Ziraatciyiz - Organik Tarım - Tarım Teknolojileri

SAYIŞTAY KANUNU (1)
Kanun Numarası : 832
Kabul Tarihi : 21/2/1967
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 27/2/1967 Sayı : 12538
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt: 6 Sayfa : 514
*
* *
Bu Kanun ile ilgili tüzük için, "Tüzükler Külliyatı" nın kanunlara
göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
BİRİNCİ BÖLÜM
Kuruluş
Sayıştayın görev ve yetkisi:
Madde 1 – Sayıştay, genel ve katma bütçeli dairelerin gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük
Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini yargılama yoliyle kesin hükme bağlamak
ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir.
Sayıştayın yargı ve karar organları:
Madde 2 – Sayıştay kuruluşuna dahil yargı ve karar organları şunlardır:
a) Daireler,
b) Daireler Kurulu,
c) Temyiz Kurul,
d) Genel Kurul,
e) Yüksek Disiplin Kurulu,
f) Memurlar Seçim ve Disiplin Kurulu.
Hazine temsilcisi sıfatiyle savcılık bu kuruluşa dahildir.
Sayıştay mensupları:
Madde 3 – Sayıştay mensupları şunlardır:
1. Meslek mensupları:
a) Birinci Başkan, Daire Başkanları ve Üyeleri,
b) (Mülga: 21/5/1970 - 1260/17 md.)
c) Raportörler,
ç) Uzman Denetçi, Başdenetçi, Denetçi ve Denetçi Yardımcıları,
2. Yönetim mensupları:
a) (Mülga: 21/5/1970 - 1260/17 md.)
b) Müdürler, Müdür Yardımcıları ve Memurlar.
3. Savcı ve Savcı Yardımcıları.
––––––––––––––––––
(1) Bu Kanunun 30, 32, 33, 36, 37 nci maddeleri ile 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanuna aykırı hükümleri, sözkonusu
Kanunun 81 inci maddesine istinaden 1/1/2005 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır.
4336
İKİNCİ BÖLÜM
Birinci Başkan ve Üyelerin Nitelikleri(1)
Madde 4 – (Değişik: 1/11/1990 - 3677/1 md.)
Sayıştay Birinci Başkanı ve üyelerinin en az dört yıllık yüksek öğrenimi bitirmesi ve aşağıda sayılan
niteliklerden en az birini taşıması şarttır.
A. Birinci Başkanlık için:
a) Sayıştay Daire Başkanlığı veya üyeliğinde,
b) Bakanlık, Müsteşarlık, Müsteşar Yardımcılığı ve Valilikte,
c) Genel ve Katma bütçeli dairelerin veya diğer kamu kurumlarının Genel Müdürlük veya Başkanlık
görevlerinde,
d) Bakanlıkların teftiş kurulları ile Maliye ve Gümrük Bakanlığı Hesap Uzmanları Kurulu
Başkanlıklarında,
e) Yüksek Öğretim Kurumlarında hukuk, iktisat, işletme, muhasebe Maliye ve Kamu Yönetimi
profesörlüklerinde,
Bulunmuş olmak.
B. Üyelik için:
a) Birinci sınıfa ayrıldıktan sonra en az dört yıl süreyle başarılı görev yapmış ve birinci sınıfa ayrılma
niteliklerini kaybetmemiş Sayıştay Meslek Mensupluğu ve savcı yardımcılığında,
b) Sayıştay Savcılığında,
c) (A) fıkrasının b, c, d, e bendlerinde sayılan görevlerde, (2)
d) (Ek: 26/6/1996 - 4149/1 md.) Lisans düzeyinde yüksek öğrenimi tamamladıktan sonra kamu
hizmetinde en az yirmi yıl çalışmış olmak kaydıyla, İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı
merkez denetim elemanlığı görevlerinde,
Bulunmuş olmak.
Birinci Başkanın seçimi
Madde 5 – (Değişik: 1/11/1990 - 3677/2 md.; İptal: Ana. Mah.'nin 11/7/1991 tarih ve E. : 1990/39,
K. : 1991/21 sayılı Kararı ile; Yeniden Düzenleme: 26/6/1996 - 4149/2 md.) (3)
Sayıştay Birinci Başkanı, bu Kanunda yazılı niteliklere sahip isteklilerden Ek 8 inci madde esaslarına
göre Sayıştay Başkan ve Üyeleri Ön Seçim Geçici Komisyonunca belirlenecek iki aday arasından Türkiye
Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca gizli oyla seçilir.
Birinci Başkan seçilebilmek için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının dörtte birinin bir
fazlasından az olmamak kaydıyla (...)(4) oylamada mevcudun salt çoğunluğunun oyu aranır. (İkinci tümce İptal:
Ana. Mah.’nin 20/11/1996 tarih ve E. 1996/58, K. 1996/43 sayılı Kararı ile.)
Birinci Başkanın görev süresi yedi yıldır. Süresi biten yeniden seçilebilir. Yeniden seçilemeyen veya
seçime girmeyen Birinci Başkanın görev süresi yeni Başkan göreve başlayıncaya kadar devam eder. Görevi sona
eren Birinci Başkan boş kadro şartı aranmaksızın Sayıştay üyesi olarak göreve devam eder, boşalan ilk üye
kadrosu kendisine tahsis edilir.
——————————
(1) Bu bölümün başlığı; 1/11/1990 tarih ve 3677 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) Bu bentteki, "görevlerde" ibaresinden sonra gelen "bulunmuş olmak" ibaresi, 26/6/1996 tarih ve 4149 sayılı Kanunun 1
inci maddesiyle madde metninden çıkarılmıştır.
(3) Söz konusu Anayasa Mahkemesi Kararı Resmi Gazete'de yayımlandığı 23/5/1992 tarihinden başlayarak 6 ay sonra
yürürlüğe girmiştir.
(4) Bu fıkrada yeralan "ilk" ibaresi, Anayasa Mahkemesi'nin 20/11/1996 tarih ve E. 1996/58, K. 1996/43 sayılı Kararıyla
iptal edilmiş olup, metinden çıkarılmıştır.
4337
Üyelerin seçimi (1)
Madde 6 – (Değişik: 26/6/1996 - 4149/3 md.)
Sayıştay'da boşalan üyeliklerin beşte üçü Sayıştay Meslek Mensuplarından, geriye kalanların en az yarısı
Maliye Bakanlığı Meslek Mensuplarından olmak üzere, 4 üncü maddenin (B) fıkrasının (b), (c) ve (d)
bentlerinde sayılan diğer adaylar arasından seçilir. Bu oranların uygulanmasından tamsayı yanında meydana
gelen kesirler bir adet olduğu takdirde Sayıştıy Meslek Mensupları, iki adet olduğu takdirde, biri Sayıştay
Meslek Mensupları, diğeri ise Maliye Bakanlığı kontenjanına aktarılır.
Sayıştay Başkanlığı boşalan üyelik sayısının beşi bulduğu tarihten itibaren yedi gün içinde başlamak
üzere Resmi Gazete ve diğer basın ve yayın organları kanalı ile seçim için duyuru yapar. Başvurular Sayıştay'a
yapılır. Üye adaylığı için başvuru süresi, ilk duyuru tarihinden itibaren bir aydır.
Sayıştay Genel Kurulunca, Sayıştay'a başvuranların sicilleri üzerinde yapılacak inceleme sonucunda, bu
Kanunda yazılı niteliklere sahip oldukları anlaşılanlar arasından mevcut üye sayısının salt çoğunluğunun gizli
oyu ile her boş yer için dörder aday seçilir. Aday seçimi, başvuru süresinin bitiminden itibaren otuz iş günü
içerisinde sonuçlandırılır. Seçim sonuçları, seçimi takip eden üç iş günü içerisinde Sayıştay Başkanlığınca
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulur. Otuz iş günlük sürede seçim tamamlanamadığı takdirde
Sayıştay Başkanlığı aday adaylıkları kabul edilmiş olanların tümünü kontenjan gruplarını da belirtmek suretiyle
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunar. Bu durumda, aday seçimi müteakip fıkrada belirtilen usule
göre yapılır.
Sayıştay Başkanlığınca bildirilenler arasından bu maddenin birinci fıkrasındaki dağılım oranları
dahilinde Ek 8 inci madde esaslarına göre boş üyelik sayısının iki katı kadar belirlenen adaylar, Türkiye Büyük
Millet Meclisi Genel Kuruluna sunulur. Dağılım oranları dahilinde gösterilen adaylar için ayrı ayrı listeler
halinde, birleşik oy pusulası düzenlenir. Adayların adlarının karşısındaki özel yer işaretlenmek suretiyle oy
kullanılır. Seçilecek üyelerin sayısından fazla verilen oylar geçersiz sayılır. (Son tümce iptal: Ana.
Mah.’nin 20/11/1996 tarih ve E. 1996/58, K. 1996/43 sayılı Kararı ile.)
Başkan ve üyelerin teminatı:
Madde 7 – Sayıştay Başkan ve üyeleri azlolunamaz. Kendileri istemedikçe 65 yaşından önce emekliye
ayrılamaz. (95 inci madde hükmü saklıdır.) (Ek: 26/6/1996 - 4149/4 md.; İptal: Ana. Mah.’nin 20/11/1996
tarih ve E. 1996/58, K. 1996/43 sayılı Kararı ile.)
Memuriyetten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı kesin hüküm giymiş olanların görevleri
kendiliğinden, görevini sağlık bakımından yerine getiremiyeceği tam teşkilatlı resmi sağlık kurulu raporuyla
kesin olarak anlaşılanların da Sayıştay Genel Kurul karariyle görevleri sona erer.
Savcı ve yardımcılarının nitelikleri, atanmaları:
Madde 8 – (Değişik: 21/5/1970 - 1260/1 md.)
Sayıştay Savcısı ve yardımcıları,Sayıştay Birinci Başkanının mütalâası alındıktan sonra Maliye
Bakanlığınca yapılacak teklif üzerine ortak kararname ile atanırlar.
——————————
(1) Madde başlığı; 1/11/1990 tarih ve 3677 sayılı Kanun ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
4338
Bunların, Hukuk, Siyasal Bilgiler, İktisat Fakülteleriyle, İktisadi ve Ticari İlimler
Akademilerinden veya öğretim itibariyle bunlara denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca onanmış yurt içindeki
veya dışındaki fakülte veya yüksek okullardan birini bitirmiş ve sonradan mali ve iktisadi konularla ilgili
görevlerde en az on yıl başarı ile çalışmış olmaları şarttır.
Raportör ve denetçilerin nitelikleri, mesleğe alınmaları:
Madde 9 – Raportör, uzman denetçi, başdenetçi ve denetçiler denetçi yardımcılığından yetişirler.
Denetçi yardımcılığına, Hukuk, Siyasal Bilgiler, İktisat Fakülteleriyle İktisadi ve Ticari İlimler
Akademilerinden veya öğretim itibariyle bunlara denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca onanmış yurt içi veya yurt
dışındaki fakülte veya yüksek okullardan birini bitirmiş olanlar arasından açılacak sınavı kazananlar Birinci
Başkan tarafından aday olarak atanırlar.
Sınava girebilmek için 31 yaşından gün almamış ve Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde
gösterilen genel nitelikleri haiz olmak şarttır.
Adaylık süresi en az bir, en çok iki yıldır. Adaylık süresi sonunda:
Bilgi, çalışma ve ahlak bakımından hizmete elverişli görülenler Memurlar Seçim ve Disiplin Kurulunun
kararı ve Birinci Başkanın onayıyla denetçi yardımcılığına atanırlar.
Hizmete elverişli görülmiyenlerin görevine Memurlar Seçim ve Disiplin Kurulu kararı ve Birinci
Başkanın onayıyla son verilir.
Denetçi yardımcıları bir meslek kursuna veya stajına tabi tutulurlar.
Kursta okutulacak nazari ve tatbiki derslerle stajın şekil ve şartları, kursun veya stajın süresi kurs veya
staj sonundaki sınav usulleri ve diğer hususlar yönetmeliğinde belirtilir.
Denetçi olabilmek için kurs veya stajdan sonra yapılacak meslek sınavını başarmak şarttır.
Sayıştay meslek mensupları ile savcı ve yardımcılarının yükselme süreleri iki yıldır.
Genel Sekreter ve yardımcıları:
Madde 10 – (Değişik: 21/5/1970 - 1260/2 md.)
Birinci Başkanın seçeceği bir üye Sayıştay Genel Sekreterliği görevini yapar.
Genel Sekretere, Birinci Başkanın onayı ile dördüncü ve daha yukarı derecelerdeki meslek
mensuplarından en çok üç yardımcı verilir.
Raportör ve denetçilerin atanmaları:
Madde 11 – (Değişik : 21/5/1970 - 1260/3 md.)
Raportör, Uzman Denetçi, Başdenetçi ve denetçiler, memurlar Seçim ve Disiplin Kurulu kararı ve
Birinci Başkanın onayı ile atanırlar.
Yönetim mensuplarının nitelik ve atanmaları:
Madde 12 – Müdür ve yardımcılarının, şef ve memurların, Devlet Memurları Kanununun 48 inci
maddesinde yazılı nitelikleri taşımaları gerekir. Bunlar, Memurlar Seçim ve Disiplin Kurulunun kararı üzerine
Birinci Başkanın onayı ile atanırlar.
Yönetim mensuplarının sınıflandırılması:
Madde 13 – Yönetim mensupları için Devlet Memurları Kanunu esaslarına göre sınıflar tesis edilir.
Yönetim mensuplarının Devlet Memurları Kanunu gereğince yapılacak yükseltilme ve kademe
ilerlemeleriyle, disiplin ve ceza kovuşturmalarında yetkili kurul, Memurlar Seçim ve Disiplin Kuruludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sayıştay Yargı ve Karar Organlarının Kuruluş, İşleyiş, Görev ve Yetkileri
Daireler:
Madde 14 – (Değişik: 7/3/1985 - 3162/1 md.)
Bir Başkan ile altı üyeden kurulu daireler birer hesap mahkemesidir. Daireler, bir başkan ve dört üye ile
toplanır, hüküm ve kararlar oy çokluğuyla verilir.
4339
Daireler;
a) Sorumluların hesap ve işlemlerini yargılayarak hükme bağlar.
b) Gerektiğinde, genel uygunluk bildirimleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacak diğer
raporlar hakkında görüş bildirir.
c) Birinci başkan tarafından görüşülmesi istenilen konular hakkında karar verir.
Daire başkanlığının boşalması, daire başkanının izinli veya özürlü olması veya birinci başkanlığa vekalet
etmesi halinde en kıdemli üye daire başkan vekilliğini yapar. Kıdemde esas, üyeliğe seçilmedir.
