Ziraatciyiz - Organik Tarım - Tarım Teknolojileri

Değişik Ay ve Mevsimlerin Köklerin Gelişmeleri Üzerine Etkileri

Meyve ağaçlarında köklerin derinliğine ve genişliğine büyümeleri üzerine ay ve mevsimlerin de etkileri vardır. Gerçi, meyve ağaçlarında kökler dinlenmeyen tek organdır. Ancak, değişik mevsimler de köklerin gösterdiği gelişmeler farklı olmaktadır. Yapılan araştırmalar, turunçgil köklerinin, Ekim ayından Mart ayının ilk haftasına kadar gelişme göstermediklerini ortaya koymuştur. Kaliforniya'da yapılan araştırmalar, turunçgil ağaçlarında köklerin, havaların ısınmaya başladığı Mart ayından itibaren Temmuz ayına kadar geliştiklerini göstermiştir. Bu tür mevve
ağaçlarında köklerin ikinci gelişme periyodu ise Temmuz-Ağustos ayları olarak saptanmıştır. Kolesnikov da (1962) Rusya'nın meyve yetiştirilen bölgelerinde yaptığı çalışmalarda, kök gelişmesinin ilkbaharda en fazla, diğer mevsimlerde daha az olduğunu ortaya koymuştur.
Hirobe ve Watanabe (1964), armut köklerinin kış mevsiminde de gelişme gösterdiğini, Şubat ayında gelişmeye devam ettiğini ve yaz mevsiminde özellikle Ağustosda gelişmediğini belirtmektedirler. Ersov'a (1965) göre, ayva ağacının kökleri bütün yıl büyümekle birlikte, Nisan ayından başlıyarak Haziran ayının ortasına ve Ekim ayından, Aralığa kadar çok hızlı gelişmektedir. Aynı araştırıcı, ayva köklerinin en az büyüdüğü ve geliştiği devrenin Temmuz-Eylül aylan arasındaki dönem olduğunu belirtmektedir.
Köklerin değişik ay ve mevsimlerde gösterdikleri farklı gelişmelerin bilinmesi, meyve bahçesi kurarken fidanların dikim zamanı saptamak bakımından çok önemli ve yararlıdır.
Yukanda verilen bilgilerden de anlaşılacağı gibi, genellikle toprak sıcaklığının çok düşmediği bölgelerde meyve ve orman agaçlarıyla, süs bitkileri ve çalılann kış dinlenme döneminde (eksterm donlu soğuk bölgeler hariç) dikilmeleri, bunların tutmaları üzerine olumlu etki yapacağı gibi, tutma oranını da artırır. Ayrıca, bu uygulama ile ilkbahar ve yaz gelişme devrelerinde sürgünlerin gelişmeleri de uyartılmış olunur. Toprak sıcaklığının çok düştüğü bölgelerde ise, meyve ağaçlarının olduğu kadar, orman ve süs ağaçlarının da ilkbaharda dikilmeleri sağlık verilir. Öte yandan, tüplü bitkilerin sulanabilen yerlerde her zaman dikilebilme olanağı vardır.

Kaynak: Prof. Dr. Muhsin Yılmaz Meyve Ağaçlarında Budama