UYUŞTURUCU MADDELERİN MURAKABESİ HAKKINDA
KANUN
Kanun Numarası : 2313
Kabul Tarihi : 12/6/1933
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 24/6/1933 Sayı : 2435
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 14 Sayfa : 564
*
* *
Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız.
" Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı ",
Cilt: 1 Sayfa: 221
*
* *
Madde 1 – Tıbbi afyon ile müstahzaratının ve morfin ve bütün milhlerinin ve
morfinin uzvi hamızlarla veya küul cezriyle birleşmesinden mütehassıl bütün eterlerinin ve
bunların milhlerinin ve koka yaprağı, ham kokain ve kokain ekgonin ve tropokokain ile bütün
milhlerinin ve yüzde 0,20 gramdan fazla morfin ve milhlerini ve yüzde 0,10 gramdan fazla
kokain ve milhlerini muhtevi bütün müstahzarların ve ökodal (Eugodal), dikodit (Dicodide)
ve Dilodit (Diloudide), Asedikon (Acedicone) ve bunların terkibi kimyevisinde bulunan
maddelerde bütün müstahzarlarının ithal, ihraç ve memleket içersindeki satışı Sıhhat ve
İçtimai Muavenet Vekaletinin murakabesine tabidir (1)
Madde 2 – 2108 numaralı kanuna merbut afyon mukavelenamesinde tarif edilen ve
müstahzar afyon namı verilen maddenin ihzar, ithal, ihraç ve satışı memnudur.
Madde 3 – (Değişik: 22/5/1979 -2236/1 md.)
Münhasıran esrar yapmak için kenevir ekilmesi ve her ne şekilde olursa olsun esrarın
ihzar, ithal, ihraç ve satışı yasaktır.
Madde 4 – Birinci maddede yazılı olan cisimlerden mahsus kanununa tevfikan
inhisar altına alınanların memlekete ithali için inhisar idaresince Sıhhat ve İçtimai Muavenet
Vekaletinden müsaade alınır ve bunun için hangi nevi maddenin ne miktarda ve nereden ve ne
vasıta ile celbedileceği bildirilir. Talep edilen miktarın memleket tıbbi ve ilmi ihtiyacından
fazla olmadığı Vekaletçe tensip olunduktan sonra bir ithal vesikası verilir.
——————————
(1) 12.4.1988 tarih ve 19783 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 88/12773 sayılı Kararname
ile Fenetyline isimli kimyasal madde ve tuzlar ile bu maddeleri ihtiva eden müstahzarlar da bu
Kanun kapsamına alınmışlardır.
1354
Madde 5 – Uyuşturucu maddelerin ithaline mahsus vesika ibraz edilmedikçe gümrüklerden bu gibi maddelerin
ithaline müsaade edilmez. Vesikalarda yazılan miktarın bir defada ithali şarttır. Altı ay içinde ithal edilmeyen uyuşturucu
maddelere ait vesikalar muteber değildir.
Madde 6 – Uyuşturucu maddelerin ithaline mahsus olarak verilen vesikaların bir
sureti bu maddeleri ihraç edecek memleketin uyuşturucu maddeler murakabesine memur
makamına Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletince gönderilir.
Madde 7 – Birinci maddede zikredilen cisimlere ait müstahzarlardan inhisar altına
alınmamış olanlarının memlekete ithaline ve bütün uyuşturucu maddelerin memleket
dahilindeki satışına ancak hususi kanunlarına tevfikan icrayı sanata müsaade alarak eczane
veya ticarethane açmış eczacılar ve ecza ticarethaneleri sahipleri mezundurlar.
Bunların getirtecekleri inhisar altına alınmamış uyuşturucu maddeler müstahzarlarının
memlekete ithali hakkında da dördüncü, beşinci ve altıncı maddeler hükümleri caridir.
Madde 8 – İnhisar İdaresince tesis edilecek fabrika tarafından yapılacak uyuşturucu
maddeler ve müstahzaratının memleketten çıkarılması için ihraç edilecek memleketin
salahiyettar makamından alınmış bir ithal vesikası Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletine
tevdi olunur. Vekaletçe vesikanın sıhhati ve ihraç edilecek miktarın munhasıran tıbbi ve ilmi
ihtiyaca yarayacağı tebeyyün ettikten sonra bir ihraç vesikası verilir.
