- addthis_pub = 'vodaco';
Çiftçi, banka kredisiyle aldığı traktör ve mazotun parasını ödeyemeyince icralık oldu. Tarlasını yarı fiyatına satışa çıkaran çiftçinin durumu, tohum, traktör ve zirai ilaç satışlarını da düşürdü.
Küresel kriz, finans ve sanayi sektörü ile KOBİ'lerin yanı sıra tarım kesimini de olumsuz etkiledi. Geçen yıl kuraklık nedeniyle kalitesi düşen ürününü bu yıl yaşanan kriz nedeniyle değerinin altında satmak zorunda kalan çiftçiler, banka kredileriyle aldıkları mazot, traktör ve tarım makinelerinin parasını ödeyemez hale geldi.
Çiftçinin içine düştüğü zor durum tarım sektöründeki alt sektörleri de etkiledi. Zirai ilaç firmaları alacaklarını tahsil etmekte zorlanırken, traktör firmaları yıl sonu hedeflerinde revizyona gitti. Çiftçiden alacağını tahsil edemeyen tohum üreticisi firmalar da finansman sıkıntısı yaşıyor.
Bankaların verdiği tarım kredileri küresel krizin etkilerinin iyiden iyiye hissedildiği ekim ayıyla birlikte azalmaya başladı. Eylülde toplam tarım kredisi miktarı 12 milyar 181 milyon 333 bin YTL'ye ulaşmışken, bu miktar ekimde 11 milyar 297 milyon 837 bin TYL'ye geriledi. Buna karşılık takipteki kredi miktarı ise artış gösterdi. Ocakta sadece 292 milyon 868 bin YTL'lik miktar için takip başlatılmışken, bu rakam ekimde 378 milyon 239 bin YTL'ye çıktı. Takipteki krediler toplam kredinin yüzde 3,34'ünü oluşturuyor.
Traktör sektörü % 20 daralacak
Türk çiftçisinin durumunun zirai ilaç sektörüne yansıdığını kaydeden Zirai Mücadele İlaçları Üreticileri Derneği Genel Sekreteri Dr. Murat Kantarcı, bir çok firmanın bayilerinden para toplamakta güçlük çektiğini söyledi. Bunun borcunu ödeyemeyen çiftçilerden kaynaklandığını ifade eden Kantarcı, "Ancak sektör olarak krizin asıl etkilerini 2009 yılında göreceğiz. Zirai ilaç sektörü her yıl yüzde 10 büyüme kaydederken bu yıl yüzde 5'le sınırlı kalacak. Çiftçi zirai ilaç kullanımını zorunlu olmadığı müddetçe azaltacaktır. Bu durum sektördeki küçük firmaların kapanmasına neden olabilir" uyarısında bulundu.
Bu yıl leasing işlemlerindeki KDV oranının artırılması ve kuraklık gibi sebeplerden darbe yiyen traktör sektörü ise şimdi de dünya genelindeki ekonomik kriz yüzünden sıkıntıya düştü. Kriz bankaların tarım kredi faizlerini 10 puanlara varan oranlarda yükseltmesine neden oldu. Sektörün yıl sonunu yüzde 20'lik bir daralmayla kapatması bekleniyor. 2008 ilk 9 ayında traktör satışlarının yüzde 20 civarında daraldığını ve yaklaşık 21 bin traktör satışı yapıldığını söyleyen Türk Tarım Alet ve Makinaları İmalatçıları Birliği (TARMAKBİR) Genel Sekreteri Selami İleri, dünyada etkisini gösteren ekonomik krizin sektöre yansımasının önümüzdeki aylarda daha net görüleceğini ifade etti.
Sektörde geçen yıla göre yüzde 20'lik bir daralma beklediklerini söyleyen Hattat Tarım Bölge Satış Müdürü Taki Kaş, firma olarak yıl sonu hedeflerini revize ettiklerini ifade etti.
Çiftçi kalitesiz tohuma yöneliyor
Bankaların kredi faizlerinin artmasının da satışlar üzerinde olumsuz etki yaptığını vurgulayan Kaş, "Geçen yıl toplam satışlar 30 bine ulaştı, bu yıl 25 bine düşer diye düşünüyoruz. Çiftçinin yüzde 99'u borçlu" diye konuştu.
Koreli LS traktörlerini Türkiye'ye getiren Anadolu Motor'un satış müdürü Necati Telçeker de, firma olarak 2008 yılında 700 adet traktör satma hedefini 500'e düşürdüklerini anlattı. Telçeker'in verdiği bilgiye göre 2007'de 160 milyon dolar değerinde 9 bin 360 adet traktör ihraç edilirken, 2008'de ilk 8 ayda 153 milyon dolar değerinde 7 bin 144 adet traktör ihraç edildi. Rito Tohumculuk Finans Müdürü Nazmi Gündüz, ödeme güçlüğü çeken çiftçinin tohum kullanımından kıstığını ve ya kalitesiz tohuma yöneldiğini anlattı. Takipteki krediler arttı (bin YTL)
| | Tarım kredileri | Takipteki krediler |
| Ocak | 9.619.871 | 292.868 |
| Şubat | 9.619.871 | 294.096 |
| Mart | 9.550.392 | 297.332 |
| Nisan | 10.355.927 | 307.637 |
| Mayıs | 11.082.284 | 307.797 |
| Haziran | 11.446.325 | 317.795 |
| Temmuz | 11.493.125 | 331.811 |
| Ağustos | 11.796.081 | 356.117 |
| Eylül | 12.181.333 | 370.859 |
| Ekim | 11.297.837 | 378.239 |
