ve ekli cetvellerden oluşur.Eklenmesi öngörülen cetveller
ilgili bütçe kanunlarının metinlerinde gösterilir.
Madde 30 – Muvazenei Umumiye Kanununun metnine aşağıdaki mevat dercolunur:
A) Masarif tahsisatı yekünu,
B) Varidat muhammenatı yekünu,
C) Bütçe açığı varsa ne suretle kapatılacağı,
D) Bütçe senesine mahsus olan ve o sene varidat ve masarifi ile alakadar bulunan
hükümler.
Muvazenei Umumiye Kanununa derç olunacak maddeler bu daireye maksurdur.
Hükmü bir seneden fazla zamana şamil maddeler bu kanuna dercedilemez.
Madde 31 – (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Gider cetvelleri daireler ve bölümler olarak düzenlenir. Birbiriyle ilgili ve bağlantılı
giderler bir bölüm oluşturur. Bölümlerin düzeni, yılları bütçe kanunlarında belirtilir.
Madde 32 – (Mülga: 15/2/1979-KHK 24/2 md.;Aynen kabul:26/10/1988-3483/2
md.)
Madde 33 – Kanunu mahsusunda veya Muvazenei Umumiye Kanununda musarrah
bir mezuniyete müstenit olmadıkça kısa vadeli bile olsa hiçbir istikraz akdedilmiyeceği gibi
hazinei maliye namına kefalet dahi olunamaz.
Bütçenin Hazırlanması
Madde 34 – (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bakanlıklardan her biri kendi bütçesini hazırlayarak temmuz ayı sonuna kadar Maliye
ve Gümrük Bakanlığına gönderir. Maliye ve Gümrük Bakanı da kendi Bakanlığının gider
bütçesi ile gelir bütçesini hazırlayıp ötekilerle birleştirerek Devletin bir yıllık genel bütçe
tasarısını meydana getirir. Bu tasarı Bakanlar Kurulunca incelenip onandıktan sonra mali yıl
başından en az 75 gün önce, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.
Madde 35 – Meclis, Muvazenei Umumiye Kanununun metnini madde madde varidat
ve masraf cetvellerini fasıl fasıl müzakere eder. Bütçe Kanunu senei maliye iptidasından evvel
Resmi Gazete ile neşrolunur.
Madde 36 – Tertibi bütçede mevcut olup kifayetsizliğinden dolayı ilaveten alınan
tahsisata "tahsisatı munzamma" denilir. Bütçenin tanzim ve tasdikı zamanında mutasavver
olmıyan yeni bir hizmet için alınan tahsisata da "tahsisatı fevkalade"ıtlak olunur. Gerek
tahsisatı munzamma ve gerek tahsisatı fevkalade, ancak senei maliye içinde alınabilir (1).
——————————
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 7 nci maddeye bakınız.
724
Madde 37 – (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bütçe kanunlarında belirtilecek hizmet ve amaçlar için genel ve katma bütçelere
gerektiğinde aktarma yapılmak üzere Maliye ve Gümrük Bakanlığı bütçesinin ilgili
tertiplerinde yedek ödenek bulundurulabilir.
Bu ödeneklerden aktarma yapmaya Maliye ve Gümrük Bakanı yetkilidir.
Madde 38 – Masarifi gayrimelhuza faslına bütçenin tanzimi sırasında tasavvur ve
tahmin edilemiyen ve bütçelerde tertipleri bulunmıyan hizmetlerin karşılığı konulur.
ÜÇÜNCÜ FASIL
Varidat bütçesi
Madde 39 – Kanuna müsait olmadıkça hiçbir vergi ve resim tarh ve tevzi ve tahsil
edilemez. Vergi ve resimlere mütaallik tarh ve cibayet usulleri kanun ve nizamlarına tabidir.
Muvazenei Umumiye Kanunu her sene vergi ve resimlerin tahsiline mezuniyet verir.
Madde 40 – Bir senei maliye içinde tahakkuk eden varidat ve hasılat o sene
bütçesinin varidatını teşkil eder. Ancak senei maliye gayesinde kalacak bakaya gelecek sene
bütçesine maledilir. (1)
Madde 41 – Varidat ve hasılat, bütçeye temamen gayrisafi olarak irat kaydolunur.
Bunların tahsil ve idare masarifi bütçede taallük ettiği tahsisattan sarfedilir.
Madde 42 – Muvazenei Umumiye Kanuniyle verilen mezuniyet haricinde her ne nam
ile olursa olsun Devlet nam ve hesabına vergi ve resim cibayeti için emir verenler ve tahakkuk
evrakı ve tarifeler tanzim edenler ve fiilen tahsilat yapanlar Ceza Kanunu mucibince mücazat
olunurlar.
Madde 43 – (Mülga: 27/2/1951 - 5746/1 md.)
Madde 44 – (Değişik: 14/1/1938 - 3321/1 md.)
20 nci maddenin muhasiplerin mesuliyeti hakkındaki hükmüne halel gelmemek üzere
kanunları mucibince müruru zamana uğrayan varidat bakayasının kayıtları Maliye
Vekaletince terkin olunur.
DÖRDÜNCÜ FASIL
Masarif bütçesi
Madde 45 – Devlet hizmetlerinin müstelzim olduğu masarif her sene bütçesine
vazolunan tahsisat ile tayin olunur. İfası bir kanun ile emrolunan hidemat karşılığının
behemehal senesi bütçesine ithali lazımdır.
Madde 46 – Bir sene bütçesiyle verilen tahsisat ancak o sene zarfında ifa edilen umur
ve hidematın karşılığıdır. Senesi içinde ifa olunmıyan hidemata ait tahsisat sene nihayetinde
iptal olunur. Gelecek senelere devri meşrut tahsisat usulü mülgadır.
Madde 47 – Bir kanun veya kanuni mezuniyete müstenit bir mukavele ile muayyen
olmadıkça masrafın senesi hizmetin vukuu tarihine göre tayin olunur. Ancak maaşatı
zatiyenin müterakimleri tahsis olundukları sene bütçesinden verilir. Masarifi gayrimelhuza
hakkında İcra Vekilleri Heyetinin kararları ittihaz olunduğu sene bütçesine racidir.
——————————
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 4 üncü maddeye bakınız.
725
(Ek: 17/1/1938 - 3325/4 md.) Maaşatı zatiye düyunu dahi bu maddedeki esasa tevfikan cari sene bütçesinden verilir.
Madde 48 – Aşağıdaki fıkralarda zikredilen hizmetlerden her birinin senesi bütçesine
mevzu tahsisatı kafi gelmediği takdirde ilaveten sarfına lüzum görülecek miktarı tediyeye,
Maliye Vekili mezundur. Bu suretle husule gelecek tahsisat farkı 100 üncü maddede muharrer
hesabı katide ayrıca gösterilir:
A) Mukannen aidatı bey'iye,
B) Nispeti kanunla muayyen aidat ve ikramiyeler,
C) Reddiyat,
Ç) Mahkeme harçları,
D) Devlete ait müsakkafat ve arazi vergileri,
E) Mütekait, eytam ve eramil tahsisatı. (1) (2)
Madde 49 – Muvazenei umumiye dahilinde idare edilmekte olan sanayi ve ticari
müessese ve idarelerin mevaddı iptidaiye ve malzeme mubayaa bedelleriyle mütehassıs ve
amele ücretleri mütedavil sermaye namiyle bütçelere konulan tahsisat ile tedvir ve tesviye
olunur. Bu müessesat ve dairelerin mütedavil sermaye tahsisatından istimal olunmıyan miktarı
sene nihayetinde iptal ve istimal olunan sermayeden mütehassıl varidat fazlaları da irat
kaydolunur.
Madde 50 – (Değişik: 24/5/1948 - 5209/1 md.)
Bakanlar bütçe ile verilen ödeneklerden fazla yüklenme ve harcamalarda
bulunamıyacakları gibi bu ödenekleri özel gelirlerle de çoğaltamazlar. Ancak sürekli
hizmetlerden harb kuvvetlerinin yiyecek, giyecek, donatım, silahlanma ihtiyaçlariyle bunlarla
ilgili maddelerin yaptırma işleri, okul, cezaevi ve hastanelerin yiyecek ihtiyaçları, yapı,
onarma ve taahhüde bağlanacak her çeşit taşıma ve 5127 sayılı kanun gereğince yaptırılacak
etüd ve proje işleri için yılları bütçelerindeki ödeneklerin yarısını geçmemek üzere ve
Bakanlar Kurulu karariyle gelecek yıla geçici yüklenmelere girişilmesi caizdir.
Madde 51 – Hükmü mütaaddit senelere sari inşaat ve imalat taahhüdatı, her sene sarf
edilecek miktarın karşılığı o sene bütçesine vazolunmak şartiyle, bir kanun istihsaline
mütevakkıftır.