Madde 9 – Uyuşturucu maddeler ihracına mahsus vesika ibraz edilmedikçe
gümrüklerden bu gibi maddelerin ihracına ve nakil vasıtalarına tahmiline müsaade edilmez.
Bu vesikalar üç ay için muteberdir ve ihtiva ettikleri miktarların bir defada ihracı şarttır.
Madde 10 – Uyuşturucu maddelerin ihracına mahsus olarak verilen vesikaların bir
sureti bu maddeleri ithal edecek memleketin uyuşturucu maddeler murakabesine memur
makamına Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletince gönderilir.
Madde 11 – Birinci maddede zikrolunan uyuşturucu maddelere ait olup bu kanun
mucibince murakabeye tabi tıbbi müstahzarlardan inhisar altına alınmıyanların memleketten
ihracına yalnız evvelce hususi kanuna tevfikan ruhsatname almış eczacılarla laboratuvar
sahipleri mezundur. Bunların memleketten çıkması hakkında da sekizinci, dokuzuncu ve
onuncu maddeler hükümleri caridir.
Madde 12 – Devletçe aktedilmiş itilafnameler hükümleri haricinde ham afyonun
Türkiyeye ithali memnudur. Uyuşturucu maddeler inhisar idaresi ihraç edilecek memleketin
alakadar makamından verilmiş ithal vesikası olmadıkça ham afyon ihraç edemez ve yapılan
ihracatı en nihayet bir hafta zarfında miktarı, hangi memlekete ve kimin namına gönderildiği,
ithal vesikası tarih ve numarasiyle beraber Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletine bildirilir.
Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletince ithal vesikası veren memleketin salahiyettar
makamına haber verilir.
Madde 13 – Ham afyon ve diğer uyuşturucu maddelerin kaffesi veya bir kısmı
hakkında ithal vesikası vermiyen memleketlere ihraç olunacak bu maddelerin ihracına
müsaade için ithal vesikası istenmez. Yalnız birinci maddede yazılı uyuşturucu maddelerin
ihraç müsaadesi verilebilmek için gönderilecek miktarın tıbbi ihtiyaca mahsus olduğuna
kanaat hasıl olması lazımdır. İhraç müsaadesi alakadar memleket sıhhat makamlarına da
bildirilir.
1355
Madde 14 – Uyuşturucu maddelerin tekrar ihraç edilmek üzere ithali memnudur.
Transit olarak gelen uyuşturucu maddeleri havi kaplar gümrüklerce mühürlenir.
Madde 15 – Uyuşturucu maddelerin memleket dahilinde perakende ve reçete
mukabilinde olarak satışı munhasıran Eczacılar ve Eczaneler Kanununa tevfikan açılmış
eczanelerde yapılır. Ecza ticarethaneleri yalnız eczanelere ve resmi müesseselere ve
laboratuvarlara toptan satış yaparlar.
Madde 16 – Ecza ticarethaneleri ve eczaneler veya müstahzarat laboratuvarları
doğrudan doğruya İnhisar İdaresinden alacakları uyuşturucu maddeler için her defasında
Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletine müracaatla izin vesikası alırlar. İnhisar İdaresince
Vekalet tarafından verilmiş izin vesikası görülmedikçe hiç bir satış yapılamaz. Bu vesikalar
üzerine yapılan satış miktarı ve tarihi kaydedildikten sonra İnhisar İdaresince Sıhhat ve
İçtimai Muavenet Vekaletine iade olunur.
Madde 17 – Ecza ticarethaneleri her yaptıkları satış için eczane sahip veya mesul
müdürü veya resmi müessese namına salahiyettar zat veya müstahzarat laboratuvarı mesul
müdüründen vesika alarak bu vesikaları beş sene müddetle saklarlar.