Daireler Kurulu:
Madde 15 – (Değişik: 21/5/1970 - 1260/4 md.)
Daireler Kurulu, Temyiz Kuruluna seçilen Başkan ve üyelerin dışında kalan Başkan ve üyelerden
kurulur.
En kıdemli Daire Başkanı Kurula Başkanlık eder.
Kurul üye tamsayısının en az üçte ikisi ile toplanır. Kanuni mezuniyet veya münhal üyelik sebebiyle
toplantı yeter sayısının sağlanamadığı hallerde, dairelerden kurula ayrılmış bulunan üye sayısını aşmamak ve o
toplantıya münhasır olmak kaydiyle Kurul Başkanı tarafından yeter sayıyı sağlıyacak kadar üye toplantıya davet
edilebilir. Oyların eşitliği halinde Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulur.
Daireler Kurulu 105 inci madde gereğince verilecek Sayıştay mütalaasını tespit eder.
Daireler Kurulu bu kanunla kendisine verilmiş olan diğer görevleri yapar ve Birinci Başkan tarafından
incelenmesi istenen konularla işlemleri görüşerek karara bağlar.
Savcı doğrudan doğruya veya Kurul Başkanının çağrısı üzerine oy hakkı olmamak şartiyle Kurula
katılabilir.
Temyiz Kurulu:
Madde 16 – Temyiz Kurulu 4 yıl için Sayıştay Genel Kurulunca daire başkanları arasından seçilecek 4
daire başkanı ile her daireden seçilecek 2 üyeden kurulur.
Her yıl kurul üyelerinin dörtte biri yenilenir. Üyeliği sona erenlerin yeniden seçilmeleri caizdir.
Kurula en kıdemli daire başkanı başkanlık eder.
Duruşmalı oturumlarda savcı kurul huzurunda savunmasını yapar.
(Değişik: 21/5/1970 - 1260/5 md.) Kurul üye tamsayısının en az üçte ikisi ile toplanır. Kanuni
mezuniyet ve münhal üyelik sebebiyle toplantı yeter sayısının sağlanamadığı hallerde, dairelerden Kurula
seçilmiş bulunan üye sayısını aşmamak ve o toplantıya münhasır olmak kaydiyle Kurul Başkanı tarafından yeter
sayıyı sağlıyacak kadar üye toplantıya davet edilebilir. Mevcudun çoğunluğu ile karar verir. Oyların eşitliği
halinde Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulur.
Kararı temyiz edilen daire başkan ve üyelerinin oy hakkı olamaz.
Temyiz Kurulu üyeleri 22 nci maddede gösterilen görevleri de yapar.
Temyiz Kurulu Sayıştay dairelerince verilen ilamların son hüküm merciidir.
Genel Kurul:
Madde 17 – Genel Kurul, Birinci Başkanının Başkanlığı altında daire başkanlariyle üyelerden kurulur.
4340
Genel Kurul bu kanunla kendisine verilmiş olan görevleri yapar ve Birinci Başkan tarafından
incelenmesi istenilen diğer konu ve işlemleri görüşerek karara bağlar.
Savcı doğrudan doğruya veya Birinci Başkanın çağrısı üzerine; oy hakkı olmamak şartiyle, Genel
Kurulda bulunabilir.
(Değişik: 26/6/1996 - 4149/5 md.) Genel Kurul mevcut üye sayısının en az üçte ikisi ile toplanır,
mevcudun salt çoğunluğu ile karar verir. Oyların eşitliğinde Birinci başkanın bulunduğu taraf üstün sayılır.
İdari nitelikteki kararların birleştirilmesi:
Madde 18 – Dairelerin kararları veya bir dairenin iki kararı arasında aynı meselede aykırılık bulunur
veya bir içtihadın değişmesine lüzum görülür ya da bu mahiyette bütün işlemlere uygulanabilecek kararlar
almaya ihtiyaç duyulursa, mesele Genel Kurulda görüşülerek karara bağlanır. Bu meselenin görüşülmesinde
savcı da bulundurulur.
Sayıştaya ilişkin kanun tasarı ve teklifleri:
Madde 19 – Sayıştaya ilişkin olarak yapılan kanun tasarısı ve teklifleri hakkında görüşlerini tesbit
etmek, vize ve denetleme işleri için yönetmelikler yapmak, Genel Kurulun görevleri arasındadır.
Savcı:
Madde 20 – Savcı aşağıdaki görevleri yerine getirir:
a) Hesapların incelenmesi ve yargılanması safhalarında iddia ve düşüncesini bildirmek,
b) Uygunluk bildirimlerinin ve Cumhuriyet Senatosuyla Millet Meclisine sunulacak raporların Sayıştay
Genel Kurulunda görüşülmesi sırasında hazır bulunarak görüşünü açıklamak,
c) Kanunların sorumlular hakkında cezai veya inzibatı kovuşturmayı emrettiği hususlarda buna ait
hükümlerin uygulanmasını izlemek,
ç) Hesapların yargılanması sırasında veya her hangi bir suretle sorumluların cezai veya inzibati cezayı
gerektiren hallerine vakıf olduğu takdirde durumu Maliye Bakanlığına ve diğer ilgili makamlara yazı ile
bildirmek,
d) Birinci Başkan tarafından verilen işleri görmek,
e) Kanunda yazılı süreler içinde hesaplarını vermiyen saymanlar hakkında yapılacak işlemler dolayısiyle
düşüncesini bildirmek,
f) Kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Sayıştay Mensuplarının Görev ve Yetkileri
Birinci Başkan:
Madde 21 – Birinci Başkan Sayıştayın en büyük amiri olup Sayıştayın genel işleyişinden sorumludur.
Genel Kurulun Başkanıdır. Gerekli gördükçe temyiz ve daireler kuruluna da başkanlık eder. Bu kurullara
verilecek işleri düzenler ve görüşmeleri yönetir.
Birinci Başkan, Sayıştaya düşen bütün ödevlerin iyi yapılmasını ve iç yönetimin düzenli bir surette
yürütülmesini sağlamak için gereken tedbirleri alır.
Daire başkanlarının ve üyelerin dairelere ayrılması, işlerin dairelere dağıtılması, denetçilerin
ve personelin görevleri ve görev yerlerinin tayin ve tesbit olun4341
ması, denetleme gruplarının kurulması, hesapların merkezde veya yerlerinde incelenmelerine ilişkin
programların yapılması Birinci Başkana aittir.
Birinci Başkan görevinde bulunamıyacağı zaman daire başkanlarından birini yerine vekil bırakır. Vekil
tayin etmemiş olduğu veya Birinci Başkanlığın açık bulunduğu hallerde daire başkanlarının en kıdemlisi vekillik
yapar.
Daire başkanları ve üyeler:
Madde 22 – Daire başkanları, dairelerine ayrılan hesapların yargılama ve bunlara ilişkin tutanak ve
ilamların düzenlenme ve sonuçlandırılması işleriyle ve diğer işlerin yapılmasını sağlamakla görevlidir.
Üyeler denetçi raporlarını inceler ve düşüncelerini yazılı olarak belirtir. Ayrıca bu kanunda gösterilen
diğer işleri yapar.
Genel Sekreter:
Madde 23 – (Değişik: 2l/5/1970 - 1260/6 md.)
Genel Sekreter yönetim işlerinde Birinci Başkanın yardımcısıdır.
Birinci Başkan, kendisine bu kanunla verilmiş yönetime ilişkin görevlerden bir kısmını kendi adına
yürütme görevini Genel Sekretere verebilir.
Genel Sekreter, denetim guruplariyle şubelerini ve idari şubeleri Birinci Başkan adına yönetir ve
denetler.
Mesleki araştırma, inceleme ve yayın işlerini düzenler.
Genel Sekreter Genel Kurula ve Daireler Kuruluna üye sıfatiyle katılır.
Genel Sekreter yardımcıları, Genel Sekretere verilmiş görevlerin yerine getirilmesinde yardımcı olurlar.
Bunlar arasındaki iş bölümü Genel Sekreterce yapılır.
Raportörler :
Madde 24 – Raportörler, bağlı bulundukları daire ve kurullara bu kanunla verilen görevlerle ilgili
kararları yazmak ve verilen hükümler dairesinde tutanak ve ilamları düzenlemek ve bunların gerektirdiği diğer
bütün işlemleri yapmakla görevlidirler.
Denetçiler:
Madde 25 – Denetçiler, incelenmek üzere Birinci Başkanlıkça veya onun adına grup şeflerince
kendilerine verilen idare hesaplariyle kesin hesapları ve işlemleri, kanun, tüzük, yönetmelik ve genelgelerdeki
esas ve usuller dairesinde inceliyerek sonucunu birer raporla Birinci Başkanlığa bildirmek ve bu kanunla verilen
diğer Sayıştay hizmetlerini yapmakla görevlidirler.
Denetçiler; anlam, uygulama veya sonuçları bakımından Hazine menfaatlerini zarara uğratıcı nitelikte
gördükleri kanun, tüzük, yönetmelik, kararname ve sair mevzuat hükümlerini, inceleme sırasında tesbit ederek
bunları gerekçesiyle birlikte ve yazılı olarak Birinci Başkanlığa bildirirler. Birinci Başkan, bu bildirileri derhal
Genel Kurula havale eder ve bunlardan Genel Kurul karariyle kabule değer görülenler üç aylık raporlarla
Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisine sunulur.
Denetçiler tarafından hesap ve işlemlerin inceleme usulleri denetleme gruplarının çalışma şekilleri ile
grup şeflerinin görev ve sorumlulukları bir talimatta belirtilir.
Yönetim mensupları :
Madde 26 – Sayıştayın işlemesiyle ilgili yönetim işleri bu kanuna bağlı kadrolarda yazılı memurlar
tarafından yapılır.
4342
Kurulacak yönetim dallarının görevleriyle bu görevlerin yapılma yolları, ilgililerin sorumluluk dereceleri
yönetmeliğinde gösterilir.
Memurlar seçim ve disiplin kurulu:
Madde 27 – Memurlar Seçim ve Disiplin Kurulu iki takvim yılı için Genel Kurulca seçilecek bir daire
başkanı, bir üye, bir uzman denetçi veya raportör, başdenetçi ile Genel Sekreterden kurulur.
Aynı şekilde birer yedek seçilir.
Kurula daire başkanı başkanlık eder.
Kurul üye tamsayısı ile toplanır ve oy çokluğuyla karar verir.
Uzman denetçi veya raportör, başdenetçi şahıslarını ilgilendiren konuların görüşüldüğü toplantılara
katılamazlar.(1)
BEŞİNCİ BÖLÜM
Sayıştayın Görev ve Yetkileri
Sayıştayın görevleri:
Madde 28 – Sayıştay aşağıda gösterilen görevleri yerine getirir:
I - A) Genel ve katma bütçeli dairelerin,
B) (A) bendinde yazılı daireler tarafından sermayesinin yarısı veya yarısından fazlasına katılmak
suretiyle sabit veya döner sermayeli veya fon şeklinde kurulan kurum ve teşebbüslerin,
C) Kanunlarla Sayıştay denetimine tabi tutulan diğer kurumların bütün gelir, gider ve mallariyle nakit,
tahvil, senet gibi kıymetlerinin (Emanet niteliğinde olanlar dahil) alınıp verilmesini, saklanma ve kullanılmasını
denetler. Sorumluların hesap ve işlemlerini yargılıyarak kesin hükme bağlar.
II - Devlete ait ikraz, istikraz ve taahhütlerle çeşitli kaynaklardan bağış ve yardım suretiyle elde edilen
nakdi veya ayni kıymetleri, Hazine bonolarını, bütün kefalet, kredi ve Hazine avanslarını kaydedip denetler.
III - (Değişik: 7/3/1985 - 3162/2 md.) Genel ve katma bütçelere ilişkin genel uygunluk bildirimlerini,
Anayasada belirtilen süre içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.
IV - Gerektiğinde mali işlere ve hesap usulleriyle gelir tahakkuk sistemlerine dair Cumhuriyet Senatosu
ve Millet Meclisine rapor verir.(2)
V - Denetimine tabi kuruluşların hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda gerekli gördüğü hususlara
dair Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisine rapor verir.(2)
VI - Sayıştay, kanunlarla kendisine verilen diğer görevleri yerine getirir.
Sayıştayın yetkileri:
Madde 29 – Sayıştay, bu kanunla veya diğer kanunlarla yüklendiği görevlerin yerine
getirilmesi sırasında Bakanlık, kurul ve kurumlarla, idare amirlikleriyle, say-
——————————
(1) Bu maddenin son fıkrasındaki "Genel Sekreter" deyimi 2l/5/1970 tarih ve 1260 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi ile
metinden çıkarılmıştır.
(2) Bu hükmün uygulanmasında ek 2 nci maddeye bakınız.
4343
man ve diğer sorumlularla doğrudan yazışmaya, gerekli gördüğü belge, defter ve kayıtları göndereceği
mensupları vasıtasiyle görmeye veya dilediği yere getirtmeye ve sözlü bilgi almak üzere her derece ve sınıftan
ilgili memurları çağırmaya, bakanlık, daire ve kurumlardan temsilci istemeye yetkilidir.
Sayıştay denetimine giren işlemlerle ilgili her türlü bilgi ve belgeyi, Devlet, özel idare, belediye ve sair
bütün resmi kurum ve kurullarla diğer gerçek ve tüzel kişilerden (Bankalar dahil) istiyebilir.
Sayıştay denetimine giren daire ve kurumların işlemleriyle ilgili kayıtları, eşya ve malları, işleri ve
hizmetleri görevlendireceği mensupları veya bilirkişiler tarafından yerinde ve işlem ve olayın her safhasında
incelemeye yetkilidir. Bilirkişinin hukuki durumu, yetkisi ve sorumluluğu genel hükümlere tabidir. Bu maddenin
uygulanmasında izlenecek usul ve esaslar yönetmeliğinde belirtilir.
Bu madde gereklerini haklı bir sebebe dayanmaksızın tam olarak yerine getirmiyen birinci ve ikinci
fıkralarda yazılı ilgililer hakkında, Sayıştayın istemi üzerine dairelerince disiplin kovuşturması yapılmakla
beraber bu gibiler için ayrıca genel ve özel hükümler dairesinde işlem de yapılır.
ALTINCI BÖLÜM
Vize
Tescil ve önceden vizeye tabi işlemler:
Madde 30 – (Mülga: 10/12/2003 – 5018/81 md.)
Harcamaların kısa dönemde incelenmesi:
Madde 31 – (Değişik: 21/5/1970 - 1260/8 md.)