Madde 52 – Senevi tediye miktarı bütçeye mevzu tahsisatı tecavüz etmemek ve
mütaakıp seneler bütçeleri tahsisatının tezyidini istilzam eylememek şartiyle sefarethane ve
şehbenderhaneler için uzun müddetle icar mukaveleleri akdi ve Hariciye Vekaleti bütçesinin
icar bedeli tertibine mevzu tahsisattan mukassatan ödenmek üzere bina satın alınarak uzun
müddetle taahhüdata girişilmesi caizdir.
Madde 53 – Bir Vekaletten diğer Vekalete verilen eşya ve levazım esmanı bunları
alan Vekaletin tahsisatına mahsup ve mukabili varidat kaydolunur. (2)
Madde 54 – Nümune çiftliği, hara ve ağıl gibi müessesat hasılatından istihlak
edilecek olanların esmanı istihlak tarihindeki fiyatlariyle tahsisatına mahsup ve mukabili irat
kaydolunur.
Madde 55 – Menafii umumiyeye mütaallik hidemata sarfolunmak üzere verilen ianat
ve teberruat varidat bütçesinde hususi bir fasla konulup şart kılındığı hizmetin masraf
bütçesinde tah sisatı mevcut ise o tahsisata ilave ve aksi halde ayrıca bir fasla kaydolunarak
meşrutunileyhhine sarfedilir. Bu kabil tahsisatın sene gayesine kalan miktarı ertesi senelerde
açılacak bir faslı mahsusa nakil ve sarf olunur.(3)
——————————
(1) 8/6/1949 tarih ve 5434 sayılı Kanunun 135 nci maddesinin 6. Bendi gereğince; bu maddenin T.C.Emekli Sandığı
Kanununa aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Bu maddelerin uygulanması ile ilgili olarak 31/12/2004 tarihli ve 25687(Mük.) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
28/12/2004 tarihli ve 5277 sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe Kanununun 37 nci maddesine bakınız.
(3) Bu maddenin 2005 yılında (sadece Karayolları Genel Müdürlüğünce) uygulanması ile ilgili olarak, 6/1/2005 tarihli ve
25692 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2005 Mali Yılı Katma Bütçeli İdareler Bütçe Kanununun 4 üncü
maddesi ile Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır.
726
Madde 56 – (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bütçeler ve bölümler arasında ödenek aktarması yasa ile olur. Ancak, harcamalarda
tasarrufu sağlamak, dengeli ve etkili bir bütçe politikasını gerçekleştirmek üzere bu tür
aktarmaları yapmaya ve yeni tertipler açmaya, bütçe kanunlarıyla Maliye ve Gümrük Bakanı
yetkili kılınabilir.
Bölüm içi aktarmalar Maliye ve Gümrük Bakanının izni ile yapılır.
Madde 57 – Maaş ve ücret tertiplerinden masraf tertiplerine ve münakale icra edilen
tertiplerden diğer tertiplere tahsisat naklolunamıyacağı gibi ihtiyat tahsisatından naklolunan
tertiplerden de münakale yapılamaz.
Madde 58 – Umumi seferberlik veya ilanı harb vukuunda Müdafaai Milliye ve
Bahriye Vekaletleri ile imalatı harbiye bütçelerinde mevcut tahsisat bu Vekaletler ile daireler
için hükmen tevhit ve yekünu umumi tecavüz edilmemek şartiyle ihtiyaca göre bu tahsisattan
fasıl ve maddelere bakılmaksızın sarfiyat icra olunabilir.Bu takdirde yapılan sarfiyat
tahakkukuna göre fasıllarına kaydolunur. Asgari bir fırkanın veya ona muadil bahri bir
kuvvetin Devletçe seferber hale vaz'ında o fırka veya bahri kuvvete havale edilmiş olan
tahsisat dahi aynı suretle istimal edilebilir. Ancak bütçelerin yekünu umumileri dahilinde
idare kabil olmadığı ve derhal tahsisat alınması mümkün bulunmadığı takdirde ilk fırsatta
tahsisat alınmak üzere bu bütçelere mevzu tahsisat yekünu umumileri yüzde on beşe kadar
tecavüz edilebilir. Seferberliği ilan olunan kıtaata mensup efrat, hayvanat ve levazımın
mürettep mahallerine sevk ve iaşeleri için muktazi mebaliğ malsandıklarınca avans olarak
mutemetlere verilip nihayet biray zarfında gönderilecek tediye emirleri üzerine tahsisata nakil
ve mahsup olunur. (1)
Madde 59 – (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Maliye ve Gümrük Bakanlığı bütçesinin düşünülmeyen giderler karşılığı tertibinde
yer alan ödenekten, bütçenin hazırlanması sırasında öngörülmeyen ve bütçede tertipleri
bulunmayan, ancak yerine getirilmesi zorunluğu Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan
olağanüstü hizmet ve giderleri karşılamak amacıyla ilgili kuruluş hizmet programlarında
gerekli tertipleri açarak aktarma yapmaya ve bu tertiplerden yapılacak ödemelerin esaslarını
gerektiğinde saptamaya Maliye ve Gümrük Bakanı yetkilidir.
İlgili ya da "geçen ve eski yıllar borçları" tertiplerinden ödenemeyen ilama bağlı
borçlar Maliye ve Gümrük Bakanlığı bütçesi ile katma bütçelerde yer alan ilama bağlı borçlar
tertiplerinden ödenir. Bu tertiplerdeki ödenekleri, yetmemesi halinde, artırmaya Maliye ve
Gümrük Bakanı yetkilidir. (2)
Madde 60 – (Mülga: 8/6/1949 - 5434/135 md.)
Madde 61 – Merkezde on bin liradan fazla masrafı müstelzim bilümum mukavelat
icradan evvel Divanı Muhasebatça tescil olunur.Ancak müstaceliyeti ve mahremiyeti
hasebiyle münakasadan istisnasına İcra Vekilleri Heyetince karar verilen hususat ile memaliki
ecnebiyede vukubulacak mubayaata mütaallik mukavelat bu hükümden müstesnadır. (3)
——————————
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 5 inci maddeye bakınız.
(2) Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak 31/12/2004 tarihli ve 25687(Mük.) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
28/12/2004 tarihli ve 5277 sayılı 2005 Mali Yılı Bütçe Kanununun 37 nci maddesine bakınız.
(3) Bu hükmün uygulanmasında ek 1 ve 2 nci maddelere bakınız.
727
Madde 62 – (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bakanlar, ikinci derece ita amirlerinin merkezden izin almaksızın hangi tür ve
tutardaki sözleşmeleri yapmaya yetkili olduklarını mali yıl başında duyururlar.
Madde 63 – Merkez ve vilayetlerde akdolunacak mukavelat ile müstenidatının birer
suretleri yedi gün zarfında ve doğrudan doğruya Maliye Vekaleti ile Divanı Muhasebata
gönderilmek mecburidir. (1)
Madde 64 – (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Harcamayı gerektirecek taahhüt ve sözleşme tasarıları vize için Maliye ve Gümrük
Bakanlığına gönderilir. Maliye ve Gümrük Bakanlığı vizesinden ayrık tutulacak taahhüt ve
sözleşmeler yılları bütçe kanunlarında belirtilir.
Maliye ve Gümrük Bakanlığına gelen taahhüt ve sözleşme tasarılarından uygun
görülenler 15 gün içinde vize edilir. Uygun görülmeyenler aynı süre içinde gerekçeli olarak
ilgili kuruluşa gönderilir. Aykırılık ya da eksiklikler söz konusu gerekçe doğrultusunda
giderildikten sonra Maliye ve Gümrük Bakanlığına ikinci kez gelen taahhüt ve sözleşme
tasarıları bu noktalardan incelenir ve tatil günleri sayılmamak üzere 5 gün içinde vize edilir;
uygun bulunmazsa geri çevrilir. Geri çevirmelerde, yasaların açıkca yasaklamadığı konularda
ilgili ita amirlerinin sorumluluk üstlenmesi durumunda, 832 sayılı Sayıştay Kanununun ilgili
hükümleri saklı kalmak üzere; taahhüt ve sözleşmeler imzalanabilir.
Madde 65 – Muhasiplerce yapılan sarfiyat evrakı müsbitelerinin aylık cetvellerle
birlikte sarfiyatın vuku bulduğu ay gayesinden itibaren otuz gün zarfında merkeze
gönderilmesi mecburidir. Bu evrakı müsbiteler merkeze vürutlarından itibaren nihayet iki ay
zarfında tetkik edilerek noksanı bulunanların mahalline iadesi ve muvafık görülenlerin Divanı
muhasebata ibrazı lazımdır. Varidat ve bütçe harici bilümum muamelat evrakı müsbiteleri
dahi aynı müddet ve şerait dahilinde kayıt suretleri ile birlikte Divanı Muhasebata gönderilir.
