Ziraatciyiz - Organik Tarım - Tarım Teknolojileri

ZİRAİ MÜCADELE VE ZİRAİ KARANTİNA
KANUNU (1)
Kanun Numarası : 6968
Kabul Tarihi : 15/5/1957
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 24/5/1957 Sayı : 9615
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 3 Cilt : 38 Sayfa : 1243
Bu Kanun ile ilgili tüzükler için, "Tüzükler Külliyatı"nın kanunlara
göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
Bu Kanun ile ilgili Yönetmelikler için, " Yönetmelikler Külliyatı"nın kanunlara
göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
BÖLÜM : I
Esaslar
Madde 1 – Bu kanunda yazılı:
a) Nebat tabiri ile her türlü nebatlar, bunların mahsulleri, tohum, fidan, fide, çelik, aşı
kalemi, yumru kök ve soğanları ve diğer her türlü parçaları,
b) Hastalık ve zararlılar tabiri ile nebatlara zarar veren her türlü hastalık ve amilleri,
hayvan, kuş, haşare, akar, parazit ve yabancı otlar; bunların zuhur ve sirayet vasıta ve
şekilleri, yumurta, larva, pup, spor, misel ve sair her türlü biyolojik safhaları,
c) Mücadele aletleri tabiri ile mucadele veya koruma maksadı ile kullanılan her çeşit
aletler, makinalar ve bunların parçaları,
d) Mücadele ilaçları tabiri ile mücadele veya koruma maksadiyle kullanılan her çeşit
ilaç ve preparatlar ve bunların imalinde kullanılan maddeler kasdedilmiştir.
Madde 2 – Bütün nebatların ithal, ihraç ve memleket dahilinde nakilleri, hastalık ve
zararlılardan korunmaları, zirai mücadele alet ve ilaçlarının ithal, ihraç, imal, ihzar, satış ve
kullanılmaları bu kanun hükümlerine tabidir.
BÖLÜM : II
Memlekete giren ve memleketten çıkan nebatların tabii tutulacağı muameleler
Madde 3 – İthale mani teşkil eden hastalık ve zararlıların ve menşelerine göre
memlekete girmesi veya transit olarak geçmesi memnu nebatların bir listesi Ziraat
Vekaletince hazırlanıp
——————————
(1) Bu kanunla teşkil edilmesi öngörülen kurullara müteallik hükümler, 6/3/1985 tarih ve
3161 sayılı Kanunun 39 uncu maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.
3140
Resmi Gazetede neşredilir ve lüzum görüldükçe listede gerekli tadiller yapılır. Bu listede yazılı hastalık ve zararlılar ve
bunlarla bulaşık nebat ve diğer maddelerin memlekete sokulması yasaktır.
Madde 4 – İthal veya ihraç edilecek nebatlar ancak Ziraat ve Gümrük ve İnhisarlar
Vekaletlerince müştereken tayin ve Resmi Gazete ile ilan olunacak deniz, kara ve hava
gümrüklerinden ve Zirai Karantina Teşkilatınca usulü dairesinde muayene edildikten sonra
sokulabilir veya çıkarılabilir.
Madde 5 – Memlekete girmesi yasak olmıyan nebatların yurda ithal edilebilmesi için
bunların ithaline mani hastalık ve zararlılardan ari olması ve bu hastalık ve zararlılardan temiz
yerlerde yetişmiş bulunması ve bu cihetlerin bunları gönderen memleketin, resmi nebat
koruma servislerince verilmiş menşe ve sağlık sertifikaları ile belgelenmesi ve nakil ve
ambalajlarında kullanılan her çeşit maddelerin keza hastalık ve zararlılardan ari bulunması 7
nci maddede yazılı beyanname verme ve 9 uncu maddede yazılı beyanda bulunma
mükellefiyetlerinin yerine getirilmiş ve 6 ncı madde şümulüne girenler için permi alınmış
olması şarttır.
Ekim, dikim ve teksirde kullanılmamak üzere gelen azami bir kilo ağırlığındaki
nebatlar için menşe ve sağlık sertifikaları aranmaz.
Madde 6 – Hariçten ekim, dikim veya teksirde kullanılmak üzere nebat getirecekler,
evvelemirde bunların cinsini, nev'ini ve çeşidini hangi memleketten ve o memleketin hangi
mahallinden getirtileceğini, Türkiye'ye hangi gümrük kapısından gireceğini ve miktarını
gösteren bir vesika ile Ziraat Vekaletine müracaat ederek ithal permisi almak ve Ziraat
Vekaletince dermeyan edilecek hususi şartlara da ayrıca riayet etmek zorundadırlar.
Madde 7 – Nebat ithal edenler, malın tahliyesinden önce mahalli zirai karantina
teşkilatına hangi memleketten geldiğini, cins ve miktarını, ambalaj şeklini ve kullanma
maksadını ve 6 ncı madde şümulüne girenler için ayrıca permi tarih ve sayısını bildirir bir
beyanname verirler.
İlgili idare veya acentalar, gümrük kapılarına gelecek olan nakil vasıtalarının varış
zamanlarını, uçaklar için en az 2, diğer vasıtalar için en az 24 saat önce mahalli zirai karantine
teşkilatına bildirmekle ve alakalılar hamule senetleri ile bu işi gören diğer vesikaları karantina
teşkilatına ibraz etmekle mukelleftirler.
Hariçten yurdumuza posta yolu ile gelip PTT idarelerince muhtevalarının tetkiki için
gümrük idarelerine tevdi edilen posta maddelerinde zuhur edecek nebatların gümrük
idarelerince ve bu idarelere tevdi edilmiyen posta maddelerinde çıkacak nebatların da PTT
idarelerince sahiplerine tesliminden evvel en yakın zirai Karantina teşkilatına bildirilmesi
mecburidir.