Genel ve katma bütçelerden yapılan harcamalar Sayıştay'ca harcamadan sonra ve aylık olarak
incelemeye tabi tutulabilir. Bu suretle incelenecek hesaplara ilişkin belge, kayıt, defter ve cetvellerin Sayıştay'a
gönderilme süreleri ve bu tarz incelemenin hangi yerlerdeki hesaplara uygulanacağı Maliye Bakanlığının
mütalaası alınarak Genel Kurulca tespit edilir.
Denetçiler tarafından yapılan inceleme sonucunda mevzuata uygun görülmeyen işlemler 48 inci
maddede yazılı esaslar dairesinde gerekçesi ile birlikte sorumlulara bildirildikten ve yazılı savunmaları
alındıktan sonra, rapor, hesabın tümü hakkında düzenlenir.
Bu kanun gereğince yapılacak inceleme ve denetlemeler sırasında, harcamaların ilişkin bulunduğu
mevzuat yoruma müsait görüldüğü takdirde keyfiyet Sayıştay görüşü tespit edilmek üzere Birinci Başkanlığa
bildirilir ve alınacak sonuca göre işlem yapılır.
4344
Vize ve tescilde uygulanacak usul:
Madde 32 – (Mülga: 10/12/2003 – 5018/81 md.)
Kesin geri çevirme:
Madde 33 – (Mülga: 10/12/2003 – 5018/81 md.)
Madde 34 - 35 – (Mülga: 21/5/1970 - 1260/17 md.)
Tescile tabi olmıyan sözleşmelerin Sayıştay'a gönderilmesi:
Madde 36 – (Mülga: 10/12/2003 – 5018/81 md.)
İnceleme süresi:
Madde 37 –(Mülga: 10/12/2003 – 5018/81 md.)
4345
YEDİNCİ BÖLÜM
Denetleme
Genel esaslar:
Madde 38 – Sayıştay denetimine giren idare ve kurumların:
a) Gelir, gider ve mal işlemlerini, bu işlemlere ait sayman hesaplarını bütün kayıt ve belgeleriyle birlikte
incelemek ve neticede bütün bu işlem ve hesapları yargılama yolu ile;
b) Bütçe hesabının ve bu nitelikteki diğer hesapların kesilmesini, sayman hesaplarının sonuçlarını,
ilgisine göre kesinhesap kanunu tasarıları veya kesin mizan ve bilançolarla karşılaştırmak suretiyle;
c) Kanunlarda belirtilen diğer konuları ilgili daire ve kurumlardan alınacak bilgi ve belgeleri incelemek
ve Sayıştayda gerekli kayıtları kurmak suretiyle;
Denetler.
Askeri kadrolarla askeri teçhizat, levazım, ayniyat, fabrika ve müesseseler, Sayıştay denetimine tabidir.
Ancak, bunların denetim usulleri, Sayıştayın görüşü alındıktan sonra Milli Savunma ve Maliye Bakanlıklarınca
yapılacak bir yönetmelikte belirtilir.
Hesapların verilme zamanı:
Madde 39 – Hesap ve işlemleri Sayıştayın denetimine giren idare ve kurumların kanunlarına göre bir
bütçe veya hesap yılı veya hesap devresi içindeki bütün gelirlerinin, giderlerinin ve mallarının hesapları
saymanlar tarafından engeç mahsup devresini takibeden bir ay içinde Sayıştaya verilir.
Mal işlemlerinin hesap devresi, 5 yıldan fazla olmamak şartiyle, ilgili saymanlık işlemlerinin durumuna
göre, Sayıştayca tesbit olunur.
Hesap ve işlemlere ait belge, kayıt, defter ve cetvellerin yıl veya hesap devreleri içinde, bir aydan fazla
olmamak üzere, belirtilecek müddetler sonunda gönderilmesine veya yerinde incelemeye hazır bulundurulmasına
Sayıştayca karar verilebilir. Bu hal yukardaki fıkralar gereğince yıl veya hesap devreleri sonlarındaki hesap
verme mecburiyetini kaldırmaz.
Hesapların niteliği:
Madde 40 – Gelir, gider ve mal işlemlerinin hesapları Sayıştaya ayrı ayrı verilir. Daire ve kurumların bir
bütçe veya hesap yılında veya özel kanuna göre kabul edilmiş olan hesap devresi içinde:
a) Tahakkuk eden ve tahsil edilen bütün gelirlerin, gelir artıklarının ve emanetlerin miktar ve mahiyetini
gösteren cetvel ve defterlerle bunlarla ilgili her türlü belgeler, gelir hesabını;
b) Yapılan harcamaların ve bunlara ilişkin olarak alınan para ve sair kıymetlerin miktar ve mahiyetini
gösteren cetvel ve defterlerle bunlarla ilgili her türlü belgeler, gider hesabını;
4346
c) Mevcut ve alınan, sarf olunan, satış, yoketme veya sair suretlerle elden çıkarılan her türlü malların ve
eşyanın miktar ve mahiyetini gösteren cetvel ve defterlerle bunlarla ilgili her türlü belgeler, mal hesabını teşkil
eder.
28 inci maddenin 1 (B) ve (C) bendlerinde söz konusu sabit veya döner sermayeler veya fonlar veyahut
kurumların yetkili mercilerce onaylanmış bütçe ve kadrolariyle kesinhesapları ve bunlarla ilgili kararlar, bilanço
esasına göre hesap yürüten kurumlarda ise kesin mizan ve bilançolar, Sayıştaya verilecek hesaplara dahildir.
Yukarıdaki fıkralarda sözü geçen cetvel, defter ve belgelerin cins ve nevileri ve verilme devreleri,
Sayıştayca bir genelgeyle belirtilir.
Özel mevzuatına göre bir saymanın aynı zamanda gelir, gider ve mal işlemlerini yapmakla görevli
olması halinde, hesapların bu işlemlerin tamamına veya bir kısmına şamil olması veya ayrı ayrı verilmesi
hallerini ve hesapların verilme tarz ve şekillerini, Sayıştay bir genelgeyle tesbit ederek ilgili idare, kurum ve
saymanlara tebliğ eder.
Saymanlar:
Madde 41 – Sayıştaya hesap vermekle yükümlü olan saymanlar şunlardır:
1. Gelir saymanları;
2. Gider saymanları;
3. Mal saymanları.
Sayman durumunda olanlar:
Madde 42 – Usulüne uygun olarak sayman sıfatiyle görevlendirilmediği halde kendiliğinden veya
verilen emir üzerine gelirleri toplıyan, harcıyan ve malları saklıyan ve idare edenler de bu işlemler bir saymanın
hesabına dahil edilmediği takdirde, sayman addolunur ve kanun hükümleri gereğince sayman sıfatiyle hesabını
Sayıştaya vermeye zorunlu olup saymanlar hakkındaki sorumluluk bunlar hakkında da uygulanır.
Eğer bu hal amirlerinin yazılı emirleri üzerine cereyan etmiş ise sorumlulukta onlar da ortaktırlar.
Saymanlıkların ve saymanların Sayıştaya bildirilmesi:
Madde 43 – Bakanlıklar ve katma bütçeli dairelerle Sayıştay denetimine tabi olan bütün idare ve
kurumlar her hesap yılı başından önce merkez yurt içi ve yurt dışındaki bütün kuruluşlarına giren saymanlıkların
nevileri ile bulundukları mahalleri, görev sahalarının hudut ve şümulünü, saymanlıklara bağlı mutemetliklerle
depo, ambar ve benzeri işyerlerinin açık adreslerini, görev başındaki saymanların ad ve soyadlariyle sicil
numaralarını, aylık, ücret ve derecelerini Sayıştaya bildirmekle ve sorumluların imza sirkülerlerini göndermekle
yükümlüdürler.
Yıl içinde yapılan değişiklikler de değişiklik tarihinden itibaren en çok bir ay içinde aynı suretle
Sayıştaya bildirilir.
Saymanların hesap vermesi:
Madde 44 – Hesaplar, saymanlar tarafından bu kanunda ve diğer kanunlarda yazılı süreler içinde
tamamlanarak incelenmeye hazır vaziyette bekletilir veya Sayıştayın bildireceği yere gönderilir.
Hesaplar görev başında bulunan sonuncu sayman tarafından hazırlanır ve verilir. Hesabın
verilmemesinden doğan sorumluluk buna aittir.
4347
Hesabını tamam olarak hazırladıktan sonra başka yere naklolunan, emekliye ayrılan veya Bakanlık
emrine alınan saymanlar, haleflerine verdikleri devir sırasında hazırladıkları hesaplarını da devrederler ve bu
husus devir tutanağında belirtilir.
Ölüm, sağlık durumu ve sair mücbir sebeplerle hesap vermeye muktedir olamıyan veya hesap vermekten
kaçınan saymanların hesapları bağlı bulundukları dairelerce kurulacak bir kurul eliyle yeni saymana devredilir.
Saymanlığın başka bir saymanlığa katılması halinde, sayman o tarihe kadarki hesabını yeni saymana
devre, saymanlığın kaldırılması halinde ise, sayman bu hesabı üç ay içinde Sayıştaya vermeye zorunludur.
Sorumluluk halleri:
Madde 45 – Sorumlularca; gelir, gider, mal ve kıymetlerden mevzuata uygun olarak tahakkuk
ettirilmediği, alınmadığı, harcanmadığı, verilmediği, saklanmadığı veya idare edilmediği Sayıştayca kesin
hükme bağlananları, sorumlular keyfiyetin idarece kendilerine bildirilmesinden başlıyarak üç ay içinde Hazineye
ödemekle zorunludurlar.
Sayıştayca haklarında verilen kesin hükümler sorumlulara ve ayrıca gerekli kovuşturma yapılmak üzere
Maliye Bakanlığına 63 üncü madde uyarınca tebliğ edilir.
Malın ödettirilmesi, yok olma tarihindeki rayiç bedel üzerinden, bu tarih belli değilse malın satın alındığı
tarih ile kaybolmanın tesbit edildiği tarih arasındaki en yüksek rayice göre bulunacak bedel üzerinden olur.
Devlet mallarının hasara uğratılması halinde uygulanacak genel hükümler saklıdır.
(Son fıkra İptal: Anayasa Mahkemesinin 6/3/1973 tarih ve E. 1972/56, K. 1973 /11 sayılı kararı ile.)
Hesapların incelenmesi:
Madde 46 – Sayman hesaplarından hangilerinin merkezde veya hesap yerlerinde inceleneceğine Genel
Kurul karar verir. Bu hesaplar Birinci Başkanın görevlendireceği denetçiler tarafından incelenir.
Ancak, kayıtlı mallarının değerleri toplamı 500 000 lira ve daha yukarı olan mal saymanlıkları yerinde
denetlenir.
Merkezde incelenmekte olan saymanlık hesaplarından herhangi birinin yerinde incelenmesine ilgili
denetçinin istemi üzerine hesabın bağlı bulunduğu dairece karar verilebilir. Bu karar Genel Kurulca da uygun
bulunduğu takdirde bu hesaplar Birinci Başkanın görevlendireceği denetçiler tarafından yerinde incelenir.
İnceleme sırasında;
1. Gelirlerin, alacakların ve her türlü hakların kanunlara, tüzüklere ve yönetmeliklere ve bütçedeki
tertiplerine uygun olarak tahakkuk, takip ve tahsil edilip edilmediği,
2. Giderlerin,
a) Kanunlara, tüzüklere, yönetmeliklere ve bütçedeki tertibine, ödeneğine ve kadroya uygun olarak
harcanıp harcanmadığı,
b) Ödemenin istihkak sahiplerinin veya vekillerinin kimliği araştırılmak suretiyle yapılıp yapılmadığı,
c) İdare hesabına giren bütün işlemlerin para ve sair kıymet hareketlerinin kanun, tüzük ve
yönetmeliklerdeki hükümlere uygun bulunup bulunmadığı,
4348
3. Taşınır ve taşınmaz malların giriş, saklanış, kullanış ve çıkışları ile bunların bulunması gerekli olan
yerlerde tamamen mevcut olup olmadığı hususlarının yürürlükteki kanun, tüzük ve yönetmelik esaslarına göre
yapılıp yapılmadığı,
4. Yukardaki fıkralarda yazılı bütün işlem ve hesapların belgelere ve kayıtlarına uygun olup olmadığı,
Araştırılır.
Ödemelerin gerekçelerine uygunluğu:
Madde 47 – Sayıştay, yapacağı incelemeler sırasında, denetimine giren bütün daire ve kurumların
bütçelerine konulmuş olan ödeneklerin bütçede gösterilen iş, hizmet ve ihtiyaçlara harcanıp harcanmadığı
hakkındaki görüşünü uygunluk bildirimlerine derceder.
Denetçi raporları:
Madde 48 – Denetçiler kendilerine verilen hesapları bu kanunla diğer kanunlarda yazılı esaslar ve
yönetmeliğindeki usuller gereğince inceler ve sonucu gösterir bir rapor düzenler. Bu inceleme sırasında
mevzuata uygun bulmadığı veya noksan gördüğü işler hakkında sorumluların yazılı savunmalarını alması ve
düşüncesiyle birlikte raporda göstermesi şarttır.
Usulü dairesinde yapılan bildirime bilgi edinilmesinden itibaren en çok otuz gün içinde cevap vermiyen
sorumluların savunmaları beklenmiyerek mevcut bilgi ve belgelere göre rapor düzenlemekle beraber, bunlar
hakkında ayrıca bu kanun esaslarına göre disiplin veya ceza kovuşturulması isteminde bulunulur.
Bu raporlarda hesabın doğruluğu ve denkliği ve belgelerin tamam olup olmadığı ve inceleme neticesinde
sorumluluğu gerektiren hususlar görülüp görülmediği ve ayrıca 28 inci maddenin birinci fıkrasının (B) ve (C)
bendlerinde yazılı sabit veya döner sermayeli veya fon şeklinde kurulan teşebbüs ve kurumların harcama ve
çalışmalarının kuruluş gayelerine uygun bulunup bulunmadığı da raporların sonunda açıklanır.
Bilgi ve belge verme zorunluluğu:
Madde 49 – Sorumlular veya diğer ilgili memurlar denetçilerin istiyeceği bilgiyi vermeye, kayıtlarla
belgeleri geciktirmeksizin göstermeye veya vermeye mecburdurlar.
Sorumluların yanında bulunmıyan belgeler ilgili dairelerden istenir. Sorumlular belgelerin asıllarını ve
aslı gösterilemiyen belgelerin ikinci nüshalarını göstermek zorundadırlar.
Yukardaki hükme uymıyanlar hakkında bu kanun esaslarına göre ceza veya disiplin kovuşturması
yapılır.
Raporlar üzerinde yapılacak işlem:
Madde 50 – İncelenmesi bitirilen hesapların raporları ona ait cetvel ve belgelerle birlikte Birinci
Başkanlığa verilir. Başkanlık bunları yargılanmak üzere dairelere verir.