Madde 66 – Divanı Muhasebata ibraz olunan ve muallel bulunmıyan evraktan tediye,
kredi ve ita emirleriyle avans evrakının ve 61 nci maddede muharrer mukavelatın azami üç ve
diğerlerinin on gün zarfında Divanca tetkik ve intacı mecburidir.
Madde 67 – Divanı muhasebatça tasdik veya iade edilen evrakın muamelesi merkez
muhasebeleri tarafından azami yedi gün zarfında ikmal ve muhasibine tebliğ veya iade
olunması lazımdır.
Madde 68 – Merkez ve vilayetlerle kolordular ve muhasip teşkilatı olan müstakil
fırka ve kıtalarda bütçe tahsisatından yapılacak tediye miktarını gösterir bir cetvel,
Vekaletlerce her üç ayda bir tanzim ve Hazineye tevdi olunur. Cetvel muhteviyatında
tebeddülat vukuu takdirinde ayrıca malümat verilmesi iktiza eder.
––––––––––
(1) Bu maddenin 2005 mali yılında uygulanması ile ilgili olarak, 31/12/2004 tarihli ve
25687(Mük.) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 28/12/2004 tarihli ve 5277 sayılı 2005
Mali Yılı Bütçe Kanununun 37 nci maddesine bakınız.
728
BEŞİNCİ FASIL
Masarifin tahakkuku
Madde 69 – Devlet Hazinesi hesabına bir masrafın tahakkuku ancak bir Vekilin veya
vazifeten Vekil namına hareket eden bir memurun tasdikı ile tamam olur.
Madde 70 – Varidat ve masarifin tahakkukuna ait evrakı müsbitenin eşkal ve ecnası
ve bunlara mütaallik tadilat mali müşavere encümenince tayin ve tesbit olunur.
Madde 71 – Vekiller kendi bütçelerinin amiri italarıdır. Vekiller veya tevkil ettikleri
memurlar bütçeleri dahilinde icra etmek istedikleri masraflar için merkez muhasipleri üzerine
ita emirleri isdar ederler.
Masraf tahakkuk ettikçe mahallindeki muhasibin veznesinden tediye edilmek üzere
her Vekil ikinci derece amiriitalarına mezuniyet verebilir.
Bu mezuniyetler tediye emirleriyle tebliğ olunur. Tediye emirlerinin ikinci derece
amiri italarına tebliğinden evvel Maliye Vekaletince azami iki gün zarfında vizesi lazımdır.
Madde 72 – İta ve tediye emirlerinde bütçenin senesiyle fasıl ve maddesi gösterilmek
mecburidir. Bu evrak amiri ita ile muhasebe müdürü veya muhasipler tarafından imza olunur.
Madde 73 – İta emirlerine muhtevi oldukları masrafın taahhüt ve tahakkukuna
mütaallik bilcümle evrakı müsbitenin aslı veya musaddak suretleri raptolunur. Ancak mahrem
muamelata mütaallik evrak yalnız Divanı Muhasebat Reisine ibraz edilir.
Madde 74 – Merkez dairelerinin, bu kanuna merbut cetvel dahilinde olan mukannen
sarfiyatından maada tediyata mütaallik ita ve kredi emirleriyle avans ilmühaberleri ve ikinci
derece amiri italarına verilen tediye emirleri evvelemirde Divanı Muhasebatın vizesine
tabidir.
Divanın vizesine iktiran etmedikçe bu evrakın muhteviyatı muhasipler tarafından
tediye olunamaz.
Madde 75 – Divanı Muhasebatın ita, tediye ve kredi emirleriyle tescil ve tahsis
zımnında kendisine tevdi olunan evrak üzerinde icra edeceği tetkikat:
A) Hatayı maddi bulunmaması,
B) Tahsisat ve kadro dahilinde olması,
C) Bütçedeki tertibe mutabakatı,
D) Kavanin ve nizamat ve mukarrerata muvafakatı hususatından ibarettir.
Madde 76 – Divanı Muhasebatın tescilinden veya vizesinden imtina edip esbabı
mucibeli bir takrir ile dairesine iade ettiği evraktan, hatayı maddiye veya tahsisatın
kifayetsizliğine veya kadro fıvekında tayin ve istihdamlara mütaallik olanlar hakkındaki reddi,
katidir.
Tertibe mutabakat, kavanin ve nizamat ve mukarrerata muvafakat görülmemek
dolayısiyle, Divanca iade olunan evrak hakkında Vekil tarafından mesuliyet deruhdesini
mutazammın vuku bulacak müracaat üzerine keyfiyet Divanca yeniden tetkik edilir. Divan
imtihanında ısrar eylediği ve İcra Vekilleri Heyetince keyfiyet tetkik olunarak vekilin noktai
nazarına iştiraki mutazammın karar ittihaz ve Divana tebliğ olunduğu takdirde kaydi ihtiyat
vize muamelesi icra olunur.
Divanı Muhasebat bu yolda kaydi ihtiyatla vize ettiği evrak ile diğer muamelat ve
yolsuzluklar hakkında üç ayda bir takdim edeceği raporla Büyük Millet Meclisine malümat
arzeder.
729
Madde 77 – (Değişik: 19/2/1963 - 204/1 md.)
Başbakanlık bütçesine konulan örtülü ödenek;
a) Kapalı istihbarat ve kapalı savunma hizmetleri için,
b) Devletin yüksek güvenliği ve yüksek menfaatlarının isterleri için,
c) Siyasi, sosyal konularla, kültür ve Devlet itibarı alanlarında ve olağanüstü
hizmetlerin sağlanmasında Hükümet icapları sayılan maksat ve gayeler için,
sarf edilir.
Örtülü ödeneğin sarf yerinin ve hesaplarının nasıl tutulup tasfiye edileceğinin ve
hangi vesikaların halef olan zata devrolunacağının tayin ve takdiri Başbakana aittir.
Örtülü ödenek, Başbakan'ın ve ailesinin şahsi masraflarına ve siyasi partilerin idare,
propaganda ve seçim ihtiyaçlarına sarf olunamaz.
Gümrük ve Tekel Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel
Komutanlığı bütçelerinin haber alma ödenekleri, hizmetin gerektirdiği ve ilgili Bakan'ın
takdir edeceği gizli istihbarat işlerine sarf edilir.
Başbakanlık bütçesindeki örtülü ödenek ile diğer Bakanlık ve dairelerin
bütçelerindeki haber alma ödeneklerinden yapılacak harcamalar, Başbakan, Maliye Bakanı ve
sorumlu Bakan tarafından müştereken imza edilmiş kararnameye dayanılarak tahakkuk
ettirilir. Merkez Saymanlığınca bu ödemelerin yapılması, kararnameyi imza eden Bakanların
yerlerini muhafaza etmelerine bağlıdır.
Başbakanlığa veya ilgili Bakanlıklara yeni atamalar yapıldığında, evvelce görülmüş
hizmetlerin karşılığının ödenmesi, yeni atananların takdirine bağlıdır.
Madde 78 – Tediye emirlerine müsteniden vilayetlerde muhasipler tarafından vuku
bulacak sarfiyata mütaallik evrak tediyeden sonra merkez muhasebe müdürleri tarafından
mahsup ita emrine raptolunarak Divanı Muhasebata vize ettirilir. Bu yolda vuku bulan
tediyattan şayanı kabul görülmiyen aksamın mesuliyeti 19 uncu madde ahkamına tabidir.
Madde 79 – Memaliki ecnebiyede vazife ifa eden veya tahsil ve tetebbuda bulunan
askeri, mülki bilümum memurin ve müstahdemin ile talebelerin maaşat ve muhassasatı her
aya ait istihkak o ay girer girmez peşinen verilmek şartiyle üç ay evvel ve üç aylığı bir arada
tahakkuk ettirilebilir.
ALTINCI FASIL
Masarifin tediyesi
Madde 80 – Maliye Vekili Divanı Muhasebatça vize edilen ita, tediye ve kredi
emirlerinin amiri ita tarafından tayin edilen müddet ve mahalde tediyesi esbabını istikmal
eyler.
Madde 81 – Muhasiplerce bütçeye mütaallik bir masrafın tediyesi amiri ita tarafından
imzalanmış bir ita veya kredi emrine müstenit olmak lazımdır. Muhasiplerin ita emirlerinde
yapacağı tetkikat:
A) Masrafın kendisine verilen mezuniyet dahilinde bulunması,
B) Masrafın bütçedeki tertibe mutabakatı,
C) İta emrine merbut taahhüt ve tahakkuk evrakının tamam olması,
D) Hatayı maddiden ari bulunması,
H) Masrafın kavanin, nizamat ve mukarrerat ahkamına muvafakatı,
V) İstihkak sahibinin hüviyeti hususatına aittir.
730
Merkez muhasipleri, Divanı Muhasebatça vize edilmiş evrak da (B) ve (H)
fıkralarının tetkik ve tatbikından müstesnadır.
