Bakla Bitkisi Çeşitleri ve Yetiştiriciliği

Tüm baklagillerde olduğu gibi bakla iyi bir münavebe bitkisidir. Tanelerinde yüksek oranda protein ihtiva ettiğinden hem taze hem de kuru olarak tüketilebilen değerli bir bitkisel protein kaynağıdır.

AKDENIZDEN KARADENİZE

Bakla yemeklik tane baklagiller içinde mercimek, nohut ve kurufasulyeden sonra 4. sırada yer alır. Akdeniz'den Karadeniz'e kadar bütün sahil kesiminde yetişme özelliğinde olmakla beraber üretimin %80'i Ege ve Güney Marmara'da yoğunlaşır. Toplam üretim alanının ve üretim miktarının %75'ine sahip olan Balıkesir ve Çanakkale illeri en fazla bakla yetiştirilen illerdir. Akdeniz ve Güney Ege'de turfanda sebze olarak yetiştirilen bakla Kuzey Ege ve Güney Marmara'da kuru tanesi için yetiştirilir. Kuru bakla üretiminin %31’i ise ihraç edilmektedir.

ÜLKEMİZDE IRİ TANELI BAKLA YAYGIN

Tarımı yapılan baklanın iri taneli, küçük taneli ve yemlik baklası olmak üzere başlıca üç alt grubu vardır. Ülkemizde genelde iri taneli baklalar yetiştirilmekle birlikte küçük taneli baklalar da yetiştirilmektedir. At baklası, hayvan baklası olarak da adlandırılan bu baklalar yemlik bakladır ve üretim alanı çok azdır.

SOĞUĞA DAYANIKLI BAKLAGIL

Ülkemizde tarımı yapılan baklaların yetişme devresindeki ortalama sıcaklık istekleri 18-27°C arasındadır. Sıcaklığın 3°C'nin altına düşmesi durumunda kök gelişmesi ve çimlenme yavaşlar. Gelişme devresine ve hava sıcaklığındaki düşüşün seyrine bağlı olarak soğuğa ve dona dayanması değişmektedir. Kar örtüsüz -5°C'ye kadar olan soğuklara dayanmaktadır.

FAZLA SU SEVMEZ

Bakla, yetişme süresi boyunca yeterli ve düzenli su ister. Kurak geçen ilkbahar kadar, fazla yağışlı geçen yetişme dönemi de hastalık ve zararlıların artmasına neden olduğundan arzu edilmez.

KİLLİ-TINLI İDEAL TOPRAK

Hemen her toprak tipinde yetişebilmesine rağmen çok hafif topraklar ve çok ağır topraklar bakla için uygun değildir. Bakla- yetiştiriciliği için derin, geçirgen, organik maddece zengin, killi-kumlu, killi-tınlı topraklar idealdir.

İYI TOPRAK HAZIRLIĞI

Ekimden önce toprağın iyi hazırlanmış olması normal bir gelişme için gereklidir. Toprak pulluk ve benzeri aletlerle işlendikten sonra tırmık veya diskaro ile düzeltilir. Gübre uygulandıktan sonra tekrar diskaro veya tırmıkla karıştırılır.

BAKLA DA AZOT KAYNAĞIDIR

Bakla, Rhizobium bakterileri yardımıyla havanın serbest azotunu köklerindeki nodozite diye anılan yumrularda bağlar ve gelişme dönemindeki azot ihtiyacının büyük bir bölümünü (%80) buradan karşılar. Söz konusu bakteriler daha önce bakla tarımı yapılmış olan topraklarda bulunmaktadırlar. Bu nedenle pratik bakla tarımında bakteri ile aşılama yapılmamakta ve önerilmemektedir.

AZ AZOTLU GÜBRE KULLAN
.
Baklanın havanın serbest azotundan yararlanabilme özelliğinden dolayı yüksek dozda azot uygulamasına ihtiyacı yoktur. Bununla birlikte özellikle zayıf topraklarda bakteri faaliyeti başlayıncaya kadar geçen dönemdeki azot ihtiyacını karşılamak üzere bir miktar azotlu gübrenin ekiminden önce toprağa verilmesi gerekebilir. Bunun için dekara 3 kg saf azot olacak şekilde hesaplama yapılarak azotlu gübre uygulanmalı, amonyum sülfat tercih edilmelidir.

YETERLİ FOSFOR ŞART

Yeterli fosfor kök gelişiminin, nodozite sayısını ve ağırlığını arttırmaktadır. Kurak ve yarı-kurak bölgelerde fosfor uygulaması önemlidir. Fosforlu gübre ihtiyacı da yine saf madde üzerinden dekara 6 kg P205 olarak hesaplanarak karşılanmalıdır.

ILK TURFANDA SEBZE BAKLA

Bakla ülkemiz koşullarında kışlık olarak yetiştirilmektedir. Akdeniz ve Güney Ege kıyı şeridinde ilk turfanda sebze olarak hasat edilmek üzere Eylül sonu Ekim ayı içinde, kuru tanesi için yetiştirildiği Kuzey Ege ve Güney Marmara'da ise Ekim sonu Kasım ayı içinde ekilir.

-Erken ekimler sert geçen kış döneminde bitkinin dondan zarar görmesine neden olabilir.
-Geç ekimlerde ise hava sıcaklığının düşmesi nedeniyle çıkışlar gecikmekte gelişme yavaş olmaktadır.