Saymanlarla diğer görevliler hakkında uygulanacak cezalar:
Madde 51 – Hesabını kanun hükümleri dairesinde zamanında ve tam olarak vermiyen saymanlarla; Sayıştay
denetimine giren daire ve kurumlar görevlilerinden, denetleme ve yargılama sırasında, istenilen her çeşit bilgi, belge ve
defterleri vermiyen ve denetleme ve yargılamayı güçleştirenlerin aylıkları, Sayıştayın istemi üzerine ilgili dairelerince,
hesabını veya istenen bilgi, belge ve defterleri eksiksiz verinceye kadar yarım olarak ödenir ve yarım aylık kesilmeye
başlandığı tarihten
4349
itibaren saymanlar en çok üç ay, diğer görevliler ise Sayıştayca belli edilen süre içinde yine hesabını veya
istenilen bilgi, belge ve defterleri vermez veya denetleme ve yargılamayı güçleştiren sebepleri ortadan
kaldırmazlarsa bu defa ilgili dairelerince tayinlerindeki usule göre işten el çektirilerek haklarında gerekli
kovuşturma yapılır.
Sayıştay ilamlarının infazını izlemiyenler hakkında da aynı hükümler uygulanır.
Hesap vermiyen saymanlar:
Madde 52 – Emeklilik, Bakanlık emrine alınma ve benzeri sebeplerle hesabını devretmeden temelli
veya geçici olarak vazifeden ayrılmış bulunan saymanlar hesaplarını verinceye kadar, aylık ve diğer
istihkaklarının ödenmesi geciktirilir.
Başka vazifeye naklen atanan saymanlar da devrini vermedikçe yeni görevlerine başlıyamazlar. İstifa
suretiyle ayrılan saymanlardan devrini zamanında vermiyenler sonradan Sayıştay denetimine tabi daire ve
kurumlarda bir göreve atanamazlar.
Ceza uygulaması hakkında Sayıştaya bilgi verilmesi:
Madde 53 – İlgili daireler 51 ve 52 nci maddeler hükümlerinin uygulanış ve sonucu hakkında Sayıştaya
bilgi vermeye zorunludurlar.
Disiplin kovuşturması:
Madde 54 – Sayıştayın istemi üzerine 51 ve 52 nci maddeler hükümlerini uygulamıyanlar hakkında
dairelerince disiplin kovuşturması yapılır.
İkraz, istikraz, kredi ve avansların denetimi:
Madde 55 – a) Devletçe müessese ve fertlere ikraz ve taviz olarak verilip Hazinece açılacak hesaplara
kaydedilen paralar, sayman hesapları arasında Sayıştayca incelenir ve izlenir.
Özel kanunlarla Hazinenin kefalet ettiği istikraz muameleleri dahi Sayıştayca incelemeye ve izlemeye
tabidir.
Bu inceleme neticeleri uygunluk bildirimlerine yazılır.
b) Genel ve katma bütçeli dairelerce yapılan istikrazlarla alınan avanslar ve hizmet karşılığı olmıyarak
çıkarılan Hazine bonoları miktar ve faizleri ve itfa bedelleri kanunlarındaki hükümlere göre Sayıştayca
kaydolunur. İstikraz ve avans sözleşmeleri hakkında bağıtlama tarihinden ve Hazine bonoları hakkında imza ve
ihraç tarihinden itibaren 3 ay içinde Sayıştaya bilgi verilir.
Bu konudaki inceleme sonuçları uygunluk bildirimlerinde gösterilir.
c) Kanunları gereğince mutemet ve müteahhitlere verilen avanslarla açılan krediler dahi Sayıştayca
incelenir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Yargılama
Hesapların dairelerce incelenmesi:
Madde 56 – Daire başkanları dairelerine verilen hesap raporları hakkında savcının yazılı düşüncesini
alırlar.
Savcılıktan gelen raporlar daire başkanlığınca düşüncesi bildirilmek üzere üyelere verilir.
Üyeler kendilerine verilen raporlar üzerine gerekli incelemeyi yapar. Gerektiğinde raporda ilişiksiz
görülen kısımların da her cihetine bakılıp bakılmadığını araştırır ve düşüncelerini yazmak suretiyle raporları
Daire Başkanlığına geri verirler.
4350
Üyelerce, raporlar üzerinde yapılacak inceleme sırasında lüzum görüleni üyenin teklifi üzerine Daire
Başkanlığınca hesabın her cihetine bakılıp bakılmadığının araştırılması için uzman denetçilerden birine verilir.
Uzman denetçi hesapta yeniden ilişikli hususlar görürse, usulü dairesinde sorumluların savunmasını alır ve
yazacağı rapor, düşüncesi bildirilmek üzere savcılığa gönderilir. Savcılıktan gelen bu hesap dosyası Daire
Başkanı tarafından tekrar üyeye verilir.
Hesapların yargılanması:
Madde 57 – Üyelerin yazılı düşüncesi üzerine dairece hesabın yargılanmasına başlanır. Yargılama
sırasında lüzum görülürse savcı davet edilerek düşüncesi sorulur.
Saymanın beraatine yeterli belgeler:
Madde 58 – Resmi daireler, mutemetlere veya istihkak sahiplerine posta veya bankalar vasıtasiyle
gönderilen paralarla mukadder kıymetli senet veya ayniyata ait alındılar saymanın beraatine yeterlidir.
Merkez veya diğer saymanlıklar adına harcama yapılmış ve bunlara ait para yerine geçen evrak ve
senetler yerlerine gönderilmişse merkez veya ilgili saymanın bunların alındığını bildiren belgeleri Sayıştaya
göndermesi ödemeyi yapan saymanı beraat ettirir.
Bu belgeler gönderilmediği takdirde bunların postaya verildiği sırada yapılan tutanakların veya kaybolan
evrakın resmi kayıtlarından alınacak onanmış örnekleri dahi beraat için muteber sayılır. Ancak bu evrak ve
senetler kanun, nizam ve kararlara uygun değilse saymanın bu kanuna göre olan sorumluluğu devam eder.
Posta idarelerine tutanaklariyle kıymetli posta paketi halinde teslim edilen paralar gönderildiği yerde
tamam olarak çıkmazsa idare ve adliyece yapılacak soruşturmaya ve verilecek karara göre sorumluluk belli olur.
Belge ibraz edilememesi:
Madde 59 – Zaruri sebeplerle asılları veya ikinci nüshaları ibraz veya tevdi edilemiyen hallerde,
hizmetin yapıldığını ve karşılığının hak sahibine verildiğini gösteren evraka, belgeye ve mevcut kayıt ve delillere
göre, savcının düşüncesi alındıktan sonra sorumluların beraat veya zimmetine hükmedilir.
Olağanüstü hallerde belge ibraz edilememesi:
Madde 60 – Savaş, yangın, sel, deprem, idari ve askeri sebeplerle, tahliye gibi olağanüstü haller
dolayısiyle veya çalınma ya da mücbir sebeplerle kaybolduğu anlaşılan belge ve kayıtların bulunmasına ve
gönderilmesine imkan bulunmadığı idare kurullarınca tutanakla onanırsa, sayman mevcut delillere göre
yargılanır.
Ancak yukarda yazılı hallerin vukuunda, saymanın durumu derhal yazı ile üstüne bildirmesi ve
zimmetini ibra için 15 gün içinde bağlı olduğu bakanlık veya daireye başvurması şarttır. Bu takdirde saymanın
beraati veya sorumluluğu bakanlık veya dairesinin düşüncesi alınmak suretiyle Sayıştayca hükme bağlanır.
Hüküm ve tutanaklar:
Madde 61 – (Değişik: 7/3/1985 - 3162/4 md.)
Hesap ve işlemlerin yukarıdaki maddelere göre yargılanması sonunda beraat veya tazmin hükmü verilir.
Bu hükümler dışında gerekli görülen hususların ilgili mercilere bildirilmesi kararlaştırılabilir.
Yargılama sırasında, mahkemelere veya yürütülen bir soruşturma için ilgili idari mercilere
verilmiş olması nedeniyle belgeleri bulunmayan hesap ve işlemlerle yargılama konusu olan bir
işleme ilişkin bilgi ve belgelerin yeterli görülmemesi ve
4351
kovuşturma veya soruşturma sonucunun beklenmesine gerek görülen hallerde, bu hususlara ilişkin hesap ve
işlemlerin yargılanması durdurularak, sayman hesabı hakkındaki hükmün dışında bırakılabilir. Hüküm dışı
bırakılan miktarlara ilişkin hesap ve işlemler, tamamlandıkları tarihten itibaren iki yıl içinde yargılanmadığı
takdirde, 66 ncı madde hükmü uygulanır.
Verilen hüküm ve kararların özeti, daire başkanı tarafından rapora yazılıp imza edilir. Ayrıca tutanak
yapılması ve daire başkanı ile üyeleri tarafından imza edilmesi lazımdır.
İlamlar:
Madde 62 – İlam müsveddeleri mahkeme kurulu tarafından görülüp imza edildikten sonra bundan
gereği kadar ilam çıkarılır. Bu ilamlardan ikişer nüshası daire başkanı ve üyeler tarafından imza edildikten sonra
imzalı nüshalardan birisi dairede alıkonulup diğeri ve imzasız nüshaları hesap dosyası ile birlikte Birinci
Başkanlığa verilir. Bu ilamlar Birinci Başkan veya tevkil edeceği kimseler tarafından Sayıştay mührü ile
mühürlenip imza edildikten sonra mahkeme kurulu tarafından imzalı nüshası genel sekreterlikçe saklanır.
İlamların bildirilmesi ve tavzihi:
Madde 63 – Sayıştay ilamlarının birer nüshası sorumlulara, birer nüshası sorumluların bağlı olduğu
bakanlık veya daireye, iki nüshası da, bir nüshası ilgili saymanlığa gönderilmek üzere, Maliye Bakanlığına ve bir
nüshası da Savcılığa usulüne göre tebliğ olunur.
Sayıştay daireleri veya Temyiz Kurulundan verilen kararlar müphem ise taraflardan her biri; tavzihini
yahut iki tarafın adı ve soyadı ile sıfatı ve iddiaları sonucuna ilişkin yanlışlıklar ile hüküm fıkrasındaki hesap
yanlışlıklarının düzeltilmesini istiyebilirler.
Tavzih veya düzeltme dilekçeleri karşı taraf sayısından bir nüsha fazlasiyle verilir.
Kararı vermiş olan daire veya Temyiz Kurulu işi inceler ve lüzum görürse dilekçenin bir nüshasını, tayin
edeceği süre içerisinde cevap vermek üzere, diğer tarafa tebliğ eder. Cevap iki nüsha olarak verilir; bunlardan
birisi tavzih veya düzeltmeyi istiyen tarafa gönderilir.
Görevli daire veya kurulun bu husustaki kararı taraflara tebliğ olunur.
Tavzih, kararın yerine getirilmesine kadar istenebilir.
İlamların infazı:
Madde 64 – Sayıştay ilamları kesinleştikten sonra 45 inci madde gereğince yerine getirilir. İlamların
yerine getirilmesini izlemekten, ilamların gönderildiği dairelerin en büyük amiri sorumludur.
İlamlarda gösterilen zimmet ve tazminlerde zimmetler vukuu tarihinden; tazminler ise hükmedildikleri
tarihten itibaren faize tabi olarak, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre tahsil olunur.
Ancak, bu suretle eklenecek faizin tutarı, zimmet veya tazminine karar verilen miktarın % 10 unu
geçemez.
Suç teşkil eden fiiller:
Madde 65 – Harcamadan önce vize için Sayıştaya gönderilmiş olan tahakkukat belgelerinin
ve harcamadan sonra sayman hesaplarının incelenmesi esnasında suç teşkil eden bir fiile
raslandığı takdirde, ilgili denetçi tarafından derhal deliller
4352
tesbit edilerek durum, Birinci Başkanlığa bildirilir. Birinci Başkanın görevlendireceği hesap mahkemesince
kamu davası yönünden kovuşturma yapılmasına karar verilmesi halinde de işlemli evrak veya hesabın bu kısmı,
gereği yerine getirilmek üzere toplanan ilk delillerle birlikte sorumluların bağlı olduğu daireye veya Cumhuriyet
Savcılığına verilir. Genel mahkemelerce verilen hükümler, Sayıştayın, hesap ve işlemler yönünden denetimine
ve hükmüne engel değildir. Bu maddenin uygulanması ile ilgili hususlar yönetmeliğinde belirtilir.
Hükmen onanma:
Madde 66 – Saymanların hesapları Sayıştaya noksansız verildiği tarihten itibaren iki yıl içinde
yargılanamadığı takdirde hükmen onanmış sayılır.
(Ek: 7/3/1985 - 3162/5 md.) Şu kadarki, sayman hesabını oluşturan cetvellerle eki belgelerdeki maddi
hata ve tutarsızlıklar nedeniyle hesabın hükme bağlanmaya elverişli görülmediğinin daire kararıyla saptanması
halinde, sayman hesabının verilme tarihi, hesabın tam ve doğru olarak düzenlendikten sonra Sayıştaya geldiği
tarihtir.
Kanun Yolları
1. Temyiz
Temyiz mercii:
Madde 67 – Sayıştay dairelerince verilen ilamlar Sayıştay Temyiz Kurulunda temyiz olunur. Bu kurulca
verilen kararlar kesindir.
Temyiz sebepleri:
Madde 68 – Sayıştay dairelerinin ilamları;
a) Kanuna aykırılık,
b) Yetkiyi aşmak,
c) Yargılama usullerine riayet etmemek gibi sebeplerle 63 üncü maddede yazılı ilgililer tarafından
temyiz olunabilir.
Temyiz süresi ilgiliye ilamın tebliğinden itibaren doksan gündür.
Temyiz isteği:
Madde 69 – Temyiz isteği dilekçe ile yapılır. Dilekçeye ilgililer tarafından itirazlarını ispat edecek
belgeler bağlanır. Temyiz evrakının suretleri karşı tarafın sayısınca verilir.
Temyiz dilekçesiyle buna bağlı evrak karşı tarafa tebliğ olunur. Tebliğden itibaren otuz gün içinde cevap
verilebilir. Bu cevaplar da temyiz edene tebliğ olunur. Temyiz eden de buna onbeş gün içinde cevap verebilir.
Bu cevaplar da karşı tarafa tebliğ olunur. Buna da onbeş gün içinde cevap verilebilir.
Temyiz isteğinin karara bağlanması:
Madde 70 – Cevaplar alındıktan sonra veya taraflardan biri süresi içinde karşılık vermediği takdirde
temyiz incelenmesi yapılarak karara bağlanır.