Madde 82 – Tahsisatın kifayetsizliği, tayin ve istihdamların kadro fevkinde
bulunması, taahhüt ve tahakkuk evrakının noksan, hatayı maddi, istihkak sahibinin hüviyeti
dolayısiyle kabul olunmıyan ita emirlerinin tediyesine muhasipler icbar edilemez.
Vilayetlerdeki muhasiplerin, kanun ve nizama muvafakat, tertibe mutabakat hakkında
vakı olacak itirazları üzerine ikinci derece amiri itaları tarafından tahriren mesuliyet deruhde
edildiği takdirde muhasip tediye etmeğe mecburdur. Bu halde deruhde evrakı ita emrine
raptolunur.
YEDİNCİ FASIL
Avans ve kredi
Madde 83 – (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Aşağıda koşulları belirtilen durumlarda avans verilebilir, kredi açtırılabilir.
A) Bütçe içi avans ve krediler:
a) Tahakkuk ve verile emri işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi ve
çeşitli giderler için ita amirlerinin gösterecekleri lüzum üzerine, görevlendirecekleri
mutemetlere, üst sınırları yılları bütçe kanunlarıyla saptanacak tutarlarda avans verilebilir.
Avansın sınırlandırılmasına Maliye ve Gümrük Bakanı yetkilidir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı kararıyla Cumhurbaşkanlığı daire
mutemetlerine ve Maliye ve Gümrük Bakanlığınca, Bakanlar Kurulu kararına dayanılarak,
askeri daireler mutemetleri ile elçiler, konsoloslar, müşavirler ve ataşelere bu tutarın üzerinde
avans verilebilir.
b) Verilebilme koşulları (a) fıkrasında belirlenen avans sınırlarını aşan giderler için
dairesinin göstereceği lüzum ve Maliye ve Gümrük Bakanlığının izni üzerine, ita amiri
mutemetleri adına banka veya saymanlık nezdinde kredi açılabilir. Banka veya saymanlık,
mutemedin göstereceği yere veya alacaklıya doğrudan doğruya ödeme yapar.
c) Yabancı ülkelerde yapılacak satın almalar için görevlendirilen mutemetler adına
gerektiğinde, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca, yerel bankalardan birinde kredi açtırılır.
d) Yabancı ülkelerden yapılacak satın almalar için, dairesinin göstereceği lüzum ve
Maliye ve Gümrük Bakanlığının izniyle, milli bankalar nezdinde akreditif karşılığı kredi
açtırılır.
Açılmış akreditiflere ilişkin kredi artıkları ertesi yıla devredilmekle birlikte ödenekleri
iptal olunur. Devredilen kredi artıklarının karşılığı, yeni yılda Maliye ve Gümrük
Bakanlığınca ilgili kuruluş bütçesinde açılacak özel bir tertibe ödenek kaydolunur.
Yılı için geçerli sözleşmeler ile gelecek yıl ya da yıllara geçerli sözleşmelerin bitim
tarihlerinde henüz bir kısım hizmet yerine getirilememiş, ancak, ilgili idarece ek süre verilmiş
ve bu süre ertesi mali yıla taşmış ise; yıl sonunda taahhüt artığı devredilir ve bu tutarlara
ilişkin ödenekler hakkında akreditiflerle ilgili hükümler uygulanır. Devredilen taahhüt artığı
karşılığı hizmet ek süre içinde yerine getirilerek kanıtlayıcı belgeleri saymanlığa verildiğinde,
tutarı hizmetin yapıldığı yıl bütçesine gider kaydıyla ödenir.
e) Görevlilere geçici ya da sürekli görev yollukları karşılığı avans verilebilir. Bu
avansların tutarı ve mahsup süreleri özel yasalarındaki hükümlere tabidir.
731
B) Bütçe dışı avanslar :
a) Taahhüt tutarının üçte birine kadar Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan
oranlarda,hizmet yerine getirildikçe mahsubu yapılmak üzere,müteahhitlere,teminat karşılığı
bütçe dışı avans verilebilir. Bu avansların verilebilmesi sözleşmelerine öngörülmüş olması
koşuluna bağlıdır.
b) Özel yasalarında hüküm bulunması durumunda bütçe dışı avans verilebilir.
Madde 84 – (Değişik: 26/10/1988-3483/1 md.)
Bütçe içi avans ve krediler karşılığı ödeme emirleri ilgili tertipte saklı tutulur.
Her birim için yalnız bir mutemet görevlendirilebilir.Hangi örgüt kademelerinin birim
sayılacağı bütçe kanunlarındaki ayırıma paralel olarak Maliye ve Gümrük Bakanlığınca belli
edilir.Bir bütün oluşturan ve ayrı ayrı yerlerde bulunan askeri birimler ile kurumların herbiri
için ayrı mutemet görevlendirilebilir.
Bir mutemede verilecek avanslar,toplamı 83 üncü maddede belirlenen tutarları
aşmamak koşuluyla, çeşitli tertiplerden olabilir.
Madde 85 – Avans ve kredi emirleri Divanı Muhasebattan evvel Maliye Vekaletince
vize edilir.Avans ve kredi akçeleri hangi iş için verilmiş ise yalnız o işte ve amiri itanın tahriri
mezuniyetiyle sarf ve istimal olunur.
Madde 86 – (Değişik : 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Her mutemet aldığı avanstan harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri en çok bir
ay,adına açılan kredilerden harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri ise en çok üç ay
içinde saymana vermekle yükümlüdür.Bu süreler içinde getirilecek harcama belgeleri
tutarında yeniden avans verilmesi veya kredi açılması olanaklıdır.Bu biçimde mahsup işlemi
yapılmadıkça aynı iş için yeniden avans verilemez, kredi açılamaz. Mutemet, işin
tamamlanmasından sonra, yukarıdaki bir ve üç aylık sürelerin bitimini beklemeksizin,avans
ve kredi artığını iade etmek ve hesabını kapatmak zorundadır.Süresi içinde mahsup edilmeyen
avanslar için mutemetler hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümleri uygulanır.
Madde 87 – Mutemetler bütçeye ait sarfiyat için muhasip veznesinde başka hiçbir
yerden hiçbir nam ile para kabzedemezler. Aksi halde haklarında 21 inci madde hükmü tatbik
olunur.
Madde 88 – Her mutemet senenin son gününde avans akçesinden nezdinde kalan
mebaliği henüz mahsubunu icra ettiremediği tediye evrakiyle birlikte tamamiyle muhasibe
iade edip hesabını kapatmağa ve muhasip dahi bu hesabı aramağa mecburdur.Aksi takdirde
mutemet zimmettar addolunarak hangi sınıf ve meslekten olursa olsun Maliye Vekilinin talebi
üzerine memuriyeti asliyesinden ihraç edileceği gibi muhasip dahi Memurin Kanunu
ahkamına göre tecziye olunur. Mutemet zimmetinde kalan mebaliğ, Tahsili Emval Kanununa
tevifkan faiziyle beraber tahsil edilir.
732
Madde 89 – Bir mutemet yedindeki avans akçesinden bir kısmını amiri itanın tahriri
mezuniyetiyle ikinci bir mutemede verebilir. Bu halde ikinci mutemetten alacağı makbuzu
senedini amiri itanın mezuniyetnamesiyle birlikte muhasibe ibraz ederek zimmetini devreder.
İkinci mutemet dahi hesabını avansın alındığı tarihden itibaren üç ay zarfında muhasibe tevdi
etmeğe mecburdur. Mutemetler hakkındaki diğer hükümler bu ikinci mutemet hakkında da
aynen caridir.
Madde 90 – Avans akçesinden yapılacak sarfiyat hakkında
mutemetlerin,kavanin,nizamat ve mukarrerata muhalefetten dolayı vuku bulacak itirazları
üzerine amiri ita tahriren mesuliyet deruhde ettiği takdirde mutemetler bu masrafı tediyeye
mecbur olup mesuliyet amiri itaya ait olur. Mutemedin itirazı olmaksızın yapılan sarfiyat
muhasip tarafından mevzu ahkama muhalefet dolayısiyle kabul edilmediği halde mesuliyet
amiri ita ile mutemede teveccüh eder. Ancak amiri ita tarafından mesuliyet deruhde edilerek
sarfiyatın mahsubu için israr olundukta muhasip sarfiyatın mahsubunu icra eyler. Bu takdirde
mesuliyet munhasıran amiri itaya raci olur.
SEKİZİNCİ FASIL
Senei maliye nihayetinde kalan düyun
Madde 91 – Bütçe masarifinden senei maliye gayesine kadar ita emrine iktiran
eylediği halde muhasip tarafından tediye edilememiş olan mebaliğ senei maliye gayesinde
bütçeye masraf kayıt ve emanet hesabına naklolunur.