Madde 8 – Gümrük kapılarına ve postanelere gelen ve memlekete girmesi yasak
olmıyan nebatların belgeleri tetkik edilir, ancak bunların tamam ve usulüne uygun bulunduğu
anlaşıldıktan sonra nebatların ve ambalajlarında kullanılan maddelerin muayenesine
geçilebilir. Belgeleri tamam ve usulüne uygun çıkmıyan nebatlar memlekete kabul edilmez.
Muayene sonunda hastalık ve zararlılardan salim çıkan nebat ve
ambalajlarının gümrükten çıkarılmasına müsaade edilir. Eğer muayenede ithale
mani hastalık ve zararlılardan her hangi biri görülürse mallar memleketlerine
iade veya zaruri görüldüğü takdirde zirai karantina teşkilatınca imha olunur.
Derhal imhası
3141
na zaruret bulunmayan nebatların iadesi için alakalarına 10 güne kadar mehil verilir. Bu
müddet içinde alakalısı bunları memleket haricine çıkarmadığı takdirde nebatlar imha edilir.
İthali istenen nebatlardaki veya ambalajlarındaki hastalık ve zararlılar ithale mani
nevilerinden olmamakla beraber mücadeleye tabi tutulan nevilerden ise ve fenni surette
temizlenmeleri de mümkünse masrafları mal sahibinden peşin alınmak üzere fenni temizleme
yapıldıktan sonra memlekete sokulabilirler.
İthali istenen nebatlardaki veya anbalajlarındaki hastalık ve zararlılar, ithale mani
yahut mücadeleye tabi nevilerden değilse ve yeni bir bulaşma tehlikesi arz etmiyorsa bunların
memlekete sokulmasına müsaade edilebilir.
Madde 9 – Yabancı memleketlerden gelen yolcular beraberlerinde getirdikleri
nebatları zirai karantina, yoksa gümrük memuruna beyana ve gümrük memuru da mahalli
zirai karantina teşkilatına derhal bildirmeye mecburdurlar. Bu maddelerde sertifika, permi ve
4 üncü maddede yazılı gümrük kapısı kaydı müstesna olmak üzere bu kanun hükümlerine tabi
tutulur ve icabında imha edilir.
Türkiye hudutları dışında arazisi olupda hususi müsaade ile gidip gelenler hakkında
kendi yetiştirdikleri nebatlara munhasır olmak üzere bu madde hükümleri uygulanır.
Madde 10 – Zirai karantina, teşkilatı, hariçten gelen hastalık ve zararlı getirmesi
muhtemel bulunan ve "nebat" tabi dışında kalan her türlü maddeleri de muayene etmeye
salahiyetlidir. Bunlar hastalık veya zararlı taşıdığı takdirde fenni icaplara göre temizlemeleri
mümkünse masrafları malsahibinden alınmak üzere temizleme yapıldıktan sonra memlekete
sokulabilir. Fenni icaplara göre temizleme mümkün değilse malların ithaline müsaade edilmez
ve azami 10 gün zarfında sahibi malları mahrecine iade etmediği takdirde imha edilir. İmha
masrafları Ziraat Vekaleti bütçesinin alakalı tertibinden ödenir. İmha sırasında bir gümrük
memuru ile malsahibi veya temsilcisi hazır bulundurulur. Bunlardan her hangi biri davete
rağmen gelmediği takdirde huzurlarına bakılmaksızın imha ameliyesi tamamlanır. Sahibi
gerekli temizleme masraflarını vermezse temizleme kurumlarınca bu ameliye yapılır ve
masrafları iki misli olarak sahibinden yazı ile talebedilir. Bu halde masraf ilgili şahıs
tarafından talebin tebliği tarihinden itibaren bir ay içerisinde ödenmezse bu alacak tahsil
gecikme zammına ait hükümleri müstesna olmak üzere Amme Alacaklarının Tahsili Usulü
hakkındaki 6183 sayılı Kanun hükümleri dairesinde tahsil edilmek üzere Maliyeye devredilir.
Madde 11 – Dışardan yurda gelen nakil vasıtalarında yolcu ve mürettebatın iaşesi
için bulundurulan nebatları zirai karantina teşkilatı muayeneye ve gerekli tedbirleri almaya
veya aldırmaya salahiyetlidir.
Madde 12 – Türkiye'ye mektupla nebat sokulması yasaktır. İçinde nebat bulunduğu
anlaşılan mektuplar PTT İdaresince sahibinin huzurunda açılarak içindeki nebat yakılmak
suretiyle imha olunur.
Madde 13 – Yabancı memleketlere gönderilecek olan nebatlar gönderilen memleket
mevzuatı icabettirdiği veya ihracatçı istediği takdirde yüklenmeden önce muayene edilir ve
gerekli menşe ve sağlık sertifikaları zirai karantina teşkilatı tarafından verilir. Zirai karantina
bakımından ihraç müsaadesi verildiği usulü dairesinde tevsik edilmedikçe hiçbir nebat
yüklenemez.
Madde 14 – Teşhir maksadiyle yabancı memleketlerden getirilen veya gönderilen
nebatlar hakkında da bu kanun hükümleri tatbik olunur.
3142
Madde 15 – Nebatların memleketten transit olarak geçmesine ancak her hangi bir
hastalık ve zararlıyı bulaştırmıyacak halde bulundurulmaları şartiyle müsaade edilir.
Transit muamelesi için alakalıların müracaat zaman ve şekli Nizamnamede gösterilir.