İRİ TANELI ÇEŞİTLER UYGUNDUR

Ülkemiz bakla yetiştiriciliğinde genelde iri taneli çeşitler kullanılmaktadır. Bu çeşitler hem yeşil hem de kuru tüketime uygundur. Bu amaçla tescil ettirilmiş Sevil ve Eresen-87 isimli iki bakla çeşidi vardır ve tohumluk üretimi ilgili kuruluşlarca yapılmaktadır. Bazı yörelerde küçük taneli yemlik çeşitler kuru tanesi için yetiştirilmektedir. Bu çeşitler sebze olarak tüketime uygun çeşitler değildir.

DEKARA 10-20 kg TOHUM

Genellikle pulluk altına serpme olarak yapılan bakla ekiminde metrekaredeki bitki sayısı yörelere göre değişmekle birlikte bazen 3 bazen 15 bitki civarında olmaktadır. Tohumluk miktarı da 10 kg/da ile 20 kg/da arasında değişmektedir. Sebze olarak hasat edilmesi planlandığında 10-15 kg tohumluk yeterli olabilirken kuru tane hasadı dikkate alındığında bu miktar artmaktadır. Kuru tüketim için metre karede en az 20 bitki olması verimin artması nedeniyle istenmektedir.

EKİLECEK TOHUM MIKTARINI MESAPLAYALIM

Tohum büyüklüğü dekara atılacak tohumluk miktarını (kg) etkiler. Tohum küçüldükçe dekara atılacak tohumluk miktarı azalırken, tohum büyüdükçe artacaktır. Çiftçi kendi tohumluğunu kullanacak ise elindeki tohumun büyüklüğüne ve çimlenme yüzdesine göre atacağı tohumluk miktarını hesaplamalıdır.

1 00 tane ağırlığı (gr) x Dekardaki bitki sayısı = Tohumluk miktarı (kg)
1 000 x Çimlenme yüzdesi

100 tane ağırlığı : 100 adet bakla tanesinin ağırlığı (gr)
Çimlenme yüzdesi : Kuma ekilen 100 tohumdan çimlenen bitki sayısı

SIRAYA EKIM AVANTAJLIDIR

Sıraya ekim hem istenen bitki sıklığının homojen olarak sağlanmasında hem de daha sonra gerekli olan ot alma, ilaçlama gibi işlemlerin makina ile yapılabilmesine olanak tanımaktadır. Baklaya özel mibzerler olmadığından pamuk, soya, mısır, ayçiçeği gibi bitkiler için geliştirilmiş mibzerlerde yapılacak küçük değişikliklerle sıraya ekim yapılabilmektedir.

EKIM MESAFELERI

Ege bölgesinde kuru bakla yetiştiriciliğinde en uygun ekim mesafesi sıra arasının 45 cm, sıra üzerinin de 9 cm olduğu bitki sıklığıdır. Kuru bakla hasadı için bakla yetiştiriciliğinde mibzerle ekimde sıra arasının 45 cm olması hem traktörle ara işlemesine olanak tanıması hem de daha sonraki gelişme döneminde sıra arasını kolayca kapatarak yabancı otların gelişmesine engel olması bakımından uygundur.

TAZE BAKLA (ÇİN

Sebze olarak yeşil bakla hasadında ise sıra arasının daha geniş tutulması hem turfanda yetiştirmede bitkinin ışık ihtiyacının karşılanmasına ve daha erken bakla tutmasına yardımcı olması, hem de has~tta bitkilerin arasında rahat dolaşılarak zarar görmesini engellemesi bakımından önerilir. Bu durumda sıra arasının 50-60 cm olması yeterlidir.

TOHUM 7-8 cm DERİNE

Tohumların ekim deriliğinin 7-8 cm olması gerekir. Derin ekim, çıkışta sorunlar yaratacağı gibi yüzlek ekim de doğru olmayacaktır.

İLAÇLI YABANCI OT MÜCADELESİ YAP

Ekim öncesi toprak altına trifluralin veya ekim sonrası çıkış öncesi terbütryne terkipli ilaçlar baklada yabancı otlara karşı kullanılabilmektedir. Bu ilaçların kullanılması esnasında birim alana atılması gereken doz homojen olarak ve çok dikkatli bir şekilde ayarlanmalıdır.

ÇAPA İLE OT MÜCADELESİ YAP

Çıkıştan yaklaşık 1 ay sonra veya bakla belli bir büyüklüğe geldiğinde (15-20 cm), sıra arasının, genişliğine göre ayarlanmış kaz ayağı veya freze gibi aletlerle işlenmesi hem toprağın havalanması, su tutması, hem de yabancı otlarla mücadele açısından yararlıdır. Sıra arası makina ile işlense bile otun çok fazla olduğu durumlarda sıra üzerinin ele alınması gerekebilir.

Ziraatciyiz - Organik Tarım - Tarım Teknolojileri

Bakla Bitkisi Çeşitleri ve Yetiştiriciliği

Yorum ekle

Ana Menü

Sponsorlar

Son Makaleler

Site İçi Arama

Giriş Yap

Son Yorumlar

Language

Sponsorlar

İnternet Araması

Anketler

Online Üyeler

İstatistikler