Madde 92 – (Değişik : 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Mali yılın sonuna kadar ödenemediği gibi emanet hesabına da alınamayan borçların
ödenmesine ilişkin hükümler bütçe kanunlarında gösterilir.
Madde 93 – Taallük ettiği senei maliyenin hitamı tarihinden itibaren beş sene
zarfında ashabı tarafından meşru bir mazerete müstenit olmaksızın tahriren talep ve takip
olunamamaktan veya evrakı ibraz edilmemekten dolayı tediye olunamıyan düyun müruru
zamana uğrıyarak Devlet menfaatine sakıt olur. Emanet hesabına alınıp bu müddet zarfında
talep olunmıyan mebaliğ hazine namına müteferrik hasılata irat kaydedilir.Ancak kuponların
ve kur'a isabet eden senedatın tediyesi için müruru zaman müddeti her bir istikrazın akdine
mezuniyeti havi kavanin mukavelatta musarrah ise bu sarahat muteberdir.
Madde 94 – Beş sene zarfında talep olunmıyarak müruruzamana uğrıyan düyun
hakkında, istihkak sahipleri tarafından dermeyan edilecek mazeretleri dinliyecek merci adliye
mahakimidir.Mahkemeden istihsal olunacak ilam mucibince mazeretleni ispat edenlerin
matlubatı 59 uncu madde hükmüne göre tesviye olunur.
DOKUZUNCU FASIL
Ayniyat muhasebesi
Madde 95 – Ayniyat muhasebesinin ihtiva eylediği mevat :
A) İmalata mahsus malzemei iptidaiye,
B) İstihlakata mahsus bilümum mevat ve eşya,
C) Tesisat ve inşaata mütaallik bilcümle mevat ve malzeme,
D) Eczayı tıbbiye,
H) Demirbaş eşya ve mefruşattır.
733
Madde 96 – Devletçe idare edilen ambar,imalathane,ocak,tersane ve emsali
müessesattan her birinde bulunacak her türlü mevat ve eşya ve malzeme ile devair ve
müessesatta mevcut demirbaş eşya ve mefruşat bir ayniyat muhasibine mevdu
bulunur.Muhasip bu ayniyatın hüsnü muhafazasiyle ithalat ve ihracatından mesuldür.Ancak
eşyanın tabiatından mümbais ve usulen sabit tenakkuslardan dolayı ayniyat muhasibi mazur
tutulur.
Madde 97 – Her ayniyat muhasibi mensup olduğu daireye kendisine tevdi edilmiş
olan ayniyatın envai itibariyle ithalat ve ihracatını muhtevi hesap itasiyle mükelleftir.
Madde 98 – Adliye icra daireleriyle devairi inzıbatiye vesaire tarafından efrada ait
olarak vaziyed olunan ayniyatın muhasebesi dahi bir muhasibin idaresine ve Divanın
muhakemesine tabidir.
Madde 99 – (Değişik : 12/11/1934 - 2586/1 md.)
Devletin berri, bahri,havai ve jandarma müdafaa kuvvetlerine mütaallik teçhizat,
malzemei harbiye,melbusat, mahrukat ve erzak ve askeri fabrika ve merbutu müessesat, Milli
Müdafaa ve Dahiliye Vekaletlerince tanzim ve İcra Vekilleri Heyetince tasdik olunacak
talimatnameye tevkifan teftiş ve murakabeye tabi olup bunlar için hesabıkati tanzim
edilmiyeceği gibi Divanı Muhasebata hesap dahi verilmez (1).
ONUNCU FASIL
Bütçe hesabının kesilmesi
Madde 100 – Bütçe hesabının kesilmesi, Hesabı Kati Kanunu ile olur. Hesabı Kati
Kanunu, maddeler üzerine mürettep bir metinle varidat ve masarif cetvellerinden terekküp
eder. Şekil ve taksimat, Muvazenei Umumiye Kanununa tamamiyle mütenazır bulunur.
Kesinhesaplarda süreler
Madde 101 – (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bakanlardan her biri kendi bütçesine ait gider kesinhesap cetvelini mali yılın
bitiminden itibaren en geç beş ay içinde Maliye ve Gümrük Bakanlığına gönderir. Maliye ve
Gümrük Bakanı kendi Bakanlığına ait gider kesinhesap cetvelini aynı süre içinde
hazırlamakla beraber Devletin genel gelir ve giderlerini kapsayan Hazine genel hesabını ve
kesinhesap kanun tasarılarını düzenleyerek mali yılın bitiminden itibaren en geç yedi ay
sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisine sevk edilmek üzere Bakanlar Kuruluna sunar.
Hazine genel hesabı ve kesinhesap kanun tasarılarının bir örneği de bu süre içinde
Sayıştay Başkanlığına gönderilir.
Görevden ayrılan bakana ait kesinhesap, yerine gelen bakan tarafından verilir.
Madde 102 – Varidat hesabı kati cetvelinde: (1) varidatın muhammenatı (2) o seneye
ait tahakkukat (3) sabık seneden devren gelen bakaya (4) senesi içinde vuku bulan tahsilat (5)
gelecek seneye devrolunan bakaya gösterilir.
Madde 103 – Masraf hesabı kati cetvelinde:(1) bütçe ile verilen tahsisat (2) senesi
zarfında ilave olunan tahsisat (3) senesi içinde tahakkuk eden masarif (4) senesi zarfında
tediye olunan veya emanet hesabına alınan masarif (5) senei maliye nihayetinde kalan düyun
(6) istimal olunamayıp iptal edilen tahsisat bakiyesi gösterilir.Her Vekalet kendi bütçesine ait
hesabı katiye tahsisatın istimali ve hizmetin ifası hakkında ayrıca bir izahname rapteder.
Madde 104 – Hazine hesabı umumisi aşağıdaki aksamı ihtiva eder:
——————————
(1) Bu maddeyi değiştiren 12/11/1934 tarih ve 2586 sayılı Kanun hükmü, 25/12/1935 tarih ve 2875 sayılı Kanunun 1 inci
maddesi gereğince Gümrük Muhafaza Genel Komutanlığına bağlı askeri kurumlar hakkında da tatbik olunur.
734
A) Hesabı kati kanun layihasının metni,
B) Esbabı mucibe,
C) Bütçe dahil ve haricinde kabız ve tediye olunan mebaliğin mizanı,
D) Varidat hesabı kati cetveli ve izahnamesi,
H) Vekaletler hesabı katileriyle izahnameleri,
V) Her vilayet ve müessesenin bütçedeki enva itibariyle varidatı ve daire itibariyle
sarfiyatı.
Madde 105 – Vekiller Vekaletlerine ait ayniyat için dahi yukarki maddelerde
muharrer müddet ve esaslar dairesinde hesabı kati tanzim ve bir nüshasını Büyük Millet
Meclisine takdim ve bir nüshasını da Maliye Vekaletiyle Divanı Muhasebata irsal ederler.
Madde 106 – Ayniyat hesabı kati cetvelinde: (1) nevi ve esmanı itibariyle senei
maliye iptidasından müdevver ayniyat (2) senesi zarfında alınan ayniyat (3) senesi zarfında
sarfedilen ayniyat (4) senei maliye gayesindeki mevcudat gösterilir.
Genel Uygunluk Bildirimi
Madde 107 – (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Sayıştay, kesinhesap kanun tasarılarının kendilerine verilmesinden itibaren en geç
yetmişbeş gün içinde, Hazine genel hesabı üzerindeki genel uygunluk bildirimini Türkiye
Büyük Millet Meclisine sunar.
Mahsup Dönemi
Madde 108 – (Değişik : 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Mali yılın bitimine kadar fiilen yapılmış olan ödemelerden mahsup edilememiş
olanların mahsup işlemlerine saymanlarca mali yılın bitiminden itibaren bir ay süre ile devam
edilebilir.
Bu süreyi uzatmaya Maliye ve Gümrük Bakanı yetkilidir.
ON BİRİNCİ FASIL
Vekalet muhasebeleri
Madde 109 – Her Vekalette bir muhasebe müdiriyeti bulunur.
Bu muhasebeler:
A) Vekalet bütçesini ihzar etmek,
B) Merkezin mütehakkık masraflarını ita emrine rapteylemek,
C) Memur bulunduğu Vekalete mevdu olup Devlet müesseseleri, şirketler ve eşhastan
alınması lazımgelen bilümum varidat ve hasılatı tahakkuk ettirmek,
D) Tediye ve Kredi emirlerini tanzim eylemek,
H) (Mülga: 23/3/1950-5635/1 md.)
V) Vekalet hesabı katisini tanzim eylemek,
Z) Vekaletin sair hesabi muamelatını rüyet ile mükelleftir.