BÖLÜM : III
Memlekette yetişen nebatların korunması
Madde 16 – Memleketin bir yerinde yeni görülen veya eskiden beri bulunan her
hangi bir hastalık veya zararlının salgınlaşmasının yahut temiz yerlere bulaşmasının önüne
geçmek veya mücadeleden doğabilecek zararları önlemek için:
a) Hastalık veya zararlıyı taşıyabilecek nebat, toprak ve diğer her çeşit maddelerin,
bulaşık olduğu Ziraat Vekalettince tesbit ve ilan edilen bölgelerden, korunması gerekli yerlere
naklini yasak etmeye veya ancak masrafı alakalısına ait olmak üzere lüzumlu fenni tetbirleri
aldırmak şartiyle nakline izin vermeye;
b) Hastalık ve zararlılarla, bulaşık yahut yabancı ve zararlı tohumlarla karışık
nebatların ekim ve dikimini yasak etmeye;
c) Lüzum görülen yerlerde ekim ve dikimin cins, nevi veya çeşidini değiştirmeye,
münavebe tatbik ettirmeye veya ekim ve dikimi tahdit yahut yasak etmeye veya ancak
icabeden fenni tedbirler alakalılar tarafından alındıktan sonra ekime, dikime, müsaade
etmeye;
ç) Hastalık ve zararlılarla bulaşık nebat satışını yasak etmeye veya masrafı ilgililerce
verilmek suretiyle fenni icaplara göre temizliğe tabi tutulduktan sonra satılmasına müsaade
etmeye;
d) Hastalık veya zararlılarla bulaşık nebatları icabında her nerede olursa olsun yok
etmeye veya ettirmeye;
e) Yeni görülen veya memleket dahilinde mevcut olup da temiz bölgelere bulaşması
muhtemel bulunan hastalık ve zararlıları derhal yerinde bastırmak veya mücadeleleri pratikte
kabil olmıyan hastalık veya zararlıların yayılmasını önlemek maksadiyle icabında bunlarla
bulaşık olan nebatların civarındaki sağlam nebatları yok etmeğe veya ettirmeye;
f) Hastalık veya zararlılarla bulaşık olan yahut bulaşık olduğundan şüphe edilen
nebatları uygun gördüğü şekilde fenni temizliğe tabi tutmaya veya tutturmaya;
g) Bulaşık bölgelerde, kullanılma yeri ne olursa olsun lüzumlu gördüğü nebatlar,
bunların bulunduğu yerler ve bunları taşıyan vasıtalar için fenni icaplara göre temizleme
mecburiyeti koymaya ve temizleme müddet ve usul ve şartlarını tesbite;
h) Hastalık ve zararlıların bulaşmasını veya yayılmasını önlemek yahut zararlarını
tahdit etmek veya mücadeleden doğabilecek zararların önüne geçmek üzere gerekli göreceği
diğer her türlü tetbirleri almaya veya aldırmaya Ziraat Vekaleti salahiyetlidir.
Madde 17 – 16 ncı maddenin (d) ve (e) bentlerine göre yok edilen nebatlardan
sağlam olanların hakiki değerinin tamamı ve diğerlerinin yarısı Ziraat Vekaleti mücadele
tahsisatından ödenir. Bu kanunun hükümlerine aykırı hareketleri sebebiyle hastalık veya
zararlıların bulaşmasına sebep olanlara veya hastalık ve zararlıyı vaktinde vazifeli teşkilata
haber vermiyenlere hiçbir tazminat ödenmez. Bu gibiler ayrıca cezai takibata tabi tutulurlar.
3143
Madde 18 – Fidan, fide, çelik, tohum, yumru, soğan ve saire gibi teksirde
kullanılmak üzere her türlü nebat yetiştiriciliğini ticari maksatlarla yapacaklar evvel emirde
yetiştirme yerlerini nebat sağlığı bakımından mücadele teşkilatına muayene ettirmeye,
yetiştirme müsaadesi istihsale ve bu teşkilatın lüzum göstereceği her türlü tetbirleri vaktinde
almaya mecburdurlar.
Bu işlerle meşgul olan resmi müesseseler de aynı hükme tabidir.
Köylerde yapılacak perakende fidecilik müsaade almak kaydından müstesnadır.
Madde 19 – 18 inci maddeye göre yetiştirme yapılan yerlerde bütün tetbirlere rağmen
tehlikeli hastalık veya zararlı zuhur ettiği ve imhasından başka çare bulunmadığı takdirde
hastalık ve zararlıyı ihtiva eden nebatlar imha edilir ve bunların yarı bedeli Ziraat Vekaletinin
mücadele tahsisatından ödenir. Lüzumlu görülürse ruhsat da geri alınır. Yetiştirmeye izinsiz
başlanmış ise veya mücadele teşkilatının lüzum gördüğü tetbirler alınmamışsa hiçbir tazminat
verilmez ve 53 üncü madde hükmü tatbik olunur.
Madde 20 – 17 ve 19 uncu maddelere göre ödenecek değerler mahalli mülkiye amiri
tarafından seçilecek bir, mahalli ziraat müdürlüğünce seçilecek iki ve köylerde ihtiyar
meclislerince, şehir ve kasabalarda ziraat odalarınca (Bulunmıyan yerlerde belediye
encümenlerince) seçilecek keza iki kişiden mürekkep bir heyet tarafından takdir edilir.
Mahalli mülkiye amirince seçilecek kimse heyete reislik eder. Kıymet takdirinde ekseriyetin
ve reyler müsavi olursa reisin bulunduğu tarafın biçtiği değer esas tutulur.
BÖLÜM : IV
Hastalık ve zararlılarla mücadele
Madde 21 – İhbarı mecburi hastalık ve zararlılar Ziraat Vekaletince tesbit ve arazı ile
birlikte ilan olunur.
Madde 22 – Tarla, bağ, bahçe, fidelik, fidanlık, mera ve kültüre elverişli olsun,
olmasın her türlü arazide keza silo, ambar, mağaza, nakliyat ambarları, çırçırlama, tohum ve
dane ayıklama yerleri, değirmenler, un ve çeltik fabrikaları ve bunlar gibi nebat bulundurulan
veya işlenen mahallerde ihbarı mecburi hastalık veya zararlı görülürse bunların sahipleri veya
kiracıları veya ortakçıları veya amir veya idarecileri yahut bunların kanuni mümessilleri
keyfiyeti köyde köy muhtarlarına veya nahiye müdürlerine, kasaba ve şehirlerde en büyük
mülkiye amirlerine belediye reislerine, yahut ziraat veya mücadele teşkilatına bildirmeye
mecburdurlar.
