Kılçıksız brom (Bromus inermis Leyss.) | Ziraatçıyız Tarla Bitkileri

Taksonomi

Alem: Plantae
Sınıf: Liliopsida (tek çenekliler)
Takım: Poales
Familya: Poaceae (buğdaygiller)
Cins: Bromus
Kılçıksız brom: B. inermis Leyss.

Kılçıksız brom çok yıllık, toprak altı gövdeleri (rizom) ile yayılan bir buğdaygildir. Adını, çoğu brom türünün aksine kılçıksız ya da çok kısa kılçıklı başakçıklarından alır. Gevşek, dik bir salkım oluşturur. Rizomları sayesinde sık bir örtü yapar ve toprağı iyi korur.

Önemi ve tarihçesi

Kılçıksız brom Avrupa ve Asya’nın ılıman bölgelerinin bitkisidir; Anadolu’nun doğal bitki örtüsünde de bulunur. Soğuğa ve kurağa dayanıklılığı nedeniyle Kuzey Amerika’nın kuzey bölgelerinde ve Avrasya bozkırlarında en önemli yem buğdaygillerinden biri hâline gelmiştir.

Türkiye’de kılçıksız brom daha çok mera ıslahında ve yapay mera tesislerinde, korunga ve yonca gibi baklagillerle karışık olarak kullanılır. TÜİK’te ayrı bir üretim kaydı bulunmamaktadır.

Üretim değerleri

Dünyada üretim

Yem buğdaygilleri için FAO istatistiklerinde ayrı bir üretim kaydı bulunmamaktadır.

Türkiye’de üretim

TÜİK bu bitki için ayrı bir üretim kaydı tutmamaktadır. Bitki daha çok mera ıslahında ve yapay mera tesislerinde, karışımlar içinde kullanılır.

Kaynak: TÜİK, Bitkisel Üretim İstatistikleri (erişim: Ekim 2026).

Yem değeri

Kılçıksız brom, uygun zamanda biçildiğinde lezzetli ve besleyici bir ot verir. Baklagillerle karışık ekildiğinde ot kalitesi ve protein içeriği yükselir. Buğdaygil yem bitkilerinin ham proteini genellikle baklagillerden düşük, enerji içeriği ise daha yüksektir; bu yüzden baklagillerle karışık ekim ya da karışık besleme önerilir.

Çok yıllıkuzun ömürlü, rizomlu

Soğuğa dayanıklıkarasal iklimlere uygun

Karışımdayonca ve korungayla

Yavaş tesisKılçıksız brom ekim yılında yavaş gelişir; tam verimine ancak ikinci yıldan itibaren ulaşır. İlk yıl yabancı otlarla mücadele önemlidir.

Yetiştiricilik

Bölgeye göre değişirAşağıdaki tarih ve miktarlar araştırma enstitülerinin ve ders kaynaklarının genel önerileridir. Kendi tarlanız için toprak analizi yaptırın, il ve ilçe tarım müdürlüğüne danışın.

Kaynak notuBu bitki için ülkemize özgü ayrıntılı bir yetiştiricilik kaynağına ulaşılamamıştır. Aşağıdaki bilgiler genel yem bitkileri literatürüne dayanan özet bilgilerdir; ekim zamanı, tohum ve gübre miktarları bölgeye göre değişeceği için il ve ilçe tarım müdürlüklerine danışılmalıdır.

İklim ve toprak

Kılçıksız brom serin mevsim buğdaygilidir; soğuğa çok, kurağa oldukça dayanıklıdır. Derin, verimli, iyi drene olan topraklarda en yüksek verimi verir, ama daha fakir topraklara da uyum sağlar. Uzun süre su göllenmesine dayanıksızdır.

Ekim

Ekim zamanıErken ilkbahar ya da yaz sonu–erken sonbahar; fidelerin kıştan önce kuvvetlenmesi gerekir
Ekim derinliğiSığ; iyi hazırlanmış, bastırılmış tohum yatağı
Ekim yöntemiMibzerle sıraya; yalın ya da baklagille karışık
KarışımYonca, korunga gibi çok yıllık baklagillerle

Gübreleme ve bakım

Yalın ekimlerde azota iyi tepki verir; baklagille karışık ekimlerde azot ihtiyacı azalır. Yaşlanan ve rizomlarla sıkışan brom tarlalarında verim düşebilir; azotlu gübreleme ve bakım bu düşüşü yavaşlatır.

Hasat ve kullanım

Kuru ot için biçim başaklanma döneminde yapılır; sonraki biçimler yeniden gelişmeye göre ayarlanır. Mera olarak da kullanılır, ama çok sık ve alçaktan otlatmaya hassastır; dinlendirmeli otlatma önerilir.

Kimyasal mücadelede ilaç ve dozu, il ve ilçe tarım müdürlükleri ile reçete yazmaya yetkili kişiler belirler; yalnızca ruhsatlı bitki koruma ürünleri kullanılmalıdır.

Kaynaklar

Colorado State University Extension. Colorado Forage Guide.
Penn State Extension. Perennial forages.
Baklagil Yem Bitkileri. Ders notları (korunga ile karışımlar).