Madde 110 – Muhasebe müdürleri her türlü masraf taahhüt evrakını icradan evvel
görüp bütçe ve kavanin ve nizamata muvafakati noktai nazarından Vekile mütalaa beyan
etmeğe ve Vekaletçe bu mütalaa nazarı dikkate alınmadığı takdirde yirmi dört saat zarfında
Maliye Vekilini haberdar eylemeğe mecburdur.
Madde 111 – Teşkilat itibariyle bir Vekalete tabi olmakla beraber tahsisatı o Vekalet
bütçesinde ayrı bir cüz teşkil eden idarei umumiyelerde dahi aynı vazaifle mükellef ve aynı
şeraite tabi birer muhasebe müdürü bulunur.
Madde 112 – Şehbenderhane hesaplarının celp, tetkik ve telfikı ve muhasip sıfatiyle
Divanı Muhasebata hesap itası Hariciye Vekaleti Muhasebe Müdürüne aittir.
735
Madde 113 – Devletin muntazam düyununa ait muamelatı ifa etmek üzere Maliye
Vekaletinde bir muhasip bulunur.
Bu muhasip (1) akdolunan istikraz ve avanslar ile ihracedilen Hazine bono ve
tahvillerinin hesaplarını takip etmek (2) tediye edilecek taksit ve kuponları tahakkuk ettirerek
ita emrine rapteylemekle mükellef olup Divanı Muhasebata usulü dairesinde idare hesabı
verir.
Madde 114 – Muhasebe müdürleri tarafından tahakkuk ettirilecek olan bilümum varidat ve hasılatın takip ve
tahsilinden mesul olmak üzere Maliye Vekaletince bir veya müteaddit varidat muhasibi tayin olunur.
Bunlar da diğer muhasipler gibi Divanı Muhasebata hesap itasiyle mükelleftirler.
ON İKİNCİ FASIL
Mülhak ve hususi bütçe
Madde 115 – Sarfiyatı hususi varidat ile temin ve muvazenei umumiye haricinde
tedvir olunan bütçelere “mülhak bütçe”, mahalli sarfiyat ve varidatı ihtiva eden bütçelere
“hususi bütçe” denir.
Madde 116 – Mülhak bütçeler her sene dairelerince tanzim olunup merbut oldukları
Vekilin imzasiyle tetkik edilmek üzere Maliye Vekaletine tevdi edilir. Bu bütçeler Maliye
Vekaleti tarafından 34 üncü madde mucibince Büyük Millet Meclisine takdim olunur.
Madde 117 – Mülhak bütçelerin müdürü umumileri, mensup oldukları Vekalete
izafeten ikinci derece amiri ita sıfatiyle muamele ifa ederler.
Madde 118 – Mülhak ve hususi bütçelerin hesabat ve muamelatı, hususi kanunlarında
muharrer kuyut mahfuz kalmak üzere, bu kanun ahkamına tabidir.
Madde 119 – İdarei hususiye ve belediye muhasipleri hesabatını, haklarındaki kararın
tebliği tarihinden itibaren bir ay zarfında gerek alakadarın ve gerek idarenin müracaatı üzerine
derecei saniyede tetkik ve hükme raptetmek Divanı Muhasebata aittir.
ON ÜÇÜNCÜ FASIL
Muhasip hesaplarının tanzim ve Divanı Muhasebata itası
Madde 120 – Her muhasip hesabını seneden seneye Divanı Muhasebata vermeğe
mecburdur. Bir senei maliyenin intihasından evvel infisal eden muhasip, halefi tarafından
sene nihayetinde Divana verilmek üzere, hesabını halefine devreder.
Madde 121 – Vefat eden veya halefine hesap itasından imtina eyliyen muhasibin
hesabı, Maliye Vekaletince tayin olunacak bir heyet marifetiyle, halefine devrolunur.
Madde 122 – Muhasipler bir senei maliyeye ait idare hesaplarını evrak ve vesaikıyle
beraber, o senenin hitamından yedi ay nihayetine kadar, Divanı Muhasebata vermekle
mükelleftirler. Bu müddet zarfında hesap vermiyen muhasip, Divanı Muhasebatça tahsisatiyle
beraber maaşının nısfına kadar bir cezayi nakdi ile tecziye olunur. Muhasip, tayin edilecek
müddet zarfında yine hesap itasından veya evrakı müsbite ibrazından imtina ettiği halde
Divanı Muhasebatın iş'arı üzerine Vekaleti aidesince memuriyetinden ihraç olunarak bu hesap
maddei sabıka mucibince halefi tarafından verilir.
Madde 123 – Nakit muhasipleri tarafından Divanı Muhasebata ita edilecek idare
hesabı aşağıdaki mevat ve cetvelleri ihtiva eder:
736
A) Sene iptidasına müdevver mevcut ile o sene zarfında vukubulan bilümum
makbuzat ve metfuat ve ertesi seneye devrolunan mevcut,
B) Varidatın sene iptidasına müdevver bakayasiyle o sene zarfındaki tahakkukat ve
tahsilatı ve gelecek seneye müdevver bakayanın miktarı,
C) Her daire bütçesinden bir sene zarfında alınan tediye emirleriyle bunlara
müsteniden vukubulan tediyat,
Ç) Gelecek sene iptidasına müdevver ve senei maliyede mütehakkık eşhas zimemi ile
avans bakıyelerinin müfredatı,
D) Tadiye emirlerine müsteniden tesviye olunup şayanı kabul bulunmamasından naşi
hesabı mahsusuna naklolunan sarfiyat müfredatı.
Cetveller bütçeye mütaallik hesabatta bütçeye mütenazır bulunmak ve izahatı lazıme
ve evrakı müsbiteleriyle birlikte tevdi edilmek meşruttur. Bakaya, müfredatına göre, esbabı
mucibe ve vesaikıyle irae ve izah olunur. Merkez ve mülhak bütçelerin nakit muhasipleriyle
rüsumat ve posta telgraf gibi müstakil teşkilatı mevcut dairelerin muhasebe müdürleri bir
senelik bütçe tahakkukat ve tediyatını mübeyyin olmak üzere fasıl ve madde itibariyle ayrıca
bir cetvel ilave ve itasiyle mükelleftirler.
Madde 124 – Ayniyat muhasiplerinin idare hesabatı :
A) Geçen seneden müdevver mevcut ile senei haliye zarfındaki ithalatı,
B) Senei maliye zatındaki ihracat ile gelecek seneye müdevrer mevcudatı,
C) Senesi zarfındaki tahavvülat ve tagayyürat,
D) Zayiatı ve fire miktarını,
H) Tadat neticesi noksan veya ziyade miktarlarını mübeyyin cetveller ile sair
malümatı ihtiva eder.
Bu cetveller izahat ve evrakı müsbiteleriyle birlikte Divanı Muhasebata verilir.
ON DÖRDÜNCÜ FASIL
Müteferrik mevat
Madde 125 – Bir muhasibin Divanı Muhasebatça rüyet olunan hesabı meyanında
cürüm teşkil eden bir fiile temas ettiği görüldüğü takdirde hesabın bu kısmı tefrik edilerek
hukuku umumiye cihetinden takip olunmak üzere dairesine tevdi kılınır. Mahkemece verilen
hüküm, Divanın hesap cihetinden tetkikat ve hükmüne mani değildir.
Zimmetler, vukuu tarihinden ve tazminler Divanca hükmedildiği tarihten itibaren
faize tabidir.
Madde 126 – Bir muhasip hakkında Divanı Muhasebattan veya diğer bir
mahkemeden sadır olan zimmet ilamı kefalet miktariyle mukayyet olmak üzere kefile de
saridir. Muhasiplerin hesabatı Divanı Muhasebata tevdi tarihinden itibaren iki sene zarfında
rüyet edilmediği takdirde hükmen musaddak addolunur.
Madde 127 – Büyük Millet Meclisi, Riyaseticumhur ve Divanı Muhasebatın masarifi
bu kanun dairesinde tahakkuk ettirilerek tediye olunur. Maliye Vekaleti ile Divanı
Muhasebatın bunlar üzerinde bir güna tetkik hakları yoktur.
Umumi bütçenin tanzimi sırasında idare amirleri bu bütçelere ait erkamı Maliye
Vekaletine bildirir. Her sene nihayetinde tanzim edilecek hesabı kati cetvelerinin bir nüshası
Hazine hesabı umumisine tihal olunmak üzere Maliye Vekaletine gönderilir.
737
Madde 128 – Büyük Millet Meclisi, Riyaseticumhur ve Divanı Muhasebat
bütçelerindeki muhassasat, idare amirlerinden biriyle Meclis Muhasibi tarafından müşterek
imzalı makbuz mukabilinde Hazineden verilir.
Madde 129 ila 132 – (Mülga: 20/8/1993-KHK-516/20-c md.)
Madde 133 – Esbabı mücbire ve zaruriye dolayısiyle takip ve tahsiline mahal veya
imkan görülemiyen zimmetlerin terkini mali müşavere encümeninin mütalaası alındıktan
sonra Büyük Millet Meclisine arzolunur.