Sahipsiz arazideki hastalık ve zararlılara mütaallik ihbar mükellefiyeti köy, kır ve
çiftçi mallarını koruma bekçilerine düşer.
Muhtarlar; mülkiye amirleri ve belediye reisleri kendilerine ihbar edilen hastalık ve
zararlıları en seri vasıta ile ziraat veya mücadele teşkilatına bildirilir. Haber verme keyfiyeti
şifahen veya telefonla yapılmakla beraber yazı ile de teyit olunur.
Madde 23 – Vazifeli ziraat veya mücadele teşkilatının teklifi üzerine bir yerde hangi
hastalık ve zararlıların mücadeleye tabi olacağı mahallin en büyük mülkiye amiri tarafından
ilan edilir.
Madde 24 – Topraklarında, nebatlarında veya nebat bulundurulan yahut işlenen
yerlerinde mücadeleye tabi hastalık veya zararlı bulunanlar 23 üncü madde gereğince yapılan
ilanda gösterilecek müddet zarfında mücadeleye başlamaya ve aynı ilanda tasrih edilen
mücadele usulleri ve tetbirlerini müddeti içinde hakkiyle tatbik etmeye veya ettirmeye
mecburdurlar.
3144
Alakalısı müddeti içinde mücadeleye başlamadığı veya ilanda gösterilen usul ve
tetbirlere riayet etmediği takdirde mücadele Ziraat Vekaleti Teşkilatınca yapılır. Bu halde
yukarda yazılı şekilde mücadele yapmaya muktedir olamıyanlardan mücadele masrafları
aynen, muktedir olup da yapmamakta ısrar edenlerden üç misli olarak yazı ile talep edilir.
Masraf ilgili şahıs tarafından talebin tebliği tarihinden itibaren üç ay içinde ödenmezse bu
alacak Amme alacaklarının tahsil usulü hakkındaki 6183 sayılı kanun hükümleri dairesinde
tahsil edilmek üzere Maliyeye devredilir.
Madde 25 – Mücadele işlerini toplu halde yapmak istiyen çiftçi teşekküllerine Ziraat
Vekaleti ilaç, alet ve eleman yardımı yapabilir.
Madde 26 – Salgınlarda, salgınlaşma istidadı gösteren vakalarda ve diğer tehlikeli
hallerde ziraat vekaleti; masrafı kendi bütçesinden ödenmek üzere doğrudan doğruya veya
kendi kontrolü altında 32 nci maddede yazılı teşekküller vasıtassiyle mücadele yapmaya
salahiyetlidir. Bu takdirde 24 ve 25 nci maddelerdeki mücadelelerin ne şekilde tatbik
edileceği Nizamnamede gösterilir.
Madde 27 – Ziraat Vekaleti lüzum ve zaruret gördüğü yer ve zamanlarda 26 ncı
maddeye tabi zirai mücadele işlerinde çalışan işçi ve mükelleflerin iaşelerini zirai mücadele
tahsisatından temin etmeye salahiyetlidir.
Madde 28 – Hastalık veya zararlı çıkan yerlerde Ziraat Vekaleti teşkilatındaki
vasıtaların ihtiyaca yetmemesi veya yetmiyeceğinin anlaşılması halinde valilerin talebi
üzerine o vilayetteki bütün amme, idare ve müesseselerine ait teşkilat kendi vasıta ve
şoförleriyle mücadeleye katılmaya mecburdurlar.
Mücadele sahalarının askeri birlikler tarafından kordon altına alınmasına veya askeri
birliklerin vasıta ve insan kuvvetleriyle bizzat mücadeleye katılmalarına zaruret bulunan
hallerde bu husus Ziraat Vekaletinin talebi üzerine Milli Müdafaa Vekaletince temin olunur.
Fevkalade ahvalde Ziraat Vekaleti zaruret gördüğü ve civarda amele tedariki mümkün
olmadığı takdirde süne ve çekirge gibi müstevli afetler karşısında 18-50 yaş arasındaki sağlam
erkek vatandaşları (18 yaşını bitirmiş, 50 yaşını bitirmemiş) köylerinin hududu dahilinde
bulunan zirai mücadele işlerinde yılda bir ayı geçmemek şartiyle ve ücretle çalıştırmaya
yetkilidir. Ancak mükellefler kendi yerlerine mükellef olmıyan bir şahsı gönderebilirler.
Gerek bunlara verilecek günlük ücret gerekse mücadeleye katılacak erlere ödenecek
günlük tazminat miktarları Ziraat Vekaletince takdir olunur.
Resmi veya hususi bütün kara, deniz ve hava taşıma idareleri veya nakil vasıtası
sahipleri mücadele alet ve ilaçlarını ve mücadeleye katılacak kimseleri geciktirmeksizin
tercihan taşımaya mecburdur.
Madde 29 – Ziraat Taşkilatının göstereceği lüzum üzerine mahallin en büyük
mülkiye amiri tarafından tertip ve ilan edilecek sürek avlarına; av sahasındaki köyler
halkından 18-50 yaşı arasındaki (18 yaşını doldurmuş 50 yaşını doldurmamış) sağlam erkek
vatandaşlar katılmak zorundadırlar. Bu yöndeki mücadele ve sürek avları için gerekli silah,
cephane ve av malzemesi Ziraat ve Milli Müdafa vekaletlerince bedelsiz olarak temin olunur.
Muzır hayvanların zarar yaptığı mahallerde veya civarında askeri kıtalar bulunursa
mahalli en büyük mülkiye amirinin garnizon kumandanlığına müracaatı üzerine garnizon
kumandanlığınca tesbit edilecek askeri birlikler de bu sürek avlarına iştirak ettirilir.
