Yer elması

Yetiştiricilik

• İklim ve toprak
• Ekim nöbeti
• Dikim
• Bakım ve gübreleme
• Hasat ve depolama

İklim ve toprak

Yer elması soğuğa dayanıklı, çok yıllık otsu bir bitkidir ve ilkbaharda erken dikilebilir; ancak genç sürgünler −3 ile −5 °C’de zarar görür. Gelişme için en uygun sıcaklık 20–25 °C’dir; 400–600 mm yağış ister ve yetişme süresi 160 günü aşar. Toprak bakımından seçici değildir, ama ağır ve taşlı-çakıllı topraklarda yumrular iyi gelişmez. En uygun topraklar humusça zengin, derin, süzek, tınlı alüviyal topraklardır.

Ekim nöbeti

Yer elması tarlayı yoran bir bitkidir. Tek yıllık baklagiller, tahıllar ve şeker pancarıyla ekim nöbetine girebilir. Tarlada kalan küçük yumrular ertesi yıl kendiliğinden sürerek yabancı ot gibi davranabilir; bu nedenle hasat dikkatli yapılmalıdır.

Dikim

• Toprak hazırlığıEkim–Kasım’da 20–30 cm derin sürüm
• Sıraya dikim75–100 cm aralıkla açılan sırtlara, sıra üzeri 50–60 cm
• Ocak usulü60 × 75 cm aralıkla
• Derinlik ve tohumluk6–8 cm; dekara 90–120 kg tohumluk yumru

Çiçek tozu az oluştuğu için tohum bağlama çok düşüktür; üretimde tohum değil yumru kullanılır, tohum yalnızca ıslahta gerekir.

Bakım ve gübreleme

Kaymak tabakası kırılır; bitkiler 10–15 cm iken birinci, 15–20 gün sonra ikinci çapa, gerekirse üçüncü çapa yapılır. Sonbaharda dekara 2–3 ton ahır gübresi verilir. Fosfor ve potasyum yumru verimini artırır: dekara 40–60 kg süperfosfat, 50–70 kg potasyum sülfat ya da klorür ve 30–50 kg amonyum nitrat ya da amonyum sülfat önerilir. Azotlu gübreler dikimden birkaç gün önce Mart başında, fosforlu ve potasyumlu gübreler daha önce verilir.

Hasat ve depolama

Bitkinin çiçek, dal ve yaprakları kuruyunca, genellikle Ekim başından itibaren hasada başlanır. Erken hasat kaliteyi düşürür; yumrular toprakta ne kadar uzun kalırsa tat ve aroması o kadar artar. Hasat çapa ya da bel, pulluk veya patates hasat makineleriyle yapılır. Don tehlikesi olmayan yerlerde yumrular toprakta bırakılarak saklanabilir; adi depolarda 8–10 °C ve yüzde 60–80 nemde 2–3 ay, soğuk hava depolarında 1–2 °C’de daha uzun süre muhafaza edilir. Kabukları ince olduğundan çabuk su kaybeder.