Madde 134 – Devairi merkeziye muhasebe müdürleriyle maiyeti ve umumi nakit
muhasipleri ve kaza malmüdürleri, Muhasebei Umumiye Müdiriyeti Umumiyesinin inhasiyle
Maliye Vekili tarafından ve ayniyat muhasipleri dahi daireleri tarafından tayin olunur.
Madde 135 – İnşaata mütaallik bir mukavelenin tatbikı sırasında tadil zarureti hasıl
olduğu ve binnetice imalat veya levazımın tezyit veya tenkisi icap ettiği takdirde mütaahhit
taahhüdün mecmuuna nazaran yüzde yirmi nispetindeki tadilatı aynı şerait dahilinde ifaya
mecburdur. Bu takdirde yapılan fazla işin bedeli, ayrıca ilave ve noksanının bedeli tenzil
olunur. Bu nispetler fevkında olan tadilat için usulü dairesinde yeniden mukavele akdolunmak
lazımdır.
Madde 136 - 137 – (Mülga: 8/1/1943 - 4353/40 md.)
Madde 138 – Divana tevdi edilecek tahsis evrakiyle ita emirleri ve varidat ve
muamelatı nakdiyeye mütaallik bilümum evrakı müsbite Divanda hıfzolunur. Bunların
muhafaza müddetleriyle sureti imhaları Divanın mütalaası alınarak Hükümetçe tanzim
olunacak nizamname ile tayin olunur (1).
Madde 139 – Bu kanunun ahkamı dairesinde hesap kayıtlarının tesisiyle muamelatın
tatbikı hakkında talimatname tanzimine ve bu kanunda mezkür olup hesap usullerine ait
bulunan esasların kısmen veya tamamen zaman ve mahalli tatbikının tayinine Maliye Vekili
salahiyettardır. Ancak bu hususta Divanı Muhasebatın mütalaası alınmak muktazidir.
Madde 140 – 14 Şubat 1327 tarihli muaddel Usulü Muhasebei Umumiye Kanunu
muvakatiyle müzeyyelatı ve bu kanuna muhalif olan ahkam mülgadır.
——————————
(1) 8/6/1949 tarih ve 5434 sayılı Kanunun 135. maddesinin 6. bendi gereğince; bu maddenin T.C.Emekli Sandığı Kanununa
aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.
738
Ek Madde 1 – (18/6/1934 - 2518 sayılı ek Kanunun 1 inci maddesi hükmü olup,
ek madde haline getirilmiştir.)
1050 numaralı Muhasebei Umumiye Kanununun 50 nci maddesinin ikinci fıkrası ile
51 ve 52 nci maddeleri hükümleri ve 48 inci madde ile mevzu istisnalar haricinde Devlet
namına her hangi bir taahhüde girişilmeden evvel tahakkuk memurları seneleri bütçesinde
kendi daire ve kıt'ası için ayrılmış tahsisat mevcut ve kifayet edecek miktarda olup
olmadığını tetkik ve amiri itaya tahriren bildirmeğe ve amiri italar da bunu aramağa
mecburdurlar. Kafi derecede tahsisat temin edilmedikçe taahhüt evrakı tanzim olunamaz ve
mukaveleye girişilemez.
Ek Madde 2 – (18/6/1934 - 2518 sayılı ek kanunun 2 nci maddesi hükmü olup, ek
madde haline getirilmiştir.)
Tahsisat mevcut olmadığının birinci madde mucibince amiri itaya tahriren
bildirilmemesi veya tahsisat yok iken mevcutmuş gibi gösterilmesi sebebiyle her hangi bir
taahhüde girişilmesi halinde tahakkuk memurları doğrudan doğruya Hazineye karşı şahsen
mesul tutulurlar. Tahsisat olmadığı amiri itaya tahriren bildirilmesine rağmen veya amiri itaca
tahsisat olup olmadığının araştırılmasına lüzum görülmeden girişilen taahhütlerden doğan
şahsi mesuliyet amiri itaya racidir. Bu suretle tahsisat harici yapılan taahhüdat neticesinde
tediye vukubulmuş ise kanunen muhasibi mesule teveccüh eden masuliyette amiri ita ve
tahakkuk memurları da müşterektirler (1).
Birinci fıkradaki tahakkuk memurlariyle ikinci derece amiri itaların ve muhasiplerin
tahsisat haricindeki taahhüt ve tediyelerinden dolayı tazmin ile mesuliyetlerine Divanı
Muhasebatça hükmolunur. Tahsisat harici taahhüt birinci derece amiri itanın tahriri emrine
müstenit ise keyfiyet Divanı Muhasebatça üç aylık raporlarla Büyük Millet Meclisine
arzolunur.
Ek Madde 3 – (17/1/1938 - 3325 sayılı ek Kanunun 1 inci maddesi hükmü olup, ek madde olarak numarası
teselsül ettirilmiştir.)
Mukavelenamelari mucibince imtiyazlı şirketlerle müteahhidlerden teftiş mukabili
alınan mebaliğin bütçe haricinde sarfı ve kadroda gösterilmeksizin bu kabil şirket ve
müteahhidler nezdinde komiser veya fen memuru istihdamı caiz değildir. Ancak yeni
akdolunan mukavelat dolayısile bir mali sene zarfında işe başlayan şirket ve müteahhidlerden
teftiş mukabili alınacak mebaliğ bir taraftan varidat bütçesindeki tertibi mahsusuna irad kayıd
diğer taraftan bu mebaliği tecavüz etmemek üzere icra Vekilleri Heyetince tasdik olunacak
kadro dairesinde komiser veya fen memuru bittayin ücretleri mensub oldukları daire
bütçesinin müstahdemini daime tertiblerine tahsisat olarak ilave ve tesviye olunur. Bunlardan
müteakib mali sene bütçesinin tanziminden evvel tayin olunanların o sene kadrolarına ve
bütçesinin tanziminden sonra tayin olunanların ikinci müteakib sene kadrolarına ithali
mecburidir.
——————————
(1) Bu fıkrada sözü edilen 1 inci madde, 18/6/1934 tarih ve 2518 sayılı Kanunun 1 inci maddesi hükmü olup, teselsül
sebebiyle ek maddeye çevrilmiş ve "Ek Madde 1" olarak numaralandırılmıştır.
739
Ek Madde 4 – (17/1/1938 - 3325 sayılı ek Kanunun 2 nci maddesi hükmü olup, ek
madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
Varidat bütçesinde nazım varidat unvanı altında bir kısım açılmıştır. Bu kısma Maliye
Vekaletince hususi kanunları mucibince diğer Devlet daireleri nam ve hesabına cibayet edilip
bu dairelere verilecek varidat kaydolunur.
Nazım varidat hesabında kayıdlı varidat Maliye Vekaleti masraf bütçesinde açılmış
olan hususi fasıldan alakadar dairelere tediye edilir.
Ek Madde 5 – (17/1/1938 - 3325 sayılı ek Kanunun 3 üncü maddesi hükmü olup,
ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
Daire bütçelerinde seferberlik adile birer rakamsız fasıl açılır. Bu fasıllara seferberlik
hizmetleri için icab eden tahsisat İcra Vekilleri Heyeti kararile diğer fasıllardan münakale
yapılmak suretile temin olunur. Bu maddenin hükmü mülhak bütçelere de şamildir.
Ek Madde 6 – (16/7/1956 - 6813 sayılı ek Kanunun 1 inci maddesi hükmü olup,
ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
Ziraat Vekaleti bütçesinin "zirai mücadele umumi masrafları", "kimyevi madde ecza ve
ilaçlar" ve "ziraat işleri muvakkat memuriyet harcırahı" tertiplerine konulan tahsisatın
yetmemesi ve derhal munzam tahsisat istihsali kabil olamaması halinde Türkiye Büyük Millet
Meclisinin ilk toplantısını takibeden 10 gün içinde tetkikına sunulmak ve bu tertiplerdeki
tahsisatın birer mislini geçmemek ve karşılığı gösterilmek şartiyle tahsisat kaydetmeye İcra
Vekilleri Heyeti salahiyetlidir.
Ek Madde 7 – (16/7/1981 - 2493 sayılı ek Kanunun Ek 1 inci maddesi hükmü
olup, ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bütçe uygulaması ile ilgili olarak diğer kanunlarda bütçe yılı veya mali yıl için Mart
ayının birinci gününden başlayıp Şubat ayının sonuncu günü bitmek üzere tespit edilmiş
dönemler takvim yılı olarak değiştirilmiştir.
Fonların Ödenek ve Gelirleri
Ek Madde 8 – (Ek: 1/8/1996-4160/1 md.)
Kanun, kanun hükmünde kararname, yönetmelik ve diğer mevzuatla kurulmuş olan
fonların her türlü gelirleri Hazine adına açılan bir müşterek fon hesabında toplanır.