Temyiz dilekçesinin verileceği yerler:
Madde 71 – Temyiz dilekçesi ve layihalar Sayıştay Başkanlığına verilir. Merkezde bulunmıyanlar,
temyiz dilekçelerini, Sayıştaya gönderilmek üzere bulundukları yerin en büyük mülkiye memuruna da
verebilirler.
İlgililer isterlerse evrakın alındığına dair kendilerine bir alındı verilir.
Mürafaa:
Madde 72 – Taraflar yazı ile isterler veya Temyiz Kurulu lüzum görürse tarafları veya bir tarafı davet
ederek savunmalarını dinler ve açıklama istiyebilir.
4353
Temyiz Kurulu kararı:
Madde 73 – Temyiz Kurulu temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik eder, kaldırır ya
da bozar. Bozma halinde evrak yeniden karara bağlanmak üzere o kararı veren daireye gönderilir.
Daire ilk kararında diretir ve bu diretme üzerine temyiz olunarak tekrar Temyiz Kurulunca bozma kararı
verilirse daire bu karara uymak zorundadır.
(Ek: 7/3/1985 - 3162/6 md.) Temyiz Kurulunun tazmin hükmünün kaldırılmasına ilişkin kararları,
temyiz konusu ilam maddesindeki bütün sorumluları kapsar.
2. Yargılamanın iadesi
Yargılamanın iadesi sebepleri:
Madde 74 – Aşağıdaki sebepler üzerine savcı, hükümlü, hükümlünün bağlı olduğu bakanlık veya daire
ya da Maliye Bakanlığı tarafından yargılanmanın iadesi istenebileceği gibi Sayıştay dairelerince de doğrudan
doğruya buna karar verilebilir. Yargılamanın iadesi sebepleri şunlardır:
a) Hesapta maddi hata bulunması, noksan veya mükerrerlik olması,
b) İbraz edilen belgede sahtecilik bulunup da hükme etki yapmış olması,
c) İnceleme veya yargılama sırasında görülmiyen yanlış veya usulsüz bir işlemin hükümden sonra
meydana çıkmış olması,
ç) Hükme tesir edebilecek bazı belgelerin inceleme ve yargılama sırasında bulunmayıp, hükümden sonra
meydana çıkması,
d) Hükme esas tutulan bir ilamın bozulma suretiyle ortadan kalkmış olması,
e) Kesin hesapların incelenmesi sonunda Genel Kurulca, bütçe tertip ve mahsubuna ilişkin daire
kararlarının aksine karar verilmiş olması.
(Değişik: 7/3/1985 - 3162/7 md.) Yargılamanın iadesi isteminde bulunma süresi ilamın tebliği
tarihinden itibaren beş yıldır. Bu süre, hükmen onanmış hesaplarda hesabın onandığı tarihten başlar.
Türkiye Büyük Millet Meclisinden kesin hesabın onanmış olması şahıs borçlarına etkili değildir. (1)
Yargılamanın iadesi isteminin görüşülmesi:
Madde 75 – Yargılamanın iadesi istemi, hükmü veren dairece incelenir ve ilk olarak yargılamanın iadesi
lüzumuna karar verilir. Bu karardan sonra iade olunan hususlara inhisar etmek şartiyle yargılama yapılır.
İcranın geciktirilmesi:
Madde 76 – Yargılamanın iadesi dileğinde bulunmak icrayı alıkoymaz. İade dilekçesini inceliyen daire,
gerekli gördüğü takdirde, kanunen muteber teminat karşılığında, icranın geciktirilmesine karar verebilir.
3. Karar düzeltilmesi
Karar düzeltilmesi sebepleri:
Madde 77 – (Değişik: 7/3/1985 - 3162/8 md.)
Temyiz Kurulu kararları hakkında 63 üncü maddede sayılan ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren
onbeş gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere aşağıdaki sebeplerle karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler:
a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması,
——————————
(1) Bu maddede sayılan yargılamanın iadesi sebeplerine ek olarak getirilen sebep için ek 3 üncü maddeye bakınız.
4354
b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunması,
c) Temyiz incelemesi sırasında hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekarlığın ortaya çıkmış
olması,
d) Temyiz sebeplerinden en az birinin mevcut olması.
Karar düzeltilmesi istemi ve incelenmesi:
Madde 78 – (Değişik: 7/3/1985 - 3162/9 md.)
Karar düzeltilmesi istem ve incelenmesi temyiz şekil ve usulleri dairesinde yürütülür.
Karar düzeltilmesi istemi, kesin hükmün yerine getirilmesine engel değildir.
Verilen karar, ilgililere tebliğ edilir.
Bu Kanunda hüküm bulunmayan haller:
Madde 79 – Kanun yollarına başvurma hallerinde bu kanunda yer almamış olan hususlar hakkında
Hukuk Muhakeme Usülleri Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
İçtihadın birleştirilmesi:
Madde 80 – İşin gereği ve ibraz edilen belgelerin mahiyetleri bir olduğu halde aynı konu hakkında
dairelerce veya Temyiz Kurulunca verilen ilamlar birbirine aykırı ise, Birinci Başkan bu ilamları içtihadın
birleştirilmesi için Genel Kurula verir.
Birinci Başkan birleşmiş içtihadın değiştirilmesi için de istemde bulunabilir.
İçtihadın birleştirilmesi ve değiştirilmesi kararları ile 18 inci madde gereğince alınan Genel Kurul
kararları Resmi Gazete ile yayınlanır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Genel Uygunluk Bildirimi ve Sayıştay Raporları
Genel uygunluk bildirimleri:
Madde 81 – (Değişik: 7/3/1985 - 3162/10 md.)
Bakanlar Kurulunca Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan kesinhesap kanunu tasarılarının bir
nüshası da Sayıştaya verilir. Genel uygunluk bildirimleri, bu tasarıların Sayıştaya verilmesinden başlayarak en
geç yetmiş beş gün içinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.
Kesinhesap kanunu tasarısı ve genel uygunluk bildiriminin Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiş
olması, ilgili yıla ait Sayıştayca sonuçlandırılamamış denetim ve hesap yargılamasını önlemez ve bunların karara
bağlandığı anlamına gelmez. Genel uygunluk bildirimlerinin sunulmasından sonra denetim ve yargılama
sonucunda kesinhesaplara ilişkin olarak ortaya çıkacak bulgular ilk genel uygunluk bildirimi ile birlikte ek
olarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur. (1)
Genel bütçe dışındaki idarelerin kesin hesapları:
Madde 82 – (Mülga: 7/3/1985 - 3162/17 md.)
İlamların infaz cetveli:
Madde 83 – (Değişik: 7/3/1985 - 3162/11 md.)
Kesinhesap Kanunu tasarılarına, kesinhesapların ait olduğu yılın sonuna kadar kesinleşmiş Sayıştay
ilamlarının yerine getirilme oranını gösteren bir cetvelin bağlanması şarttır.
Kesinhesap kanun tasarılarının Millet Meclisine sunulabilmesi:
Madde 84 – (Mülga: 7/3/1985 - 3162/17 md.)
——————————
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 2 nci maddeye bakınız.
4355
Genel uygunluk bildirimlerinin hazırlanması ve görüşülmesi:
Madde 85 – (Değişik: 7/3/1985 - 3162/12 md.)
Başkanlıkça görevlendirilen denetçiler tarafından, kesinhesap kanunu tasarılarında gösterilmiş bulunan
genel ve katma bütçelerin uygulanma sonuçları ve genel hesaplar, sayman hesapları esas alınarak saptanan
sonuçlarla karşılaştırılır ve bunların uygunluk derecesiyle Türkiye Büyük Millet Meclisine duyurulması gereken
diğer hususlar da belirtilerek düzenlenecek genel uygunluk bildirimi taslaklarını içeren raporlar Başkanlığa
verilir.
Bu raporlar Genel Kurulda görüşülerek genel uygunluk bildirimlerinin son biçimi saptanır.
Raporların Genel Kurulda görüşülmesi sırasında Maliye ve Gümrük Bakanı adına bir yetkili Sayıştay
Savcısı ve gerekli görülürse, ilgili daire veya kurum adına bir yetkili de bulunur.
Üye raporları ve bunların Genel Kurulda görüşülmesi:
Madde 86 – (Mülga: 7/3/1985 - 3162/17 md.)
Devlet mallarıyla bazı idare ve kurumlar hakkında Sayıştay raporları:
Madde 87 – (Değişik: 7/3/1985 - 3162/13 md.)
Genel ve katma bütçeli dairelerin mal hesaplarıyla bu daireler dışında kalan idare ve kurumların sayman
hesaplarının incelenme sonuçları hesap devrelerine göre raporlarla Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.
Aynı bütçe rejimine tabi olan idare ve kurumlar için tek rapor da düzenlenebilir.
Sabit veya döner sermayeli veya fon şeklinde kurulan kurum ve teşebbüslere ilişkin raporlarda bunların
faaliyetlerinin kuruluş gayelerine uygun olup olmadığı belirtilir.
Mevzuata uygun görülmiyen işlemler:
Madde 88 – İnceleme ve denetleme sırasında, hesap ve işlemlerden mevzuata uygun görülmiyenlerden
Sayıştay Genel Kurulunca gerekli görülenler hakkında bu husustaki Sayıştay mütalâasiyle birlikte bir raporla
Birinci Başkanlıkça Cumhuriyet Senatosuna ve Millet Meclisine bilgi verilir. (1)
ONUNCU BÖLÜM
Bütçe, Personel ve Özlük İşleri
Bütçe:
Madde 89 – Sayıştay, genel bütçe içinde kendi bütçesiyle yönetilir.
Birinci Başkanlıkça Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi Başkanlığına sunulan Sayıştay bütçesi,
genel bütçe kanunu tasarısına ithal edilmek üzere, Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi bütçeleriyle birlikte
Bütçe Karma Komisyonuna verilir ve bir sureti de Maliye Bakanlığına gönderilir.
Sayıştay'ın muhasebe işleri, Millet Meclisi Saymanlık Müdürlüğünce yönetilir.
Çeşitli kanunların Bakanlar Kurulu Kararına lüzum gösterdiği işlerden, Sayıştay hizmetleriyle ilgili
olanlar, Sayıştay Genel Kurulunun idari işler niteliğindeki kararlariyle yürütülür. (2)
(Ek: 1/11/1990 - 3677/4 md.) Sayıştay Bütçesinin ita amiri Sayıştay Birinci Başkanıdır.
——————————
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 2 nci maddeye bakınız.
(2) Bu hükmün uygulanmasında ek 2 nci maddeye bakınız.
4356
Meslek mensuplarının teminatı, işten el çektirme:
Madde 90 – Sayıştay meslek mensuplarının görevlerine, bu kanunda yazılı haller ile Devlet
memurluğundan çıkarılmayı gerektiren haller dışında son verilemez. Aylık ve başka hakları elinden alınamaz.
Meslek mensupları için tesis edilmiş sınıflardan başka bir sınıftaki görevde çalıştırılamazlar.
Ancak, sağlık bakımından görevlerini yerine getiremiyecek durumda oldukları tam teşekküllü Resmi
Sağlık Kurulu raporuyla anlaşılanlarla, bulundukları derecede yaş haddini doldurdukları halde bir üst dereceye
yükselemiyenlerin görevine Memurlar Seçim ve Disiplin Kurulu kararı ve Birinci Başkanın onayıyla son verilir.
Haklarında disiplin veya ceza kovuşturması yapılmasına karar verilen raportör, uzman denetçi,
başdenetçi, denetçi ve denetçi yardımcılarının görevleri başında kalmalarında soruşturmanın veya hizmetin
gereği bakımından sakınca görülürse, Memurlar Seçim ve Disiplin Kurulu karariyle geçici bir süre için işten el
çektirilebilir. (1)
İşten el çektirme ve tekrar işe başlatma ve bunlarla ilgili diğer hususlar hakkında Devlet Memurları
Kanununun görevden uzaklaştırılma bölümündeki hükümler uygulanır.
Aylıklar:
Madde 91 – Başkan ve üyeler birinci derecede memur aylıkları tutarını alırlar. Bu suretle alınan aylıklar,
bunların emekliliklerinde ve diğer memuriyetlere geçmelerinde kazanılmış hak sayılmaz. Bu gibilerin
emekliliklerinde ve diğer memuriyetlere geçmelerinde hizmet sürelerine göre kazandıkları derece aylıkları
esastır.
Daire başkanları ve üyelerin izin ve geçici görevleri Birinci Başkanın onayıyla olur. Birinci Başkan
hakkında bu hüküm kendiliğinden uygulanır.
Başkan ve üyeler dışındaki meslek mensupları ile savcı ve savcı yardımcılarından yükselme sürelerini
dolduranların bulundukları kadroda üst derece aylığı verilerek veya üst kadroya atanarak yükselmelerinde
yeterlik esastır. Yeterlik sicillerine göre belli olur.
Bunların yükselebilmeleri, üstüste iki sicillerinin olumlu olmasına bağlıdır. Üç sicil döneminde iki
olumlu sicil alanlar da yükselebilirler.
Boşalan bir üst kadroya atanmada aynı derecede yeterli olanlar birden fazla ise; disiplin cezası almamış
bulunmak, mesleki inceleme ve yayınlarda bulunmuş olmak, bir yabancı dilden Devlet dil imtihanını kazanmış
olmak ve kıdem tercih sebepleri sayılır.
Tercih sebepleri yoksa yapılacak sınavda üstün başarı gösterenler yükseltilir.
Raportör, uzman denetçi, başdenetçi, denetçi ve denetçi yardımcılarının yükseltilme işleri Memurlar
Seçim ve Disiplin Kurulu kararı ve Birinci Başkanın onayıyla olur. (2)
Savcı ve savcı yardımcılarının yükselme işleriyle diğer özlük işleri Maliye Bakanlığına aittir. Ancak
yıllık ve mazeret izinlerinin verilmesi Sayıştay Birinci Başkanının uygun görmesine bağlıdır.
——————————
(1) Bu fıkrada geçen "Genel Sekreter" ile "ve yardımcıları" deyimleri 21/5/1970 tarih ve 1260 sayılı Kanunun 16 ncı
maddesi ile metinden çıkarılmıştır.
(2) Bu fıkrada geçen "Genel Sekreter" deyimi, 21/5/1970 tarih ve 1260 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi ile metinden
çıkarılmıştır.