İsimleri Ziraat Vekaletince tesbit edilecek zararlı hayvanları ve kuşları sürek avları
dışında avlamayı deruhde edenlere cephane, av malzemesi veya silah yardımı yapılabilir.
3145
Ziraat Vekaleti lüzum gördüğü hallerde tesbit edeceği zararlı hayvan ve kuşları
mücadele tahsisatından verilecek bir bedel mukabilinde satın almaya salahiyetlidir.
(Son fıkra Mülga : 21/12/1967 - 969/14 md.)
Madde 30 – Sürek avı dışında zararlı hayvan mücadelesi yapanlara Nizamnamede
yazılı esaslara göre zirai mücadele tahsisatından ikramiye verilebilir.
Madde 31 – Sürek avlarında veya 26 ncı maddeye göre yapılan mücadelelerden
dolayı sakatlananların kendilerine, ölenlerin kanuni mirasçılarına mücadele tahsisatından
Ziraat Vekaletince tesbit edilecek miktarda tazminat verilir. Bunların ve 26 ncı maddeye göre
mücadele yaparken zehirlenenlerin hastane ve ölümleri halinde cenaze masrafları da aynı
tahsisattan ödenir.
Hükmi şahıslar veya resmi teşekküllerce masrafları kendilerine ait olmak üzere
yaptırılan mücadelelerde bu gibi haller vakı olduğu takdirde masraflar ve tazminat o hükmi
şahıs veya teşekkül tarafından; 32 nci maddede yazılı teşekküllerce ücret mukabilinde yapılan
mücadelelerde ise bu teşekküller tarafından aynı esaslar dairesinde ödenir.
Madde 32 – Zirai mücadele işlerini ücret mukabilinde sanatı mutade halinde yapmak
istiyen hakiki veya hükmi şahıslar, işe başlamadan önce Ziraat Vekaletinden izin almaya, bu
vekaletçe belirtilecek şartlara riayet etmeye ve sicilli ticarete kaydolunmaya mecburdurlar.
Ziraat Vekaleti yukarda yazılı mücadele teşekküllerini her zaman teftiş ve murakabe
salahiyetini haiz olup mezkür vekaletçe istenecek her türlü malümatın bu teşekküllerce tam
zamanında verilmesi mecburidir.
Madde 33 – Çırçır fabrikaları ve evlerinin her sene faaliyete geçmeden evvel Ziraat
Vekaleti Mücadele Teşkilatına hastalık ve zararlılar ve bunlara mütaallik mücadele tesisleri
bakımından muayene edilmesi ve bu gibi yerler için mahalli zirai mücadele teşkilatından
çalışma müsaadesi alınması mecburidir.
Bu gibi yerlerin Ziraat Vekaleti mahalli mücadele teşkilatınca tayin ve ilan edilecek
süreler dışında faaliyette bulunmaları yasaktır.
Madde 34 – Fenni icaplara göre temizliği yapılmış çiğitlerden tohumluk olarak
kullanılacaklar, Ziraat Vekaletinin vazifeli teşkilatınca ayrıca intaş kabiliyeti bakımındanda
muayene edilir. Muayenesi yapılmamış tohumluk çiğitlerin nakli, satılması ve ekilmesi
yasaktır.
(Değişik : 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen kabul : 7/2/1990 - 3612/35 md.) Bu
madde hükmü Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca diğer tohumluklara da teşmil
edilebilir.
Madde 35 – Resmi ve hususi bütün kara, deniz ve hava taşıma idarelerinin ve her
türlü nakil vasıtası kullananların nakli yasak edilmiş nebat ve maddeleri taşımaları memnudur.
BÖLÜM : V
Ormanlara mütaallik hususi hükümler
Madde 36 – Münhasıran ormanlara taallük eden hastalık ve zararlılarla Devlet
ormanları yararına yapılacak mücadele hizmetleri Orman İdaresi tarafından ve orman
bütçesinden ifa edilir. Zaruret halinde bu kanunun mükellefiyet hükümlerinden faydalanılır.
3146
Hastalık ve zararlılar hem orman, hem ziraat sahalarını alakalandırıyorsa mücadele bu
kanun hükümleri dairesinde ve Orman İdaresi ile müştereken yapılır. Mücadele masraflarına
Orman İdaresinin iştirak nispeti Ziraat Vekaletince belirtilir.
Madde 37 – Hususi ormanlarda veya sahipli ağaçlıklarda görülen ve mücadele
edilmediği takdirde muhiti için tehlike teşkil edebilecek olan hastalık ve zararlılarla mücadele
Orman İdaresince yapılır. Masraflar orman veya ağaçlık sahiplerinden yazılı olarak istenir.
Tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödenmedikleri takdirde kendilerinden Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü hakkındaki 6183 sayılı Kanun hükümleri dairesinde tahsil edilmek
üzere Maliyeye devredilir.
BÖLÜM : VI
Mücadele alet ve ilaçlarının imal, ithal, ihraç satış ve kontrolu
Madde 38 – Mücadele alet ve ilaçlarının :
a) Yurda sokulması;
b) Yurt piyasasına arzı ve Satışı;
c) Yurt içinde imal, istihsal ve ihzarı;
d) İhracı;
Ziraat Vekaletinin ruhsat ve kontroluna ve koyacağı şartlara tabidir.
Mücadele alet ve ilaçlarının azami satış fiatları Ziraat Vekaletince tesbit edilir.
Madde 39 – Memleket içinde mücadele alet ve ilaçlarının imal, istihzar veya
istihsalleri ancak salahiyet ve kıyafetleri Ziraat Vekaletince tanınmış olan ve işin
hususiyetinin gerektirdiği şartlara uygun olarak teçhiz edilmiş ilmi ve fenni tesisata ve
personele sahip bulunan hakiki ve hükmi şahıslarca yapılabilir.