Yılları bütçe kanunları ile hangi fonların bütçe kapsamına dahil edileceği belli edilir.
Bütçe kapsamı içine alınan fonlar hizmetlerini bütçenin (A) cetveline konulan ödeneklerle
yerine getirirler. Bunların gelirleri genel bütçe geliri olarak (B) cetveline gelir kaydedilir.
Ancak bu gelirlerden kredi ana para geri dönüşleri, kredi faizleri, borçlanma ve satış hasılatı
ile üniversite araştırma fonlarının döner sermayeden aldıkları paylar bütçenin (B) işaretli
cetveline gelir kaydedilmeden doğrudan müşterek fon hesabından ilgili fonun gider hesabına
aktarılır.
Kapsam dışında bırakılan fonların gelirleri ve harcamaları bütçe ile ilişkilendirilmez.
Ancak, bunların müşterek fon hesabında toplanan gelirlerinden Maliye Bakanı ve Hazine
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın birlikte teklifi üzerine Başbakanın onayı ile
belirlenecek oran ve miktarlarda kesinti yapılarak genel bütçeye gelir kaydedilebilir.
740
Tüm fonlar hizmet ve harcamalarını kendi mevzuatlarında yer alan esas ve usullere
göre yürütürler.
Fon gelirlerinin tahsili, takibi, gelir kaydı, muhasebeleştirilmesi ve denetimine ilişkin
süre, esas ve usuller Maliye Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığınca müştereken tespit edilir.
Kanun ve kanun hükmünde kararname ile kurulanlar hariç olmak üzere, hizmet alanı
kalmayan fonlar Maliye Bakanı ve Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın müşterek
teklifi ve Başbakan onayı ile tasfiye edilebilir. Bunların tasfiyesine ilişkin her türlü
düzenlemeleri yapmaya Maliye Bakanı ile Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan
yetkilidir.
Döner Sermaye Gelirleri
Ek Madde 9 – (Ek: 1/8/1996 - 4160/1 md.; Mülga: 17/9/2004-5234/33 md.)
Ek Madde 10 – (Ek: 1/8/1996 - 4160/1 md.)
İlgili yıl bütçe kanunları ile çeşitli kanunlarla genel bütçe gelirlerinden kamu kurum
ve kuruluşlarına aktarılması öngörülen paraların kanuni oran ve miktarları o mali yıl için
yeniden belirlenebilir.
Ek Madde 11 – (Ek:1/8/1996 - 4160/1 md.)
Baraj, liman, havalimanı, enerji santralı, tesis gibi taşınmaz mal ve sair varlıklar
kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının gayrisafi hasılatlarından, bu kullanım karşılığı olarak
belirli bir oran dahilinde bir bedel tahsil edilerek genel bütçeye irat kaydedilebilir.
Hangi kurum ve kuruluşlardan ne oranda pay alınacağı her yıl bütçe kanunları ile
tespit edilir.
Bu payların takip, tahsil ve denetimine ilişkin esas ve usulleri belirlemeye Maliye
Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığı yetkilidir.
Ek Madde 12 – (Ek:21/4/2005 - 5335/2 md.)
Maliye Bakanlığınca belirlenen ekonomik kodlardan Devletin zimmetinde gerçekleşip, bütçe tertibi bulunmakla
birlikte masrafın oluştuğu yer ve zamanda ödeneği bulunmayan harcama tutarları; dayanağını oluşturan harcama belgeleri de
eklenmek suretiyle usulüne göre tahakkuk ettirilir. Bu harcama tutarları, "Ödeneğine Mahsup Edilecek Harcamalar Hesabına"
yazılarak "Bütçeleştirilmiş Borçlar Hesabına" kaydedilir. Bu şekilde hesaba alınan tutarlar, ödeneğinin gelmesini müteakip
bütçeleştirilmiş borçlar hesabından ödenir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin esas ve usûller Maliye Bakanlığınca
belirlenir.

740-1
Geçici Maddeler
Geçici Madde 1 – Bu kanunun 48 ve 92 nci maddeleri hükmü 1928 senesi
Haziran'ından itibaren mer'idir.
Geçici Madde 2 – 1927 senei maliye bütçesinin vilayat memurin maaşat ve tahsisatı
fevkaladesinden yapılacak tasarrufat karşılık ittihaz edilerek senei mezküre muhasebei
umumiye kadrosunda muharrer maaş nispetleri dairesinde merkez teşkilatının tevsiine Maliye
Vekili mezundur.
Divanı Muhasebatın kablessarf vizesinden müstesna sarfiyatı mukannene cetveli:
1 – Memurin maaşat ve muhassasatı,
2 – Müstahdemini daime ücuratı,
3 – Muhassasatı zatiye maaşatı,
4 – Düyunu Umumiye itfa ve faiz bedelleri,
5 – Mahkeme harçları,
6 – Mukannen aidatı bey'iye,
7 – Nispeti kanunla muayyen aidat ve ikramiyeler,
8 – İki dairei resmiye arasında veya Hazineye mütaallik irat ve masraf suretiyle
yapılan sarfiyat,
9 – Vergi, resim ve sair namlarla resmi daireler namına yapılan tevkifat,
10 – Divanı Muhasebatça müseccel mukavelenamelere müsteniden vuku bulacak
bedelatı icare tediyatı,
11 – Sınai ve ticari müesseseler ve imalathanelerin mütedavil sermayeden vuku
bulan sarfiyatı,
12 – Reddiyat.
Geçici Madde 3 – (Ek: 16/7/1981 - 2493/3 md.)
1982 Mali Yılı 1 Mart 1982 tarihinde başlayıp 31 Aralık 1982 tarihinde biter.
Geçici Madde 4 – (Ek: 16/7/1981 - 2493/3 md.)
Bu Kanunun uygulaması ile ilgili olarak geçiş döneminde gerekli düzenlemeleri
yapmaya ve tedbirleri almaya Maliye Bakanı yetkilidir.
Madde 141 – Bu kanun 1927 senesi Haziran iptidasından itibaren mer'idir.
Madde 142 – Bu kanunun icrasına İcra Vekilleri Heyeti memurdur.
26/5/1927 TARİH VE 1050 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN GEÇİCİ
MADDELER:
1- 1/8/1996 tarihli ve 4160 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:
Geçici Madde 1 – (İptal: Ana.Mah.nin 24/6/1997 tarihli ve E.:1996/56,
K.:1997/58 sayılı Kararı ile)
740-2
741
1050 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN
MEVZUATIN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE
HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran
Mevzuatın
__________________________
Yürürlükten Kaldırılan Hüküm Tarihi Sayısı
Maddesi
_____________________________________________________________________________
27/1/1930 tarih ve 1552 sayılı kanun 9/6/1936 3010 2
26/5/1927 tarih ve 1050 sayılı Kanunun 136 ve 137.
maddeleri 8/1/1943 4353 40
21/7/1937 tarih ve 1856 sayılı Kanun ile 9/7/1932 tarih
ve 2069 sayılı Kanun 16/6/1947 5077 1
26/5/1927 tarih ve 1050 sayılı Muhasebei Umumiye
Kanununun:
– 109. maddesinin H fıkrası 23/3/1950 5635 1
– 43. maddesi 27/2/1951 5746 1
– 32. maddesi 15/2/1979 KHK 24 2
1050 sayılı Kanunun 32 nci Mad. 26/10/1988 3483 2
1050 sayılı Kanunun 129, 130, 131, 132 nci maddeleri 20/8/1993 KHK-516
20/c
742
1050 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte Yürürlüğe giren Maddeler giriş tarihi
_________ ____________________________________________ __________
1552 — 4/2/1930
1856 — 30/7/1931
2069 — 17/7/1932
2518 — 25/6/1934
2586 — 18/11/1934
2875 — 4/1/1936
3010 — 15/6/1936
3321 — 21/1/1938
3325 — 1/6/1938
4353 — 18/1/1943
4669 — 25/9/1944
4698 — 1/6/1945
5077 — 20/6/1947
5209 — 31/5/1948
5419 1, 2 ve 3 üncü maddeleriyle geçici 1 inci ve 6 ncı
maddeleri 8/6/1949
Diğer Hükümleri 1/1/1950
5434 — 1/1/1950
5635 — 29/3/1950
5746 — 1/3/1951
6246 — 18/2/1954
6537 — 25/4/1955
6813 — 24/7/1956
204 — 28/2/1963
1891 — 4/5/1975
KHK-17 — 11/12/1978
KHK-24 — 1/3/1979
2493 — 18/7/1981
3483 — 5/11/1988
KHK-516 — 16/9/1993
4160 Ek 8 ve Ek 9 uncu maddeleri 19/7/1996
Diğer Hükümleri 05/08/1996
5234 Ek Madde 9 21/9/2004
5335 Ek Madde 12 27/4/2005