Madde 18 – Ecza ticarethaneleri sahipleri ve mesul müdürleri uyuşturucu maddelerin
varidat ve sarfiyatını gösteren defterler tutmağa ve bunlara muntazaman alıp sattıkları
uyuşturucu maddelerin miktarlarını ve satış tarihlerini ve kimlere sattıklarını kayda
mecburdurlar. Eczane sahip veya mesul müdürleri Eczaneler Kanununun mahsus maddesi
mucibince uyuşturucu maddelerden Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletince tayin olunacak
cisimlerin alım ve satımını muntazam surette defterlere kaydederler. Bu defterlerin nümunesi
Sıhhat Vekaletince tertip olunur.
Madde 19 – Birinci maddede isimleri yazılan uyuşturucu maddeler haricinde olup
ilmi tetkikat neticesinde mazarratı tebeyyün eden ve toksikomani tevlit eyleyen diğer
ziherlerin dahi, bu kanun hükümlerine tabi olacağı İcra Vekilleri Heyeti karariyle Sıhhat ve
İçtimai Muavenet Vekaleti tarafından tayin ve ilan olunur.
Madde 20 – (Değişik: 17/6/1982 - 2683/1 md.)
Gümrüklerden ülkeye izinsiz sokulmaya çalışılan veya ülke içinde izinsiz satıldığı
görülen ve her ne surette olursa olsun kanuni yetkisi olmayanlar yanında bulunan uyuşturucu
maddeler, zabıtanın, gümrük ve tekel memurlarının, sağlık ve sosyal yardım bakanlığı
müfettiş ve müdürlerinin, hükümet tabiplerinin, sağlık ocağı tabiplerinin, hudut ve sahiller
sağlık teşkilatı memurlarının herhangi birisi tarafından bir tutanak düzenlemek suretiyle
zaptedilir. Gerek bunlar, gerekse izinsiz imal edilen veya ihraç edilmek istenirken Tekel
İdaresi tarafından zaptolunanlar sahipleri belli olsun veya olmasın suç delili olarak
Cumhuriyet Savcılığınca muhafaza altına alınırlar.
Zaptedilen uyuşturucu maddenin cins, vasıf ve miktarının kesin olarak saptanması
amacıyla analizlere yetecek kadar örnek madde alınarak usulüne uygun şekilde ilgili
laboratuvarlara gönderilir.
Uyuşturucu maddelerin kesin olarak raporları alındıktan sonra, bu maddelerin
muhafazasına gerek görülmemesi halinde, yönetmelikte belirlenen usule uygun olarak
alınacak örneklerin saklanması kaydıyla müsaderesine ilgili mahkemece soruşturmanın her
safhasında karar verilebilir.
Soruşturma veya kovuşturma esnasında müsaderesine karar verilen uyuşturucu
maddeler gereği yapılmak üzere mühürlü olarak mahalli mülki amirliğe teslim edilir.
Soruşturma veya kovuşturma esnasında müsaderesine karar verilmiyenler ile örnek
olarak alınan uyuşturucu maddeler ancak hükmün kesinleşmesinden sonra, sahibi belli
olmayan cins, vasıf ve miktarları tespit edilmiş uyuşturucu maddeler ise müsadere kararı
verildikten sonra mahalli mülki amirliğe teslim edilir.
1356
(Ek: 27/2/2003-4819/1 md.) Yönetmelikte belirlenecek esaslar dahilinde, uyuşturucu madde arama köpeği
eğitiminde kullanılmak üzere, ihtiyaç duyulacak cins ve miktarda uyuşturucu madde, İçişleri Bakanının talebi üzerine, İçişleri
Bakanlığının ilgili bağlı kuruluşlarına; Millî Savunma Bakanının talebi üzerine Türk Silahlı Kuvvetlerine; uyuşturucu
maddelerin tıbbî amaçlı olarak kullanılabilirliğini araştırmak üzere ihtiyaç duyulacak cins ve miktarda uyuşturucu madde ise
Tarım ve Köyişleri Bakanının talebi üzerine Tarım ve Köyişleri Bakanlığının ilgili bağlı kuruluşlarına teslim edilir.
3491 sayılı Toprak Mahsulleri Ofisi Kanununun 27 nci maddesinin (F) fıkrası
hükümleri saklıdır.
Madde 21 – (Değişik: 17/6/1982 - 2683/2 md.)
Müsaderesine karar verilen uyuşturucu maddeler, valinin görevlendireceği bir
yetkilinin başkanlığındaki ve il savcısının veya yardımcısının nezaretçi olarak katıldığı heyet
huzurunda imha edilir.