4357
Ödenekler:
Madde 92 – Sayıştay mensuplarından;(1)
a) Sayıştay Birinci Başkanı ile daire başkanlarına, üyelere, savcılara her ay aylıklarından ayrı olarak
kadro aylık tutarlarının yüzde altmışı oranında,(2)
b) (Değişik: 21/5/1970 - 1260/13 md.) (a) fıkrasında sayılanlar dışında kalan meslek mensupları ile
savcı yardımcılarına işgal ettikleri kadro aylık derecelerinin tekabül ettiği derecede bulunan adliye hakim ve
savcıları ile yardımcılarına verilen ödenek miktarları esas olmak üzere Adliye Hakim ve Savcıları hakkındaki
Kanun hükümleri gereğince ödenek verilir.
Ancak, denetçi yardımcılarından, denetçi kadroları karşılık gösterilmek suretiyle atanmış bulunanlar,
Denetçi Yardımcısı ödeneğini alırlar.
Uzman denetçiler, Genel Kurul, Temyiz Kurulu, Daireler Kurulu Başraportörleri ve Savcı
Başyardımcıları ile Raportör, Başdenetçi ve Savcı Yardımcılarından üçüncü ve daha yukarı derece aylığını
alanlar birinci sınıfa ayrılmış hakimlerin ödeneğini alırlar.
c) Sair Sayıştay mensuplarına ekli üç No.lu cetvelde yazılı miktarlarda, ödenek verilir.
Ödeneğe hak kazanılması aylık hükümlerine tabidir.
Ancak, diğer bir göreve vekillik halinde yalnız bir yönden ve yüksek olanının ödeneği verilir.
Başka görev yasağı:
Madde 93 – Özel bir kanun ile olmadıkça Sayıştay mensupları resmi veya özel daire ve kurum ve
kurullarda ve özel kişiler yanında paralı ve parasız hiçbir görev alamazlar.
Bu maddeye aykırı hareket edenler istifa etmiş sayılırlar. Bu husus disiplin kurullarınca karara bağlanır.
Genel hükümler saklıdır.
(Değişik: 26/6/1996 - 4149/6 md.) Ancak, kooperatif şirketleri ve hayır kurumlarının yönetim
kurullarında görev alanlar, ilmi ve mesleki araştırma ve yayınlarda bulunanlar, davet olundukları milli ve
milletlerarası kongre, konferans ve toplantılara katılanlar için bu madde hükümleri uygulanmaz.
Meslek mensuplarının sicilleri:
Madde 94 – (Değişik birinci ve ikinci fıkra: 26/6/1996 - 4149/7 md.; İptal Ana. Mah.’nin
20/11/1996 tarih ve E. 1996/58, K. 1996/43 sayılı Kararı ile.)
——————————
(1) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa 31/7/1970 tarih ve 1327 sayılı Kanunla eklenen ek geçici 7 nci ve 8 nci madde
hükümleri ve mezkür ek geçici 7 nci maddeye 12/2/1982 tarih ve 2595 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile eklenen ek fıkra
hükmünü değiştiren 26/6/1984 tarih ve 241 sayılı K.H.K.'nin 13 üncü maddesi; mezkür 8 inci maddeyi değiştiren anılan 241
sayılı K.H.K.'nin 14 üncü ve 29/11/1984 tarih ve 243 sayılı K.H.K.'nin 34 üncü maddeleri hükümleri karşısında bu maddenin
uygulanma imkanı kalmamıştır.
(2) Bu bentte geçen "ve Genel Sekreter" deyimi, 21/5/1970 tarih ve 1260 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi ile metinden
çıkarılmıştır.
4358
Ayrıca, yerinde inceleme sonucunda yerinde inceleme grup şefi tarafından grubundaki görevliler
hakkında sicil düzenlenir.
Görevlerinde başarı gösteremedikleri veya yükselmeye yeterli olmadıkları yolunda sicil alanlara ve
yeterli bulundukları halde diğerlerinin tercihi sebebiyle yükseltilmiyenlere durum Birinci Başkan tarafından gizli
olarak bildirilir.
Üç defa üst üste olumsuz sicil alan meslek mensuplarına, Memurlar Seçim ve Disiplin Kurulunun kararı
ve Birinci Başkanın onayı üzerine emekliliklerini istemeleri veya istifa etmeleri bildirilir. Bir ay içinde bu davete
uymıyanlar istifa etmiş sayılırlar.
Yukarda öngörülen hususların uygulama şekli İçyönetmeliğinde belirtilir.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
Disiplin ve Ceza Kovuşturması
Başkanlarla üyeler hakkında disiplin kovuşturması:
Madde 95 – A) Sayıştay daire başkanları ve üyelerinin görevlerinin vakar ve şerefi ile bağdaşamıyan
veya hizmetin aksamasını mucip olan hal ve hareketleri görülür veya öğrenilirse, Birinci Başkan durumu
inceledikten sonra sonucuna göre, haklarında disiplin kovuşturması yapılır.
Birinci Başkanın yukarda yazılı hal ve hareketlerinin görülmesi veya öğrenilmesi halinde, Yüksek
Disiplin Kurulu Başkanı, olayı Yüksek Disiplin Kuruluna intikal ettirir.
B) Yüksek Disiplin Kurulu, her takvim yılı için Sayıştay Genel Kurulunca her daireden seçilecek birer
üye ile daire başkanları arasından seçilecek beş daire başkanından kurulur.
Kurula en kıdemli daire başkanı başkanlık eder.
Kurul üye tamsayısı ile toplanır.
Başkan veya üyelerden herhangi biri kurula katılmadığı veya boşalma olduğu hallerde başkan veya
üyenin bağlı bulunduğu dairenin en kıdemli üyesi kurula katılır.
Kararlar üçte iki çoğunlukla verilir.
Haklarında isnatta bulunulanlar, Disiplin Kurulu üyesi ise, kurula katılamazlar.
C) Yüksek Disiplin Kurulu, eldeki bilgi ve delillere ve isnat olunan hal ve hareketin mahiyetine göre
disiplin kovuşturması yapılmasına yer olup olmadığını takdir eder.
Kurul, disiplin kovuşturması yapılmasına karar verirse, kurul dışındaki daire başkanları ve üyeler
arasından seçeceği üç kişiyi soruşturma yapmakla görevlendirir.
Soruşturmayı yapmakla görevlendirilenler, ilgiliye isnat olunan hal ve hareketi bildirerek savunmasını
alırlar; lüzum gördükleri kimseleri andla dinler, konu ile ilgili bilgileri toplar ve sübut delillerini tesbit ederler.
4359
Bütün daire, teşekkül ve kurumlar ile gerçek ve tüzel kişiler, sorulan hususlara cevap vermek ve diğer
istekleri yerine getirmek zorundadırlar.
Soruşturmayı yapanlar, yaptıkları soruşturmaları ve elde ettikleri bilgi ve delilleri gösteren ve bunlara
göre disiplin cezaları verilmesine yer olup olmadığı hakkındaki kanaatlerini belirten bir rapor hazırlayıp müsbit
evrak ve belgeleri bu rapora bağlıyarak Yüksek Disiplin Kuruluna verirler.
D) Kurul başkanı, soruşturma sonucunu ilgiliye yazılı olarak bildirir ve on günden az olmamak üzere
tayin edeceği süre içinde yazılı savunmasını vermeye kendisini davet eder.
Kurul başkanı, soruşturma dosyasını Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinden birine havale eder.
Kurul, işi evrak üzerinde inceler ve gerekirse soruşturmanın genişletilmesine ve derinleştirilmesine karar
verir.
İlgili, bu dosyayı raportörün önünde inceliyebilir.
E) Yüksek Disiplin Kurulu, isnat olunan hal ve hareketi sabit görmezse dosyanın işlemden
kaldırılmasına karar verir.
Kurul bu hal ve hareketleri sabit gördüğü takdirde bunların mahiyetine ve ağırlığına göre ilgilinin
uyarılmasına veya görevine son verilmesine karar verir.
İlgilinin uyarılmasına karar verildiği takdirde, kurul kararı Birinci Başkan tarafından ilgiliye tebliğ edilir.
Karar, Birinci Başkan hakkında ise, Yüksek Disiplin Kurulu Başkanınca tebliğ olunur.
F) Yüksek Disiplin Kurulunca hizmet süresine göre istifa etmeye yahut emekliliğini istemeye davete
karar verilmesi halinde, olay en geç bir hafta içinde bir defa da Sayıştay Genel Kurulunda görüşülür. Bir haftalık
müddet, kanuni tatillere ve 101 inci madde gereğince çalışmaya ara verme zamanına raslarsa, bu tatillerin bitimi
tarihinden başlar.
Genel Kurul, Yüksek Disiplin Kurulu kararını ya onaylar veya ilgilinin uyarılmasına karar verir.
Bu halde Genel Kurul, hastalık, geçici görev ve izin gibi kanuni sebeplerle vazife başında bulunamıyan
üyeler dışındaki üyelerin tamsayısı ile toplanarak üçte iki çoğunlukla karar verir. Hakkında kovuşturma yapılan
üye toplantıya katılamaz.
Genel Kurul kararı ilgiliye yukarda açıklanan esaslar dairesinde tebliğ edilir.
G) İlgili, emekliliğini istemeye veya istifa etmeye davete dair olan karara, tebliğ tarihinden itibaren bir
ay içinde uymazsa istifa etmiş sayılır. Bir aylık süre için ilgili izinli sayılır.
İlgili görevine son verilmesi kararına tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde uymazsa istifa etmiş sayılır.
Bir aylık süre için ilgili izinli sayılır.
Başkan ve üyeler hakkında ceza kovuşturması:
Madde 96 – Sayıştay Başkan ve üyelerinden birinin görevi ile ilgili veya görev sırasında işlediği bir
suçtan dolayı Sayıştay Genel Kurulunca seçilecek üç daire başkanı ve iki üyeden kurulu bir heyet tarafından ilk
kovuşturulması yapılarak hazırlanacak fezleke ile sair evrakı yargılamanın lüzum veya men'ine karar alınmak
üzere Daireler Kuruluna verilir. Bu Kurulun vereceği yargılamanın men'ine dair olan karar kendiliğinden,
yargılamanın lüzumuna dair olan karar itiraz üzerine Sayıştay Genel Kurulunca incelenir. İtiraz süresi kararın
tebliği tarihinden itibaren onbeş gündür.
4360
Genel Kurulca verilen yargılamanın men'ine dair karar kesindir.
Soruşturma kurulunun seçimine ilgililer ve yargılamanın lüzum veya men'i kararı görüşmelerine
soruşturma kurulu üyeleri ile ilgililer katılamaz.
Yukardaki fıkrada yazılı olanların görev sırasında görevle ilgisi bulunmıyan şahsi bir suç işlemeleri
halinde yargılamanın men veya lüzumuna karar verilmesi işlemi bu maddede yazılı usuller dairesinde yürütülür.
Daireler Kurulu kararları şahsi davacılar varsa onlara da tebliğ olunur.
Yargılamanın lüzumuna dair verilen kesin karar üzerine dosya Anayasa Mahkemesine tevdi olunur.
Bunların görevleri dışında şahsi bir suç işlemeleri halinde yapılacak kovuşturmada Yargıtay üyelerinin
şahsi suçlarının kovuşturmasına ilişkin hükümler uygulanır.
Başkan ve üyeler dışındaki meslek mensupları hakkında disiplin kovuşturması:
Madde 97 – Başkan ve üyeler dışındaki Sayıştay meslek mensuplarının;
A) Meslekin vakar ve şerefi ile bağdaşamıyan;
B) Hizmetin veya görevlerinin aksamasını mucip olan, çalışma düzenini veya disiplini bozan hal ve
hareketleri görülmesi veya öğrenilmesi üzerine Birinci Başkan durumu incelendikten sonra sonucuna göre
haklarında bu kanun hükümleri uyarınca disiplin kovuşturması yapılmak üzere Memurlar Seçim ve Disiplin
Kuruluna bildirir.
Bu kurul eldeki bilgi ve karinelere ve isnat olunan hal ve hareketin mahiyetine göre disiplin
kovuşturması yapılmasına lüzum olup olmadığını takdir eder.
Kovuşturma yapılmasına karar verilirse, kurulca kurul dışından seçilecek bir üyenin başkanlığında bir
uzman denetçi ile bir başdenetçi veya raportörden teşekkül eden kurul tarafından soruşturma yapılır.
Soruşturma şekli ve raporun verilmesi, rapor üzerinde Memurlar Seçim ve Disiplin Kurulunca yapılacak
işlemle diğer hususlar hakkında 95 inci maddede yazılı hükümler uygulanır.
Memurlar Seçim ve Disiplin Kurulunca dosya üzerinde gizli olarak yapılan inceleme ve görüşme
sonunda isnat olunan hal ve hareket sabit görülmezse dosyanın işlemden kaldırılmasını, bu hal ve hareket sabit
görüldüğü takdirde 98 inci maddede yazılı disiplin cezalarından birinin verilmesini karar altına alır.
Disiplin cezaları:
Madde 98 – Disiplin cezaları şunlardır:
A) Uyarma: Memura, görevinde daha dikkatli davranmasının gerektiğini yazı ile bildirmektir.
B) Kınama: Memura, görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığını yazı ile bildirmektir.
C) Onbeş günlüğü geçmemek üzere aylığının kesilmesi.
D) Kıdeminin durdurulması: Memurun bulunduğu derecedeki kıdeminin ilerlemesinin altı ay ile 1 yıl
veya 2 yıl için durdurulmasıdır.
E) Göreve son verilme: Memurun görevine son verilmesidir.
İlgilinin karara karşı Danıştaya başvurması halinde boşalan kadrosuna atanma yapılamaz.
4361
97 nci maddede belirtilen disiplin kovuşturmasını gerektiren hallerin neler olduğu ve bunlara hangi
disiplin cezasının verileceği içyönetmelikle tesbit edilir.
Başkan ve üyeler dışındaki meslek mensupları hakkında ceza kovuşturması:
Madde 99 – (Değişik birinci ve ikinci fıkralar: 21/7/1970 - 1260/15 md.) Başkan ve üyeler dışındaki
meslek mensuplarının görevleriyle ilgili veya görev sırasında bir suç işlemesi halinde Birinci Başkan tarafından
görevlendirilecek bir üyenin Başkanlığında bir Uzman Denetçi, bir Başdenetçi veya Raportörden teşekkül eden
bir Kurul ilk soruşturmayı yaparak düzenliyeceği fezlekeyi Memurlar Seçim ve Disiplin Kuruluna verir. Bu
Kurul yargılamanın lüzumuna veya men'ine karar verir.
Karar sanığa, varsa şikayetçiye tebliğ edilir. İlgililerin, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karara
itirazları halinde dosya bir defa da Yüksek Disiplin Kurulunda incelenir. Bu Kurulca da yargılamanın lüzumuna
karar verilirse dosya Yargıtay'a tevdi olunur. Kurulca verilen kararlar ilgililere tebliğ edilir.
Yargılama Yargıtayın görevli ceza dairesinde yapılır.