Madde 40 – Mücadele alet ve ilaçlarının Ziraat Vekaletince tesbit edilmiş ithal veya
imal yerindeki perakende fiyatının ambalajı üzerinde gösterilmesi mecburidir. Mücadele
ilaçlarının ne şekillerde ithal, satışa arz, imal, ihzar ve ihraç edileceği, etiket ve
tarifnamelerinin ihtiva edeceği hususlar ve mücadele aletlerine konacak işaret ve yazılar ile bu
işlere müteallik diğer lüzumlu ci- hetler nizamnamesinde belirtilir.
İzni verilmiş mücadele alet ve ilaçlarının Ziraat Vekaletince kabul ve tasdik edilmiş
evsaf belgesindeki vasıflara uygun olarak satışa arz edilmeleri şarttır. Bunların isim, şekil,
vasıf, tertip ve terkiplerindeki her hangi bir değişiklikten Ziraat Vekaletinin haberdar edilmesi
ve yeniden ruhsat alınması mecburidir. Ziraat Vekaleti, izni verilmiş mücadele alet ve
ilaçlarını her zaman ve her yerde tekrar muayene, tahlil ve denemeye tabi tutabilir ve lüzumlu
görürse ilaçların satılmasını men ve ruhsatı iptal edebilir.
Madde 41 – Mücadele alet ve ilaçları ile alakalı olarak yaptırılacak tahlil ve
denemeler ve verilecek ruhsatnameler Ziraat Vekaletince tesbit edilecek bir ücrete tabidir.
Piyasaya arz, imal ve istihsal ruhsatnameleri muayyen bir müddet için verilir. Müddeti biten
ruhsatnamenin yenilenmesi caizdir.
Madde 42 – Gümrük vergi ve resimlerinden muaf tutulacak mücadele alet ve ilaçları,
Ziraat, Gümrük ve İnhisarlar, Maliye ve İktisat ve Ticaret Vekaletlerince tesbit olunur.
Lüzumlu görüldükçe bu listelerde aynı usul dairesinde gerekli tadiller yapılır. (1)
——————————
(1) İthalde alınan her türlü vergi, resim ve harç muafiyeti hükümleri, 6/5/1986 tarih ve 3283
sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
3147
Bir ilaç veya aletin memleket içinde kemiyet ve keyfiyet itibariyle muadilinin yapıldığı ve bunun aynı evsafı haiz ve
aynı işi hakkiyle görmeye elverişli bulunduğu ve ihtiyacı da tamamiyle karşıladığı anlaşıldığı takdirde o ilaç veya alet
muafiyetten istifade ettirilemez.
BÖLÜM : VII
Teşkilat (1)
Madde 43 – Bu kanunda yazılı vazifeleri ifa salahiyetleri istimal etmek üzere Ziraat
Vekaletine bağlı bir Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Umum Müdürlüğü kurulmuştur.
Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Umum Müdürü, Ziraat Vekilinin inhası, Başvekilin
tasvibi ve Reisicumhurun tasdikıyla tayin olunur.
Madde 44 – Zirai mücadele ve zirai karantina teşkilatının bulunmadığı yerlerde bu
teşkilat vazife ve salahiyetlerinin kimler tarafından ve ne şekilde yerine getirileceği Ziraat
Vekaletince tayin olunur.
Madde 45 – 30/6/1939 tarih ve 3656 sayılı Devlet Memurları Aylıklarının Tevhit ve
Teadülüne ait Kanuna bağlı (1) sayılı cetvelin Ziraat Vekaleti kısmına, bu kanuna bağlı (1)
sayılı cetvelde yazılı kadrolar eklenmiş ve bu kanuna bağlı (2) sayılı cetvelde yazılı kadrolar
kaldırılmıştır.
Madde 46 – Zirai mücadele ve zirai karantina işlerinde normal mesai gün ve saatleri
dışında çalıştırılan memur ve hizmetlilere, Ziraat Vekaletince tesbit edilecek esaslar dahilinde
ve beher fazla mesai saati için, aylık veya ücretlerinin bir saate isabet eden miktarı, fazla
mesai ücreti olarak verilir ve bu sarfiyat her yıl bütçesinin zirai mücadele umumi masrafları
tertibindeki tahsi- sattan karşılanır.
Saat başına verilecek fazla mesai ücreti iki liradan, Zirai Mücadele Enstitüsü veya
istasyonlarında çalıştırılan teknik elemanlara yukardaki hükümlere göre verilecek günlük
fazla mesai ücreti ise bu yerlerdeki fazla çalışma müddetleri ne olursa olsun bunlardan müdür,
laboratuvar şefi, mütehassıs ve başasistanlar için 8 liradan, asistanlar için de 6 liradan aşağı
olamaz.
Madde 47 – Zirai Mücadele Enstitüsü ve istasyonlarında çalıştırılanların ihtısaslarını
ne şekilde yapacakları ve laboratuvar şefi, mütehassısı, başasistan ve asistan unvanlarının ne
suretle iktisabedileceği Ziraat Vekaletince bir nizamname halinde tesbit edilir.
Bu madde gereğince mütehassıs unvanı alacakların branşları dahilinde en az üç yıl
hizmet etmiş olmaları ve batı dillerinden en az birini bilmeleri şarttır.
BÖLÜM : VIII
Ceza hükümleri
Madde 48 – Bu kanunun 4,5,6,7,8 inci veya 9 uncu maddeleri hükümlerine yahut bu
hükümlere göre konulacak tedbirlere riayet etmeksizin memlekete nebat sokanlar veya transit
olarak geçirenler 1.500 liradan 3.000 liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar. Ayrıca
nebatların ve ambalajlarının müsaderesine de karar verilir.