(Değişik: 27/2/2003-4819/2 md.) Uyuşturucu madde arama köpeği eğitiminde kullanılmak üzere İçişleri
Bakanlığına ve Türk Silahlı Kuvvetlerine; tıbbî amaçlı olarak kullanılabilirliğini araştırmak için Tarım ve Köyişleri
Bakanlığına ihtiyaç duyulacak cins ve miktarda uyuşturucu maddenin teslimi, kullanımı, muhafazası ve imhası usulü ile ilgili
hususlar Adalet ve Sağlık bakanlıklarının görüşü alınarak İçişleri, Millî Savunma ve Tarım ve Köyişleri bakanlıklarınca altı
ay içerisinde yürürlüğe konulacak bir yönetmelikte belirlenir.
Madde 22 – İkinci ve üçüncü maddelerde memnu olduğu yazılı olan müstahzar afyon
ile esrar her nerede görülürse görülsün hemen zaptolunur ve bunlar hakkında da 20 ve 21 inci
maddeler hükümleri tatbik olunur.
Madde 23 – (Değişik: 23/5/1990-3652/1 md.)
Lif, tohum, sap ve benzeri amaçlarla kenevir ekimi, Tarım Orman ve Köyişleri
Bakanlığı'nın iznine tabidir. Bakanlık, bu gibi amaçlarla kenevir ekimi yapılacak yerleri
tespit, ilan ve üretimini kontrol eder. Bu hususlara ait uygulama esasları, Tarım Orman ve
Köyişleri Bakanlığı'nca çıkarılacak yönetmelikte belirlenir.
Her ne maksatla olursa olsun izinsiz olarak kenevir yetiştirmek yasaktır. İzinsiz
yetiştirilen kenevir bitkisi, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı teşkilatında görevli ziraat
mühendislerinin, bunların bulunmadığı yerlerde ziraat teknisyenlerinin vereceği rapor üzerine
mahallin en büyük mülki amirinin emriyle zabıta tarafından imha edilir veya ettirilir.
İmhada kullanılacak araç ve gereçler, Jandarma Genel Komutanlığı bütçesine
konulacak ödenekten sağlanır. İmha dolayısıyla ortaya çıkan masraf, sonradan izinsiz ekim
yapanlardan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tahsil
edilir.
Kenevir ekim bölgelerinde izin belgesi almadan veya izin belgesi almasına rağmen
belgesinde belirtilen alandan fazla yerde veya izin belgesinde kayıtlı yerden başka yerde ekim
yapanlar hakkında ellibin liradan beşyüzbin liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur. 3
üncü maddedeki yasak hilafına kenevir ekenler bir yıldan az olmamak üzere hapis cezası ile
cezalandırılırlar.
Madde 24 – Uyuşturucu maddeleri 15 inci maddede zikredilenlerden başkalarına
satan ecza ticarethaneleri sahip ve mesul müdürleri ile tabip reçetesi olmadan satan eczane
sahip veya mesul müdürleri Ceza Kanununun (403 ve 406) ncı maddeleri mucibince
cezalandırılırlar.
Madde 25 – On yedinci maddede yazılı vesikaları almayı ihmal eden veya
saklamıyan yahut bu kanunda zikredilen defterleri tutmıyan ecza ticarethaneleri sahip ve
mesul müdürleri sulh mahkemesince yüz liradan beş yüz liraya kadar ağır para cezasiyle
cezalandırılırlar.
1357
Madde 26 – Yirmi yedinci maddede zikredilen sebepten dolayı veyahut uyuşturucu
maddelere ait kayıtları gayrimuntazam tuttuğundan dolayı mükerreren mahküm olan ecza
ticarethaneleri sahipleri ve mesul müdürleri Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti tarafından
uyuşturucu maddeler alıp satmasından muvakkaten veya daimi olarak menolunabilirler.
Madde 27 – Türk Ceza Kanununun 403, 404, 405, 406, 407 ve 408 inci maddelerinde
yazılı suçlar 1918 numaralı kanun hükümlerine göre ihtisas mahkemelerince takip ve
muhakeme olunur.