Bunların kişisel suçlarının kovuşturulmasında ise 2 nci sınıfa mensup hakimlerin kişisel suçlarının
kovuşturulmasına ilişkin hükümler uygulanır.
ONİKİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Sayıştay mensuplarının diğer hakları:
Madde 100 – Bu kanunda hüküm bulunmıyan hallerde Sayıştay mensupları hakkında Devlet Memurları
Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
Çalışmaya ara verme:
Madde 101 – (Değişik birinci cümle: 14/7/2004 – 5219/7 md.) Sayıştay Genel Kurulu, Temyiz Kurulu,
Daireler Kurulu ve daireleri her yıl ağustosun birinden Eylülün beşine kadar çalışmaya ara verir. Bu müddet
içinde Sayıştaya gelecek ivedili işlere bakmak ve gereken kararları vermek üzere sıra ile bir daire çalışmaya
devam eder.
Ara verme süresi içinde görevli Daire Başkan ve üyeleri yılın diğer aylarında aynı müddetle izinlerini
kullanabilirler.
(Ek: 7/3/1985 - 3162/15 md.) Çalışmaya ara verme süresince Daireler Kuruluna ilişkin görevlerden
gecikmesinde sakınca görülenler görevli daire tarafından yerine getirilir. (96 ncı madde hükmü saklıdır.) İlgili
idare ve kurumun istemde bulunması halinde görevli daire kararı, çalışmaya ara verme süresi bittikten sonra
Daireler Kurulunda da görüşülür.
Belgelerin saklanması:
Madde 102 – Hesapla ilgili olarak Sayıştaya verilen her çeşit gider ve gelir evrakı ile her çeşit belgeler
Sayıştayda saklanır. Bunların saklanma süreleriyle yokedilme usulleri hakkında Sayıştayın da mütalaası alınmak
suretiyle Maliye Bakanlığınca hazırlanacak tüzükte yer alan esaslar uygulanır.
Kadro cetvelleri:
Madde 103 – 30/6/1939 tarihli ve 3656 sayılı kanuna bağlı I sayılı cetvelin Sayıştay Başkanlığı
kısmında mevcut ve sonradan çıkan kanunlarla yapılan ek kadrolar kaldırılarak yerine bu kanuna bağlı 1 sayılı
cetvelde yazılı kadrolar konulmuştur.
Kaldırılan hükümler:
Madde 104 – 16 Haziran 1934 tarihli ve 2514 sayılı Divanı Muhasebat Kanunu ile bu kanuna ek 5 Ocak
1953 tarihli ve 5999 sayılı kanun, 8 Haziran 1956 tarihli ve
4362
6736 sayılı kanun ve 28 Şubat 1959 tarihli ve 7241 sayılı kanun ve diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri
kaldırılmıştır.
Bu Kanunun 28 inci maddesi gereğince Sayıştay denetimine tabi dairelerle bu dairelere bağlı sabit veya
döner sermayeler veya fonlar üzerindeki Sayıştay denetimini kaldıran özel kanunların hükümleri de
kaldırılmıştır.
12 Ocak 1961 tarihli ve 231 sayılı Kanunun ve bu Kanunun 7241 sayılı Kanuna atıf yapan hükümleri
saklıdır.
Mali konularla ilgili tüzükler ve yönetmelikler hakkında istişari mütalaa:
Madde 105 – Bakanlıklar ve Sayıştayın denetimine giren diğer idare ve kurumlarca mali konularda
düzenlenecek yönetmeliklerle tüzükler, Sayıştayın istişari mütalaası alındıktan sonra yürürlüğe konulabilir. (1)
Sayıştay bu mütalaayı, istemin yapılması tarihinden başlıyarak iki ay içinde bildirir.
Denetimi kolaylaştırıcı tedbirlerin alınması:
Madde 106 – Sivil ve askeri amirlerle daire üstleri, yönetimleri altındaki saymanların, hesaplarını
kanunla belirtilen süreler içinde tam ve noksansız olarak hazırlayıp hazırlamadıklarını izlemek, inceleme görevi
ile mahalline gelen Sayıştay denetçilerine gereken yardım ve kolaylığı sağlamak ve işin selameti ile ilgili
tedbirleri almakla zorunludurlar.
Daire Başkanlarının seçimi:
Ek Madde 1 – (Ek: 16/10/1981 - 2534/1 md. ile gelen Ek md. hükmü olup madde numarası teselsül
ettirilmiştir.)
Sayıştay Daire Başkanları, Sayıştay Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir.
Seçilebilmek için üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyunu almak şarttır.
Bunların görev süresi (4) yıldır. Süresi dolan veya kendi isteği ile üyeliğe dönmüş olanlar yeniden
seçilebilirler.
Seçim, görev sürelerinin bittiği tarihten, diğer sebeplerle boşalma halinde boşalmanın vuku bulduğu
tarihten itibaren onbeş gün içinde yapılır. Çalışmaya ara verme müddeti, bu sürenin hesabında nazara alınmaz.
Daire başkanları, başkanlıktan ayrılmaları halinde boş üye kadrosu şartı aranmaksızın üyeliğe dönerler.
Bunlara ilk boşalacak üye kadrosu tahsis edilir.
832 sayılı Sayıştay Kanununun bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz.
Ek Madde 2 – (Ek: 7/3/1985 - 3162/16 md. ile gelen Ek 1 inci md. hükmü olup madde numarası
teselsül ettirilmiştir.)
Sayıştay Kanununun çeşitli maddelerinde Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisine sunulacağı belirtilen
bildirim ve raporlar, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur. Aynı Kanunun bu organlara bıraktığı yetkiler
Türkiye Büyük Millet Meclisince kullanılır; Sayıştay Kanununun Bütçe Karma Komisyonuna verdiği görevler,
Plan ve Bütçe Komisyonu tarafından yürütülür.
Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan Sayıştay raporları genel görüşme konusu olur.
——————————
(1) Bu fıkranın tüzüklerle ilgili hükmü Anayasa Mahkemesinin 16/1/1969 tarih ve E. 1967/19, K. 1969/6 sayılı Kararı ile
iptal edilmiştir.
4363
Bu yetki ve görevler, Kanunda veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde belirtilen usul ve esaslar
dairesinde yerine getirilir.
Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlık hali:
Ek Madde 3 – (7/3/1985 - 3162/16 md. ile gelen Ek 2 nci md. hükmü olup madde numarası teselsül
ettirilmiştir.)
Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevlere ilişkin bir işlem dolayısıyla aynı mevzuatın yorumunda,
Sayıştayın ve Danıştayın kesinleşmiş kararları arasında uyuşmazlık bulunduğu hakkında, 63 üncü maddede
belirtilen ilgililerin 74 üncü maddedeki usul ve esaslar dairesinde başvuruları üzerine uyuşmazlığın bulunduğu
tespit edilirse, Sayıştay kararı yargılamanın iadesi yoluyla görüşülerek uyuşmazlık Danıştay kararı
doğrultusunda giderilir.
Uyuşmazlığın bulunmadığı hakkındaki Sayıştay kararına karşı 63 üncü maddede belirtilen ilgililerce
Danıştaya başvurulduğu takdirde, bu hususa ilişkin Danıştay kararına uyulur.
Uyuşmazlığın mevcut olmadığı tespit edilinceye kadar Sayıştay ilamının yerine getirilmesi durdurulur.
Kıyafet:
Ek Madde 4 – (7/3/1985 - 3162/16 md. ile gelen Ek 3 üncü md. hükmü olup madde numarası
teselsül ettirilmiştir.)
Sayıştay meslek mensuplarının, savcı ve yardımcılarının resmi kıyafetleri ile bunların giyilme yer ve
zamanları yönetmelikle düzenlenir.
Yabancı ülkelere gönderilme:
Ek Madde 5 – (Ek: 1/11/1990 - 3677/5 md.) Sayıştay Meslek Mensupları bilgi ve görgülerini artırmak
veya meslekleriyle ilgili araştırma yapmak veya kurs ve öğrenim görmek için yabancı ülkelere iki yılı aşmamak
üzere Sayıştay Başkanlığınca gönderilebilirler.
Yabancı ülkelere gönderilenlerin mali hakları, yükümlülükleri, giderlerinin karşılanması, aylık ve
ödeneklerinin transferi konularında Devlet memurlarına ilişkin hükümler uygulanır.
Bu Kanun hükümlerine göre yabancı ülkelere gönderilenlerin derece yükselmeleri, kademe ilerlemeleri,
emeklilik, aylık, ödenek ve diğer bütün özlük hakları ile yükümlülükleri devam eder.
Ek Madde 6 – (Ek: 12/4/1990 - KHK - 420/2 md.) (1)
Birinci sınıfa ayrılabilmek için;
1 – Birinci dereceye yükselmek,
2 – Meslekte 16 yılını doldurmak,
3 – Bilimsel güç ve yeteneği ile hizmet ve meslekteki başarısına göre emsali arasında temayüz etmiş
olmak,
4 – Kınama, aylıktan kesme ve kademenin durdurulması cezalarını aynı nev'iden olmasa bile birden
fazla almayan, mesleğin vakar ve şerefine dokunan fiilleri veya kişisel haysiyet ve itibarını kıran davranışları
sebebiyle veya görevle ilgili herhangi bir suçtan affa uğramış olsa bile, hüküm giymemiş olmak,
gerekir.
Birinci sınıfa ayrılma şart ve yöntemleri, Kanunda belirtilen esaslar çerçevesinde Sayıştay Genel
Kurulunca belirlenir.
Ek Madde 7 – (Ek: 12/4/1990 - KHK - 420/2 md.) (1)
Sayıştay uzman denetçileri ve savcı yardımcılarından birinci sınıfa ayrılanlar hakkında, 270 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin ilgili hükümleri uygulanır.
——————————
(1) Bu madde numaraları, 26/6/1996 tarih ve 4149 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle "Ek Madde 6" ve "Ek Madde 7" olarak
değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
4364
Ön Seçim Geçici Komisyonu:
Ek Madde 8 – (Ek: 26/6/1996 - 4149/8 md.)
Türkiye Büyük Millet Mecilisi Genel Kurulunda yapılacak Sayıştay Birinci Başkanlığı ve Sayıştay
üyeliği seçimleri için gerekli değerlendirmeleri yapmak ve aday belirlemek üzere Sayıştay Başkanı ve Üyeleri
Ön Seçim Geçici Komisyonu kurulur.
Bu Komisyon, Plan ve Bütçe Komisyonu üyeleri arasından, siyasi partiler ile bağımsızların Türkiye
Büyük Millet Meclisindeki temsil güçleri oranında ve ad çekme usulu ile belirlenen onbeş kişiden oluşur. Plan
ve Bütçe Komisyonu Başkanı, kendi siyasi parti grubunun kontenjanından Ön Seçim Geçici Komisyonuna katılır
ve başkanlık eder.
Ön Seçim Geçici Komisyonu mevcudun salt çoğunluğu ile toplanır. Sayıştay Birinci Başkan adaylarının
seçiminde aday listesi, Sayıştay üye adaylarının seçiminde ise kontenjan gruplarına göre düzenlenen birleşik oy
pusulası kullanılır. Aday seçimleri gizli oyla yapılır. Aday seçilebilmek için ilk turda üye tam sayısının salt
çoğunluğu, ikinci turda oylamaya katılanların salt çoğunluğu aranır. İlk iki oylamada sonuç alınamadığı takdirde,
geçerli oyların en yükseğini alanlar seçilmiş sayılır. Adayların belirlenmesi sırasında oylarda eşitlik olması
halinde, eşit oy alanlar arasında yeniden oylama yapılır.
Ön Seçim Geçici Komisyonu gerekli gördüğü hallerde adaylarla mülakat yapabilir.
Kısmi denetim:
Ek Madde 9 – (Ek: 26/6/1996 - 4149/8 md.)
Sayıştay, denetimine tabi kurum ve kuruluşların hesap, işlem ve faaliyetlerini, idare hesabı dönemine
bağlı olmaksızın yılı içinde veya yıllar itibariyle, Sayıştay Başkanının işin aciliyeti ve gecikmede sakınca
bulunması halleriyle sınırlı olarak vereceği onayla, kısmi inceleme ve denetime tabi tutabilir. Bunlardan
hangilerinin merkezde veya yerinde inceleneceğine Birinci Başkan karar verir. Bu inceleme ve denetim sonuçları
Dairelerce öncelikle hükme bağlanır. İlgili hesabın bilahare yargılanması halinde, önceden yargılanmış olan söz
konusu işlemler tespit edilerek geriye kalanlar için hüküm tesis edilir.
Verimlilik ve etkinlik değerlendirmesi :
Ek Madde 10 – (Ek: 26/6/1996 - 4149/8 md.)
Sayıştay, denetimine tabi kurum ve kuruluşların kaynakları ne ölçüde verimli, etkin ve tutumlu
kullandıklarını incelemeye yetkilidir. Bu inceleme sonuçları Sayıştay Birinci Başkanı tarafından bir
değerlendirme raporuyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulur.
Bu raporlar ile bu Kanunda öngörülen genel mahiyetteki diğer raporlar Türkiye Büyük Millet Meclisi
Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülür ve Komisyon önerisi ile birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel
Kuruluna sunulur.
Mahalli İdarelerin sözleşmelerinde tescil sınırı:
Ek Madde 11 – (Ek: 26/6/1996 - 4149/8 md.)
İl Özel İdareleri ve Belediyelerin harcamaya ilişkin olarak yapacakları sözleşmelerle her türlü
bağıtlardan hangilerinin tescilden istisna edileceği, bunların niteliği, konusu ve tutarı dikkate alınarak Sayıştay
Başkanlığının önerisi üzerine, her yıl Bütçe Kanunu ile tespit edilir.
Ek Madde 12- (Ek: 30/7/2003-4963/7 md.)
Türkiye Büyük Millet Meclisi araştırma, soruşturma ve ihtisas komisyonlarının
kararına istinaden Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının talebi üzerine Sayıştay, talep
edilen konuyla sınırlı olmak kaydıyla denetimine tâbi olup olmadığına bakılmaksızın
özelleştirme, teşvik, borç ve kredi uygulamaları dahil olmak üzere tüm kamu kurum ve
kuruluşlarının hesap ve işlemleri ile aynı usule bağlı olarak, kullanılan kamu kaynak ve
imkânlarından yararlanma çerçevesinde her türlü kurum, kuruluş, fon, işletme, şirket,
kooperatif, birlik, vakıf ve dernekler ile benzeri teşekküllerin hesap ve işlemlerini
denetleyebilir. Denetim sonuçları, ilgili komisyonlarda değerlendirilmek üzere Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına sunulur.
