Meyve bahçelerinde uygulanan toprak işlemesinin köklerin derinliğine ve genişliğine yayılmalan üzerine etkisi bir çok araştıncı tarafından incelenmiştir. Baldini (1957), değişik ekolojik koşullarda yetiştirilen turunçgil anaçlannın kökleri üzerinde araştırma ve gözlemler yapmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, açık toprak işlemesi yapılan yerlerde, kökler 150 cm derinliğe kadar inebilmektedir. Vuorinen'e (195
göre, elma bahçelerinde açık toprak işlemesi yapıldığı taktirde, ilk köklere 5-20 cm derinlikte, örtülü toprak işlemesinde ise hemen toprak yüzeyinde rastlanmaktadır. Cooker (1959), 10 yıl süreyle çayır örtü bitkili bahçede yetiştirilen 16 yaşındaki 4 elma ağacının köklerini, açık toprak işlemesi yapılan benzeri ağaçlarınkilerle karşılaştırmıştır. Cooker'in incelemelerine göre, örtülü toprak işlemesi, köklerin hemen toprak yüzeyinde ve tacın izdüşümü içerisinde oluşumuna neden olmuştur. Aynca, örtülü toprak jşlemesinde köklerin, daha çok dallanıp saçaklandıklan da saptanmıştır. Gerçekten de orman ağaçlannın köklerinin hemen toprak yüzeyinde oluşması,'yukajjda belirtilen bulgulan doğrulamaktadır. Buna karşılık, açık toprak işlemesi, köklerin derinlere gitmesini ve tacın izdüşümünün dışına kadar gelişmelerini uyarmaktadır. Aynca, meyve ağaçlannın kökleri daima işlenen topraklara doğru gelişir ve büyür, buna karşılık kayalık ve sert , zeminli yollara doğru gelişmezler (Şekil 15).Şekil 15. Yabani elma çöğürü üzerine aşılı elma ağacı köklerinin yol ve diğer meyve türlerine göre yayılışı.
Kaynak: Prof. Dr. Muhsin Yılmaz Meyve Ağaçlarında Budama