——————————
(1) Bu Kanunla teşkil edilmiş olan Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlüğünün
personel ile araç, gereç ve bütün taşınır taşınmaz varlığı hak, vecibe ve muafiyetlerinin
Bakanlıkça tayin ve tesbit edilecek esaslar çerçevesinde 8/6/1984 tarih ve 212 KHK ile
kurulan merkez ve taşra teşkilatına intikal edeceği 6/3/1985 tarih ve 3161 sayılı Kanunun
Geçici 8 inci madde sinde hükme bağlanmıştır.
3148
Sokulan veya transit olarak geçirilen haddizatında yasak edilmiş bir nebat ise üç aydan bir yıla kadar hapis ve 2.000
liradan 5.000 liraya kadar ağır para cezası verilir ve ayrıca nebatların ve ambalajlarının müsaderesine de karar verilir.
Madde 49 – 10 uncu madde hükmüne göre ithaline müsaade edilmiyen maddeleri
memlekete sokanlar 3 aydan 6 aya kadar hapis ve 1000 liradan 3000 liraya kadar ağır para
cezası ile cezalandırılırlar. Ayrıca o maddenin müsaderesine de karar verilir.
Madde 50 – 11 inci madde hükmüne göre vazifelilerce lüzum gösterilen tedbirleri
almıyan veya bu tedbirleri riayet etmiyenler 3 aydan 6 aya kadar hapis ve 1.000 liradan 2.000
liraya kadar ağır para cezalariyle cezalandırılırlar. Ayrıca nebatların da müsaderesine karar
verilir.
Madde 51 – Kanunun 13 üncü maddesi hükmüne riayet etmiyenler üç aydan 6 aya
kadar hapis ve 1.000 liradan 2.000 liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar. Ayrıca
nebatların müsaderesine de karar verilir.
Madde 52 – Kanunun 16 ncı maddesine istinaden konulmuş yasak, tahdit ve
tedbirlere riayet etmiyenler 3 aydan 6 aya kadar hapis ve 500 liradan 2.000 liraya kadar ağır
para cezası ile cezalandırılırlar. Ayrıca yasak, tedbir veya tehdit hilafına ekilen, dikilen,
satılan yahut bir yerden bir yere götürülen nebatların ve nakledilen toprak ve diğer her türlü
maddelerin müsaderesine de karar verilir. Ekili ve dikili olanlar sökülerek müsadere edilir.
Madde 53 – 18 inci madde hükmüne aykırı hareket edenler,nebat yetiştirdikleri yer
temizse ve nebatlarında da hastalık veya zararlı yoksa, 250 liradan 500 liraya kadar hafif para
cezası ile cezalandırılırlar.
Nebat yetiştirilen yer, haddizatında izin verilmiyecek bir durumda ise veya nebatlarda
hastalık veya zararlı varsa ceza 500 liradan 2.000 liraya kadar ağır para cezasıdır. Ayrıca bu
suretle yetiştirilen nebatların müsaderesine de karar verilir. Ekili ve dikili olanlar sökülerek
müsadere edilir.
Madde 54 – 22 nci maddenin 1 inci fıkrasında yazılı ihbar mükellefiyetlerini yerine
getirmiyenler 250 liradan 1.000 liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Madde 55 – Sürek avı mükellefleri ile ücretli mücadele mükellefiyetine tabi
tutulanlardan vaktinde icabet etmiyenler veya müddetleri dolmadan ayrılanlar 10 liradan 50
liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar.
Madde 56 – 32 nci madde gereğince izin almadan mücadele işlerini ücret
mukabilinde ve sanatı mütade halinde yapan hakiki şahıslar ve hükmi şahısların kanuni
temsilcileri bir aydan üç aya kadar hapis ve 2.000 liradan 5.000 liraya kadar ağır para cezası
ile cezalandırılırlar. Bunlar hakkında ayrıca icrayı sanattan men kararı da verilir. Mahkemeler
bu gibileri tahkikat ve davanın her safhasında muvakkaten icrayı sanattan menedebilirler.
Madde 57 – Ziraat Vekaletinden müsaade almadan faaliyete geçen çırçır fabrikası
veya evi sahiplerinden 1.000 liradan 5.000 liraya kadar ağır para cezası alınır. Eğer hastalık ve
zararlılarla mücadele tesisleri yoksa veya diğer tesis veya şartlar tamam değilse para cezası
alınmakla beraber bu tesisler tamamlanıncaya kadar bu gibi çırçır fabrika ve evleri
mahkemeden müstacelen verilecek kararla kapatılır.
3149
Ruhsatlı olarak faaliyette bulunan çırçır fabrikası veya evlerinden bilahara bu kanun
hükümlürine ve bu gibi yerlerin faaliyet şartlarına veya süre hükmüne aykırı çalıştıkları tesbit
edilenlerin sahipleri 2.000 liradan 5.000 liraya kadar ağır para cezesı ile cezalandırılırlar.
Ayrıca müessesenin 3 aydan bir yıla kadar kapatılmasına da karar verilir.
Madde 58 – 34 üncü madde hükmüne aykırı olarak muayene edilmemiş tohumluğu
nakleden, satan veya satışa arzedenler 500 liradan 2.000 liraya kadar ağır para cezası ile
cezalandırılırlar.
Ayrıca tohumluğun müsaderesine karar verilir.
Madde 59 – 35 inci madde hükmüne aykırı olarak nebat ve maddeleri taşıyanlar veya
taşıtanlar 500 liradan 2.000 liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar. Ayrıca nebat ve
maddelerin müsaderesine de karar verilir.
Madde 60 – 38 inci maddede yazılı işleri ruhsatsız yapanlar veya mücadele ilaç ve
aletlerini Ziraat Vekaletince müsaade edilen fiyatlardan pahalıya satanlar, yahut satışa
arzedenler 1.000 liradan 5.000 liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Ayrıca izinsiz ithal, piyasaya arz, imal, istihsal edilen, ihracına teşebbüs olunan veya
satılan yahut satışa arzedilen mücadele alet ve ilaçlarının ve pahalıya satılan yahut satışa
arzedilen ilaç ve aletlerin müsaderesine de karar verilir.