4365
Silâhlı Kuvvetlerin elinde bulunan Devlet mallarının denetlenmesi, millî savunma hizmetlerinin
gerektirdiği gizlilik esaslarına uygun olarak yapılır. Bu denetimin yapılmasına ilişkin esas ve usuller,
Genelkurmay Başkanlığının ve Sayıştayın görüşü alınmak suretiyle Millî Savunma Bakanlığı tarafından
hazırlanarak Bakanlar Kurulunca kabul edilen "GİZLİ" gizlilik dereceli bir yönetmelikle düzenlenir.
Sayıştay Birinci Başkanı, Sayıştay Kanunu gereğince yapılacak denetimler sırasında
gerekli görmesi halinde, meslek mensuplarıyla birlikte Sayıştay dışından uzman çalıştırmaya
yetkilidir.
Türkiye Büyük Millet Meclisinden gelen denetim taleplerine Sayıştayca öncelik
verilir. Bu taleplerin Sayıştayca ne şekilde karşılanacağına ilişkin esas ve usuller ile Sayıştay
dışından Birinci Başkanca uzman görevlendirilme esas ve usulleri Sayıştayca düzenlenecek
yönetmeliklerde tespit edilir.
Cumhurbaşkanlığı bu madde kapsamı dışındadır.
Geçici Madde 1 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği yıl ile önceki yıllara ait hesap ve işlemlerin
denetiminde ve yargılanmasında eski hükümler uygulanır.
Geçici Madde 2 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarih ile daire ve kurulların bu kanunla gösterilen
esaslara göre kuruluşu tarihine kadar toplanmalarında, 2514 sayılı kanunun bu konuya ilişkin hükümlerinin
uygulamasına devam olunur.
Ancak, Genel Kurulun, daire başkanı ve üye adayları seçimi için toplanmasında vekil üyeler Kurula
katılamazlar ve Genel Kurul görev başındaki üyelerin tam mevcudiyle toplanır.
Geçici Madde 3 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Sayıştay'da görevli başkan ve üyelerle Savcı ve
Genel Sekreter yeniden seçim ve atanma işlemine lüzum kalmadan bu kanunla kabul edilen kadro aylık ve
ödeneklerini alırlar.
Bunların eski derecelerde geçen müddetleri yeni derecelerinde geçmiş sayılır.
Geçici Madde 4 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Sayıştay kuruluşunda görevli bulunan meslek
ve yönetim mensupları, savcı yardımcıları yeni bir atanma işlemine lüzum kalmaksızın bağlı (1) sayılı cetveldeki
derecelerden kazanılmış unvanlarına uygun olanlara atanmış sayılırlar ve aylık ve ödeneklerinin ödenmesinde işe
başlama kaydı aranmaz.
Bir üst sınıfa yükselmeye hak kazanmış olanların kazanılmış unvanları, bu üst sınıftır.
Ancak, ikinci fıkra gereğince başdenetçi veya uzman denetçi sınıflarının kazanılmış unvan sayılması
Memurlar Seçim ve Disiplin Kurulu kararına bağlıdır.
Müktesep hakları olan aylıktan daha az bir aylıkla denetçi yardımcılığına atananlarla (35) lira aylıklı
denetçi yardımcılığına atananların yeterlik sınavını verinciye kadar denetçi yardımcılığı kadrolarında geçirdikleri
üç yıldan fazla süreleri halen bulundukları barem derecelerinde geçen terfi sürelerine ve artanı da müteakip
derecedeki terfi sürelerine eklenir.
Bu düzeltme sonunda geçmişe ait aylık isteminde bulunulamaz.
Geçici Madde 5 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Sayıştay kuruluşuna dahil kadrolarda
çalışanların, 16 Haziran 1934 tarihli ve 2514 sayılı kanunla tanınmış hakları saklıdır.
Halen Maliye Bakanlığı Teşkilatında ve Maliye Bakanlığınca atanan mali vazifelerde çalışan ve 90
liralık kadro aylığını müktesep hak olarak almış olan yüksek okul mezunları da bir defaya mahsus olmak üzere
üye seçilebilirler.
Geçici Madde 6 – 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun yürürlüğe girdiği
1/1/1950 tarihinden önceki hükümlere göre bağlanmış olan ve genel, katma ve özel bütçelerden ödenmekte
bulunan emekli, dul ve yetim, vazife malûllüğü, adi malûllük, vatani hizmet aylıklarıyla 5434 sayılı kanunun
geçici 42 nci maddesi yoliyle veya 1/1/1950 tarihinden evvel tasfiye edilmiş olup da sonradan çeşitli kanunlarla
yeniden bağlanan veya bağlanacak olan emekli, dul ve yetim aylıklarının tahsis ve düzeltme işlemlerinin
inceleme ve tesciline Sayıştayca devam edilir.
Geçici Madde 7 – Bu kanun gereğince düzenlenmesi gereken tüzük, yönetmelik ve genelgeler, işbu
kanunun yayınlanması tarihinden başlıyarak iki yıl içinde yürürlüğe girecek şekilde hazırlanır.
4366
Geçici Madde 8 – Anayasa'nın 116 ncı maddesi gereğince il özel idareleriyle belediyelerin mali
işlemlerinin denetlenmesine dair kanun yürürlüğe girinceye kadar, 16 Haziran 1934 tarihli ve 2514 sayılı Divanı
Muhasebat Kanunu ve bu kanuna ek kanunların il özel idareleri ve belediyelere ait hükümleri yürürlükte kalır.
Geçici Madde 9 – 1 sayılı cetvelde gösterilen Sayıştay mensupları hakkında, Devlet Memurları
Kanununun geçici 15 inci maddesi hükmüne göre bunların aylık ve ödeneklerini düzenliyen özel kanun
yürürlüğe girinceye kadar, 1108 sayılı Maaş ve 3656 sayılı Devlet Memurları Aylıklarının Tevhit ve Teadülüne
Dair Kanunlar ile bunların tadil ve eklerinin kendileri ile ilgili hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Geçici Madde 10 – 6 ncı maddeye göre Sayıştay Genel Kurulunca yapılacak ilk daire başkanlığı ve üye
adayı seçimlerinde;
A) Seçim işlemi 5 defa tekrarlandığı halde, daire başkanlığı adaylığı için gerekli çoğunluk
sağlanamadığından seçim tamamlanamazsa salt çoğunluk aranmaz. En çok oy alan seçilmiş sayılır.
B) Bu maddede tesbit edilen kontenjan 1/2 olarak uygulanır. Maliye Bakanlığı Teşkilatında evvelce en
az beş yıl hizmet etmiş olup da halen başka kuruluşlarda bulunanlardan 4 üncü maddede Maliye mensupları için
gösterilen görevlere denk görevlerde bulunanlar da Maliye Bakanlığı kontenjanından üye seçimine katılabilirler.
Yürürlük:
Madde 107 – Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme:
Madde 108 – Bu kanun hükümlerini Cumhuriyet Senatosu ve Millet Meclisi yürütür.
*
* *
21/2/1967 TARİHLİ VE 832 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN GEÇİCİ MADDELER
1 – 21/5/1970 tarihli ve 1260 sayılı Kanunun geçici maddeleri:
Geçici Madde 1 – Sözleşmelerin tescil ve incelenmesinde bu kanunun yayımlandığı tarihi izliyen mali
yıl başına kadar eski hükümler uygulanır.
Geçici Madde 2 – 832 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi gereğince Sayıştay'ın vizesine tabi işlemlerden,
bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar vize edilmek üzere gönderilmiş bulunanlar eski hükümlere göre
sonuçlandırılır.
Geçici Madde 3 – Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Sayıştay kuruluşunda görevli olup kadroları
kaldırılmış bulunan Savcı, Savcı Başyardımcıları, Savcı Yardımcıları; Genel Kurul, Temyiz Kurulu, Daireler
Kurulu Raportörleri ve Daire Tabibi yeni bir atanma işlemine lüzum kalmaksızın bu kanunla kabul edilen yeni
kadrolara atanmış sayılırlar ve müktesep hak aylıklarını almaya devam ederler.
2 – 1/11/1990 tarihli ve 3677 sayılı Kanunun geçici maddeleri:
Geçici Madde 1 – (İptal: Ana. Mah.’nin 11/7/1991 tarih ve E. 1990/39, K. 1991/21 sayılı Kararı ile.)
Geçici Madde 2 – Bu Kanunun yayımı tarihinde görevde bulunan Birinci Başkanın görev süresi
seçildiği tarihteki hükümlere göre devam eder.
3 – 26/6/1996 tarihli ve 4149 sayılı Kanunun geçici maddeleri:
Geçici Madde 1 – (İptal: Ana. Mah.’nin 20/11/1996 tarih ve E. 1996/58, K. 1996/43 sayılı Kararı
ile.)
Geçici Madde 2 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte boş bulunan Sayıştay üyelikleri için
müracaatlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca yapılacak ilk ilanı müteakip 15 gün içinde Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına yapılır. 832 sayılı Sayıştay Kanununun Ek 8 inci maddesi esaslarına göre 4
üncü maddesinde belirtilen niteliklere sahip olanlar arasından, aynı Kanunun 6 ncı maddesinde yazılı oranlar
dahilinde boş üyelik sayısının iki katı kadar belirlenen adaylar Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna
sunulur. (Son tümce İptal: Ana. Mah.’nin 20/11/1996 tarih ve E. 1996/58, K. 1996/43 sayılı Kararı ile.)
4367
Seçim yapılacak boş üyelik sayısına, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte boş bulunan Daire
Başkanlıkları sayısı da dahil edilir. Bu üyelerin göreve başlamasında kadro şartı aranmaz. Daire Başkanı seçimi
ile boşalacak üye kadroları kendilerine tahsis edilir.
Geçici Madde 3 – 21/2/1967 tarih ve 832 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce göreve
başlayan ve 1/11/1990 tarih ve 3677 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce üye seçilme hakkı bulunan Sayıştay
meslek mensuplarının kazanılmış hakları saklıdır.
4 – 30/7/2003 tarihli ve 4963 sayılı Kanunun geçici maddesi:
Geçici Madde 1- Bu Kanunun 7 nci maddesinde düzenlenmesi öngörülen
yönetmelikler bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde çıkarılır.
5- 31/7/2003 tarihli ve 4969 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:
Geçici Madde 1- Maliye Bakanı, mülkiyeti Hazineye ait Ankara İli, Çankaya İlçesi, 5
inci Bölge, Dikmen Mahallesinde bulunan 3 pafta, 16743 ada, 1 parsel numaralı taşınmaz
malı, üzerindeki muhdesatı ile birlikte 26.5.1927 tarihli ve 1050 sayılı Kanun, 8.9.1983 tarihli
ve 2886 sayılı Kanun, 4.1.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kanun ve 21.2.1967 tarihli ve 832 sayılı
Kanunun vize ve tescile ilişkin hükümlerine tâbi olmaksızın, mevcut haliyle ya da kat
mülkiyeti veya kat irtifakı kurdurmak ya da 4.1.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kanuna tâbi
olmaksızın yeni veya ilave inşaatlar yaptırmak suretiyle, tespit edeceği veya ettireceği rayiç
bedel üzerinden peşin veya taksitle, T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün iştiraki olan
Emek İnşaat ve İşletme Anonim Şirketi aracılığıyla satmaya, satış işlemleri ile ilgili olarak
kamu kurum ve kuruluşları nezdinde Hazine adına her türlü işlemi yaptırmaya, satış bedelinin
% 2'sini geçmemek üzere hizmet karşılığı olarak anılan şirkete yapılacak ödemeye esas oranı
belirlemeye, satış işlemleri ile ilgili her türlü gider, masraf ve hizmet bedeli karşılığını Maliye
Bakanlığı bütçesinden bu şirkete ödemeye yetkilidir. Satış bedellerinin tahsil edilen
kısımlarından ilgili belediyeye % 2, büyükşehir belediyesine ise % 1 oranında pay verilir.
Bu taşınmaz mal ile ilgili olarak imar mevzuatındaki kısıtlamalar ile plân ve parselasyon işlemlerindeki
askı, ilân ve itirazlara dair sürelere ilişkin hükümlere tâbi olmaksızın, her ölçekteki imar plânını yapmaya,
yaptırmaya, değiştirmeye ve resen onaylamaya ve her türlü ruhsatı vermeye Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
yetkilidir. Plân hazırlama ve onaylama işlemleri Bayındırlık ve İskan Bakanlığının uygun görülen birimince,
ruhsat ve plân uygulama işlemleri ise Bayındırlık ve İskan Bakanlığı il teşkilatınca yerine getirilir. Kesinleşen
plânlar ilgili belediyelere tebliğ edilir. Bu plânların uygulanması zorunludur.
Bu maddenin birinci fıkrasının uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye
Maliye Bakanlığı, ikinci fıkrasının uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye ise
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı yetkilidir.
832 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDlRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ
GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran
Mevzuatın
Yürürlükten Kaldırılan
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
832 sayılı Kanunun:
a) 4 üncü maddesinin başlığı "Başkan ve üyelerin
nitelikleri" şeklinde değiştirilmiş ve bu
maddenin ilk cümlesindeki "ile Genel Sekreteri",
(C) fıkrasının (a) bendindeki "Genel Sekreterliğinde",
b) 27 nci maddesinin son fıkrasındaki "Genel
Sekreter",
c) 90 ıncı maddesinin üçüncü fıkrasındaki "Genel
Sekreter" ile "ve yardımcıları",
d) 91 inci maddesinin yedinci fıkrasındaki "Genel
Sekreter",
e) 92 nci maddesinin (a) fıkrasındaki "ve Genel
Sekreter"
Deyimleri çıkarılmıştır. 21/5/1970 1260 16
832 sayılı Kanunun;
a) 3 üncü maddesinin birinci bendinin (b), ikinci
bendinin (a) fıkraları,
b) 4 üncü maddesinin (D) fıkrası,
c) 34 ve 35 inci maddeleri,
Kaldırılmıştır. 21/5/1970 1260 17
832 sayılı Kanunun 82, 84 ve 86 ncı maddeleri 7/3/1985 3162 17
4368
832 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
1260 — 28/5/1970
2534 — 18/10/1981
3162 — 12/3/1985
KHK/420 a) Bu KHK'nin ikinci maddesi ile 832 sayılı Kanuna eklenen
Ek 2 nci madde,
4, 5, 11, 12, 13, 14 ve 15 inci maddeleri 1/1/1991
b) Diğer maddeleri 13/4/1990
3677 — 3/11/1990
4149 — 4/7/1996
4963 — 7/8/2003
tarihinden 6 ay sonra
4969 — 22/7/2003
tarihinden geçerli olmak üzere
12/8/2003
5018 30, 32, 33, 36, 37 1/1/2005
5219 101 1/1/2005