Yukarıki fıkrada yazılı olan maddelerdeki suçları Türk Ceza Kanununun 285 inci
maddesinde yazılı iftira cürmünü teşkil edecek surette isnatta bulunan müfterilerin
muhakemesi de ihtısas mahkemelerince görülür.
Madde 28 – (Mülga: 26/7/1983 - 2867/28 md.)
Madde 29 – 27 nci maddeye göre ihtisas mahkemelerince görülecek suçların
mükerrirleri hakkında Türk Ceza Kanununun tekerrüre mütedair hükümleri tatbik edilmekle
beraber ayrıca bir seneden aşağı olmamak üzere muvakkat sürgün cezası dahi verilir.(1)
Madde 30 – Bu kanun 2253 numaralı kanunun 18 inci maddesinde mer'iyeti yazılı
1369 numaralı kanunun hükümleri yerine ikame edilmiş ve mezkür 1369 numaralı kanun ilga
olunmuştur.
Uyuşturucu ve Psikotrop Madde Üretim ve Dağıtımının Önlenmesi
Ek Madde 1 – (Ek: 13/11/1996 - 4208/16.md.)
1988 tarihli Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerin Kaçakçılığına Karşı Birleşmiş
Milletler Sözleşmesine Ek I ve II Numaralı Tablolar ile bu Tabloların değişikliklerinde yer
alan maddelerin imali, ithali ve ihracı, nakli, bulundurulması, alımı ve satımı Sağlık
Bakanlığının iznine bağlıdır.
Yukarıdaki fıkraya göre izin verilirken ilgili kuruluşlardan görüş alınması ve izin
verme esas ve usullerinin Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte gösterilmesi gerekir.
Birinci fıkrada belirtilen maddelerden herhangi birini izinsiz imal, ithal ve ihraç
edenler, nakledenler veya bulunduranlar, alanlar veya satanlar, eylemleri daha ağır bir cezayı
gerektiren suçu oluşturmadığı takdirde, üçyüzmilyon liradan birmilyar liraya kadar ağır para
cezası ile cezalandırılır ve bu maddelerin müsaderesine de hükmolunur.
Üçüncü fıkrada belirtilen suçların, uyuşturucu veya psikotrop maddelerin imalatında
kullanılmak amacıyla veya kullanılacağını bilerek işlenmesi halinde faile, eylemleri daha ağır
bir cezayı gerektiren suçu oluşturmadığı takdirde, iki seneden dört seneye kadar ağır hapis
cezası verilir. Uyuşturucu ve psikotrop maddelerin imalinde kullanmak amacıyla veya
kullanılacağını bilerek gerekli teçhizat ve sair malzemeyi imal, ithal ve ihraç edenler,
nakledenler veya bulunduranlar, alanlar veya satanlar hakkında da aynı cezaya hükmolunur.
3298 sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanun hükümleri saklıdır.
——————————
(1) Sürgün cezası, 13/7/1965 tarih ve 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun geçici
2 nci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
1358
Geçici Madde 1 – (2313 sayılı Kanunun kendi numarasız muvakkat maddesi olup teselsül için
numaralandırılmıştır.)
2253 numaralı kanunun muvakkat maddesi hükmüne göre yapılacak ham afyon ihracı
bu kanunun 12 nci maddesi hükmünden müstesnadır. Şukadarki bu suretle yapılacak ihraçlar
uyuşturucu maddeler inhisarı idaresince ihracın yapıldığından en çok bir hafta içinde Sıhhat
ve İçtimai Muavenet Vekaletine bildirilir.
Madde 31 – Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.
Madde 32 – Bu kanunun hükümlerinin icrasına İcra Vekilleri Heyeti memurdur.
1359
2313 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDlRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ
GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Yürürlükten Kaldırılan
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
12/6/1933 tarih ve 2313 sayılı Kanunun 28 inci maddesi 26/7/1983 2867 28
1360
2313 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ
GÖSTERİR LİSTE
Kanun
Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
2236 –
31/5/1979
2683 –
19/6/1982
2867 25 ve 28 inci maddeleri
1/1/1984
Diğer Hükümleri
27/7/1983
4208 –
19/11/1996
4819 –
6/3/2003