Madde 61 – 40 ıncı madde hükümlerinden her hangi birine aykırı hareket edenler
1.000 liradan 5.000 liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar. Mücadele alet ve
ilaçlarının müsaderesine de karar verilir
Madde 62 – Ziraat Vekaletinin vazifeli teşkilatı müsadereye tabi maddeleri
zaptetmek ve zarar vermelerini önliyecek tedbirleri derhal almakla mükelleftir.
Müsaderesine karar verilen maddeler, fenni mahzur yoksa satılarak bedelleri
Hazineye irat kaydedilir. Aksi halde imha olunur.
(Son fıkra Mülga : 21/2/1963 - 213/1 md.)
BÖLÜM : IX
Çeşitli hükümler
Madde 63 – Ziraat Vekaletinin vazifeli memurları her türlü resmi ve hususi kara,
deniz ve hava vasıtalarına (Transit geçenler dahil) ve nebat yetiştirilen, saklanan,
bulundurulan, satılan veya işlenen yerlere (Buraları mesken sayılsa dahi) girmeye ve gerekli
muayene, kontrol ve muameleleri yapmaya yetkilidir. Mümanaat edildiği takdirde vazifeleri
icabı hale göre muhtarı veya ihtiyar heyeti azasından bir kişiyi veya zabıta mensuplarını
yanlarına alarak bu yerlere girerler ve vazifelerini yaparlar. Milli Müdafa Vekaletine ait kara,
deniz, hava nakil vasıtaları ile nebat ve erzak depo edilen mahallerde ve arazide ve yasak
bölgelerde yapılacak muayene ve kontrollerde bu birlik ve müesseselerden de bir temsilci
bulundurulur.
Madde 64 – Bu kanunun muhtelif hükümlerinin tatbik suretini göstermek üzere bu
kanunun neşri tarihinden itibaren 6 ay içinde Ziraat Vekaletince nizamnameler yapılır.
Madde 65 – 1. 29.XII.1339 tarihli ve 393 sayılı Muzır Hayvanların İtlafı hakkında
Kanun;
2. 12/1/1341 tarihli ve 451 sayılı Pamuklara Arız Olan Haşerat ve Emrazın İmha ve
Tedavisi ve Tohumlarının Islahı hakkında Kanun;
3150
3. 541 sayılı kanunun 1, 2, 3, 5, 6 ve 8 inci maddelerini muaddil 15/VI/1927 tarihli ve
1056 sayılı Kanun;
4. 1056 sayılı kanunun 3 üncü maddesini yürülükten kaldıran 23/1/1953 tarihli ve
6024 sayılı kanun;
5. 26/V/1926 tarihli ve 858 sayılı Çekirge Kanunu;
6. 858 sayılı kanunun 2 ve 3 üncü maddelerini muaddil 3/V/1928 tarihli ve 1235
sayılı kanun;
7. 26/II/1931 tarihli ve 1756 sayılı Ziraatte Kullanılan Bazı Maddelerin Gümrük
Resminden Muafiyeti hakkında Kanun;
8. 29/I/1936 tarihli ve 2906 sayılı Nebatları Hastalık ve Zararlı Böceklerden Koruma
Kanunu;
9. 4/Vl/1937 tarihli ve 3203 sayılı Ziraat Vekaleti Vazife ve Teşkilat Kanununun 2
nci, 6 ncı ve 7 nci maddelerinin ve diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümleri;
Mer'iyetten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1 – Bu kanunun mer'iyete girdiğı terihe kadar harice sipariş edilmiş
olan nebatlar 6 ncı madde hükmüne tabi tutulmazlar.
Geçici Madde 2 – Bu Kanunun mer'iyete girdiği tarihe kadar ekilmiş olan nebatlar 18
inci maddede yazılı müsaade alma hükmüne tabi tutulmaz.
Geçici Madde 3 – Bu kanunun mer'iyete girdiği tarihte mevcut çırçır fabrika ve
evlerinde mer'iyet tarihinden bir yıl içinde noksanların tamamlanması ve Ziraat Vekaletince
lüzumlu görülecek tesislerin ilgililerce kurulması mecburidir. Bu mecburiyetin müddetinde
eksiksiz olarak yerine getirilmemesi halinde çırçır fabrikası veya evi valinin emriyle kapatılır.
Geçici Madde 4 – Bu kanunun neşri tarihinden 6 ay sonra başlamak üzere mücadele
alet ve ilaçlarının ithali, ihracı, imal, istihzar ve istihsali veya satışı ile meşgul olanlar, bir ay
içinde valilere ellerindeki mücadele alet ve ilaçlarının cins, miktar, evsaf ve kıymetlerini
bildirir, pulsuz bir beyanname vermek ve izin verilmesini, mücadele alet ve ilaçlarının azami
satış fiyatının tesbitini istemek mecburiyetindedirler. Bu mecburiyete riayet etmiyenler
hakkında 60ncı madde hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 5 – Bu teşkilatın masrafları 1957 mali yılı Muvazenei Umumiye
Kanununa bağlı A/1 işaretli cetvelin Ziraat Vekaleti 201/11 ve 201/12 tertiplerinden ödenir.
Madde 66 – Bu kanunun teşkilata mütaallik hükümleri neşri tarihinden ve diğer
hükümleri neşri tarihinden 6 ay sonra mer'iyete girer.
Madde 67 – Bu kanunun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.
3151
6968 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDlRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ
GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Yürürlükten Kaldırılan
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
6968 sayılı kanunun;
29 uncu maddesinin son fıkrası 21/12/1967 969
14
62 nci maddesinin son fıkrası 21/2/1963 213
1
3152
6968 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun
Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
969 —
30/12/1967
213 —
28/2/1963
KHK/336 —
5/8/1988